2018 Flashcards Preview

Polski > 2018 > Flashcards

Flashcards in 2018 Deck (74):
1

≈ to sposób na uzyskanie dwukolorowych ścian. Jej wykonanie polega na nałożeniu na powierzchnię ściany farby podstawowej, a następnie pokryciu jej warstwą kolejnej emulsji.

przecierka

2

osoba wróżąca z dłoni

chirolog

3

1. «śpiew w operach, oratoriach i kantatach, zbliżony do deklamacji»
2. «fragment utworu instrumentalnego o takich cechach»

recytatyw

4

1. «zebranie kardynałów pod przewodnictwem papieża»
2. «w Kościołach protestanckich: rada stojąca na czele diecezji lub Kościoła»
3. «w Kościele katolickim do XX w.: kuria biskupia»

konsystorz

5

dawna kosztowna tkanina jedwabna, przeważnie koloru błękitnego;

bławat

6

1. «część uschniętej lub uciętej gałęzi pozostała przy pniu»
2. «podstawa gałęzi wrośnięta w pień i mająca niezależny od niego układ słojów; też: ślad po takiej podstawie na powierzchni pnia lub deski»
3. łow. «palczaste zakończenie poroża byka daniela; też: odnoga tego poroża»

sęk

7

daw. «podstawowa komórka partii komunistycznej w ZSRR»

jaczejka

8

wkurzać się, wpadać w szał, wściekać się: ≈ się

pultać się

9

pot. osłabienie

osłab

10

boazeria elewacyjna, podbitka, ≈

obiciówka

11

«typowy jako reprezentant swoich przodków, swojej epoki itp.»: ≈ syn swojej klasy

nieodrodny

12

1. «budynek, w którym składało się zboże przed wymłóceniem»
2. «plac w stodole z twardo ubitej ziemi, na którym młóciło się zboże cepami»
3. «podwórze wraz z budynkami gospodarskimi»

gumno

13

daw. «część dochodów kościelnych przypadająca duchownym jako wynagrodzenie za pełnione obowiązki»

prebenda

14

1. pot. «sprawić, że ktoś pozbędzie się skrępowania, sztywności»
2. pot. «wzruszyć kogoś»

rozkrochmalić

15

1. «ogród lub część ogrodu, gdzie uprawia się warzywa»
2. «ogrodnik zajmujący się uprawą warzyw»

warzywnik

16

«kłótnie, awantury» : b≈

brewerie

17

daw. «wyścigi, ściganie się» : na ≈

wyprzódki

18

pot. «człowiek nieodpowiedzialny i lekkomyślny» : l≈

ladaco

19

pot. «malować obraz w sposób nieudolny»

pacykować (pacykarz)

20

1. «związek zachodzący między jakimiś zjawiskami, zwłaszcza z kręgu literatury i sztuki»
2. «związek pokrewieństwa lub powinowactwa»
3. daw. «ogół krewnych i powinowatych należących do jednego rodu»

parantela

21

«czapka węgierska o okrągłej lub czworokątnej główce, obszyta barankiem, noszona dawniej w Polsce»

magierka

22

«listwa konstrukcyjna dzieląca na części duże powierzchnie szklane»

szpros

23

spierać się, walczyć o coś lub w czyjejś obronie, zbytnio się angażując: Nie będziemy w obronie szkoły ≈

kruszyć kopii

24

1. «niełączący się w harmonijną całość»
2. «o ruchach: niezdarny»

niezborny

25

«komplement, pochlebstwo» : d≈

duser

26

«w architekturze gotyckiej: wysmukła, ozdobna wieżyczka wieńcząca filary przyporowe, a także portale, konfesjonały itp.»

pinakiel

27

«element zdobniczy w postaci figurki przedstawiającej postać kobiecą z ogonem ryby lub węża; też: świecznik z taką figurką»

meluzyna

28

1. «pomieszczenie w budynkach publicznych, usytuowane przy głównym wejściu i prowadzące do głównej klatki schodowej»
2. «w pałacach: przedpokój o charakterze reprezentacyjnym»

westybul

29

«młoda kura utuczona dla celów spożywczych»

pularda

30

1. «budowla założona na planie koła»
2. «reprezentacyjna okrągła sala, typowa dla pałaców baroku i klasycyzmu»
3. «krój pisma drukarskiego o zaokrąglonym kształcie liter, będący odmianą pisma gotyckiego»
4. «długi płaszcz damski, skrojony w kształcie koła, zapinany od góry do dołu na małe guziczki, z pionowymi rozcięciami na ręce, modny w XIX w.»

rotunda

31

daw. «wyczekiwać w przedpokojach, poczekalniach, usiłując dotrzeć do wpływowych osób»

antyszambrować

32

daw.; zob. tętniak.

anewryzm

33

«pomieszczenie służące do przechowywania towarów»

pakamera

34

«wędrowna handlarka towarzysząca dawniej wojsku, czasem pełniąca rolę prostytutki»

markietanka

35

«zapisanie w testamencie określonych dóbr osobie niebędącej spadkobiercą; też: to, co zostało w ten sposób komuś zapisane»

legat

36

daw. «połowa tylnej części gęsi bez nogi i bez kości, obszyta w gęsią skórę i uwędzona»

półgęsek

37

«kastrowany kogut kury domowej»

kapłon

38

«potrawa z mięsa lub ryby w galarecie; też: sama ta galareta»

auszpik

39

1. «przeciągnąć kogoś na swoją stronę, pozyskać dla siebie»
2. «przeciągnąć kogoś z jednej firmy do drugiej»

skaptować

40

«tkanina jedwabna o delikatnym połysku, szeleszcząca przy poruszaniu»

tafta

41

daw. «złośliwe plotki, intrygi lub nieporozumienia»

komeraże

42

«binokle na długiej rączce, używane od XVIII do początku XX w.»

lornion, lorgnon

43

pot. «wymusić coś od kogoś, na kimś naleganiem, prośbami»

wydębić — wydębiać

44

1. «w Kościele katolickim: wysokie, dwuczłonowe nakrycie głowy biskupów, opatów i infułatów»
2. «dwurożna czapka noszona przez władców starożytnej Asyrii, Persji i Frygii»
3. «czterodzielna czapka z futrzanym otokiem, noszona przez książąt wschodnich lub przez wyższych duchownych obrządku wschodniego»
4. «symbol lub rysunek takiego nakrycia głowy jako oznaka książęcej godności»

mitra

45

1. «o pętli, sznurze, węźle: zostać zadzierzgniętym»
2. «o związkach, kontaktach: zawiązać się lub zacieśnić»

zadzierzgnąć się — zadzierzgać się, zadzierzgiwać się

46

«o związku małżeńskim: zawarty przez osobę z panującego domu z osobą niższego stanu, która wraz z dziećmi nie nabywa uprawnień do tytułu oraz do dziedziczenia»

morganatyczny

47

«mieszkanie lub pokój na poddaszu»: f≈

facjatka

48

1. zob. mitra w zn. 1.
2. «godność biskupa»
3. «w starożytnym Rzymie: opaska symbolizująca władzę lub godność»

infuła

49

1. «ręczne narzędzie służące do pielenia, przerzedzania roślin lub spulchniania gleby»
2. «narzędzie służące do rozrabiania wapna z wodą»

graca

50

torcik z wafli przekładanych masą czekoladowo- orzechową, oblany lukrem czekoladowym

pischinger (również piszinger)

51

1. «podpora architektoniczna w kształcie postaci kobiecej dźwigającej na głowie belkowanie, balkon itp.»
2. «o kobiecie atletycznie zbudowanej»

kariatyda

52

oznaczał pierwotnie (i oznacza najczęściej w dalszym ciągu) małą szafkę nocną stojącą przy łóżku w sypialni

nakastlik

53

1. «składany cylinder, noszony na przełomie XIX i XX w. do uroczystego stroju»
2. «dwurożny kapelusz składany płasko, noszony w początkach XIX w. przez wyższych oficerów francuskich»

szapoklak (z francuskiego chapeau claque)

54

tuja

żywotnik

55

pot. zdradzić się z czymś, co się ukrywało; wygadać się

puścić farbę

56

«o roślinach, ich pędach, łodygach: rosnąć w kierunku poziomym»

płożyć się, płozić się

57

«smarować migdałki i błonę śluzową gardła środkami dezynfekcyjnymi»

pędzlować

58

«kawa w proszku, rozpuszczalna w wodzie; też: przyrządzona porcja tej kawy»

neska, nesca

59

1. «krzewy borówek»
2. «nieodwodniony torf leczniczy»
3. «urodzajna gleba kredowa»

borowina

60

«roślina o nieprzyjemnym zapachu, rosnąca głównie na obszarze śródziemnomorskim»

kozieradka

61

1. «niedotyczący czegoś bezpośrednio»
2. «w porównaniu z dwiema rzeczami, dwoma zjawiskami itp.: mający niektóre cechy wspólne im obu»
3. «mający charakter przejściowy, znajdujący się między dwoma etapami, elementami, stopniami jakiegoś procesu, zjawiska, jakiejś struktury itp.»

pośredni

62

«gorszy od innych tego samego rodzaju»

pośledni

63

1. «podwyższenie przeznaczone na występy artystyczne»
2. «przemysł rozrywkowy obejmujący działalność kabaretową i koncertową»

estrada

64

1. «odnoszący się do rapsodu literackiego»
2. «niełączący się z całością»

rapsodyczny

65

«utwór instrumentalny zbliżony do fantazji, oparty na tematach pieśni ludowych lub narodowych»

rapsodia

66

1. pot. «praca wykonywana nielegalnie»
2. pot. «złe, niedbałe wykonanie czegoś; też: coś wykonanego źle, niedbale»
???

fucha

67

daw. «o ubraniu, materiale: w prążki lub wąskie paski»

sztuczkowy

68

1. «osoba organizująca koncerty, przedstawienia itp.»
2. «organizator występów danego artysty, sportowca»

impresario

69

1. «ktoś, kto zajmuje wysokie stanowisko, ale nie ma wpływu na podejmowane decyzje»
2. daw. «statysta teatralny»

figurant

70

(1.1) papierowa etykieta na szyjce butelki piwa umieszczona nad etykietą główną; zob. też krawatka w Wikipedii
(1.2) metalowy element, służący do zawieszenia wisiorka na łańcuszku, rzemyku itp.
(1.3) reg. krak. krawat

krawatka

71

«krótkie, zabawne opowiadanie»

dykteryjka

72

pot. «wywołujący zainteresowanie»

rajcowny

73

«seksualne podniecanie się widokiem ilustracji pornograficznych, obrazów lub rzeźb przedstawiających akty»

pigmalionizm

74

daw. «dom publiczny»

lupanar