22 Podwzgórze, przysadka, tarczyca (oś podwzgórze-przysadka) Flashcards Preview

Patofizjo > 22 Podwzgórze, przysadka, tarczyca (oś podwzgórze-przysadka) > Flashcards

Flashcards in 22 Podwzgórze, przysadka, tarczyca (oś podwzgórze-przysadka) Deck (74):
1

Jak dzielimy choroby gruczołów dokrewnych?

Na niedoczynności i nadczynności, te z kolei mogą być pierwotne, wtórne lub rzekome

2

Zaburzenia pierwotne

Zaburzenia w działaniu gruczołu

3

Zaburzenia wtórne

Zaburzenie w wydzielaniu hormonów tropowych

4

Zaburzenia rzekome

Zaburzenie odpowiedzi narządu docelowego przy prawidłowym stężeniu hormonu

5

Hormony przedniego płata przysadki

- produkowane w przysadce
- GH
- ACTH
- TSH
- PRL
- FSH
- LH

6

GH

wzrost, funkcje metaboliczne

7

ACTH

uwalnianie hormonów nadnerczy

8

TSH

uwalnianie hormonów tarczycy

9

PRL

stymulacja laktacji i blokowanie menstruacji kobiet karmiących

10

FSH u kobiet

kontroluje owulację i wydzielanie estrogenów

11

FSH u mężczyzn

pobudza spermatogenezę

12

LH u kobiet

kontrola owulacji i wydzielania progesteronów

13

LH u mężczyzn

kontrola wydzielania testosteronu

14

Hormony tylnego płata przysadki

- produkowane w podwzgórzu
- ADH
- OXY
- liberyny i statyny

15

ADH

- ograniczenie diurezy, nasilenie resorpcji sodu, skurcz naczyń - działanie hipertensyjne

16

OXY

- kontrola akcji porodowej, aktu płciowego i zapłodnienia

17

liberyny i statyny

- kortykoliberyna
- tyreoliberyna
- gonadoliberyna
- somatoliberyna
- somatostatyna
- prolaktoliberyna
- prolaktostatyna (dopamina)
- melanoliberyna
- melanostatyna

kontrola uwalniania hormonów przedniego płata przysadki

18

Nowotwory (oś podwzgórze-przysadka)

dają efekty nadczynności lub niedoczynności

19

Zespół pustego siodła

Zespół objawów związanych z rozpłaszczeniem przysadki na siodle tureckim wskutek ucisku przez oponę pajęczą (pierwotny) lub z całkowitym brakiem przysadki wskutek leczenia farmakologicznego, chirurgicznego usunięcia (wtórny)

20

Typowy pacjent zespołu pustego siodła

Otyła kobieta z nadciśnieniem tętniczym, ewentualnie niewielkim nadciśnieniem śródczaszkowym, zaburzeniami miesiączkowania, często wieloródka

21

Co rozwija się czasami u chorych na zespół pustego siodła?

Guz przysadki produkujący GH, PRL lub ACTH

22

Gdzie widoczne są zmiany zespołu pustego siodła?

RTG, TK lub NMR

23

Na co jest ucisk w zespole pustego siodła?

Możliwy ucisk na skrzyżowanie wzrokowe, nerwy 3,4,5,6 (gdy uciśnięta zatoka jamista)

24

Niedoczynność przedniego płata przysadki

- hipopituitarismus
- gdy nie działa 75% gruczoły
- zwykle niedobór wszystkich hormonów, rzadziej niedobór izolowany

25

Karłowatość przysadkowa

wrodzony niedobór GH

26

Przyczyny niedoczynności przedniego płata przysadki

Nowotwory
Niedokrwienna martwica przysadki
Przewlekle zapalna
Inne choroby z naciekaniem przysadki
Urazy czaszki i przyczyny jatrogenne
Zaburzenia rozwojowe

27

Przyczyny niedoczynności przedniego płata przysadki - nowotwory

1. Przysadki - nieczynne hormonalnie gruczolaki, torbiele
2. Podwzgórza - czaszkogardlak, zarodczak
3. Oponiak, glejak, przerzutowe
4. Histiocytoza X

28

Histiocytoza X

choroba Handa-Schullera-Christiana

29

Przyczyny niedoczynności przedniego płata przysadki - niedokrwienna martwica przysadki

1. poporodowa - z. Sheehana
2. choroby naczyniowe mózgu - udar przysadki

30

Przyczyny niedoczynności przedniego płata przysadki - przewlekłe zapalna

gruźlica, kiła, sarkoidoza, zapalenie mózgu lub opon mózgowych

31

Przyczyny niedoczynności przedniego płata przysadki - inne choroby z naciekaniem przysadki

amyloidoza, hemochromatoza, mukopolisacharydozy

32

Przyczyny niedoczynności przedniego płata przysadki - urazy czaszki i przyczyny jatrogenne

1. urazowe uszkodzenia podwzgórza
2. przerwanie szypuły przysadki
3. uszkodzenia okołooperacyjne lub po napromienianiu głowy

33

Przyczyny niedoczynności przedniego płata przysadki - zaburzenia rozwojowe

zespół pustego siodła, zespół Kallmana

34

zespół Kallmana

izolowany hipogonadyzm + wrodzony brak węchu

35

Pierwsze objawy niedoczynności przedniego płata przysadki wynikają z

wynikają zwykle z braku FSH i LH
dopiero później z braku TSH, GH
ostatecznie ACTH (najgroźniejszy)

36

Niedobór wszystkich hormonów przysadki

choroba Glińskiego-Simmondsa

37

Gdy dochodzi do uszkodzenia szypuły lub podwzgórza

- wtórne przyczyny niedoczynności przedniego płata przysadki
- może dojść do niedoboru ADH

38

Niedobór LH i FSH u kobiet

Brak miesiączek, zanik drugorzędowych cech płciowych, bezpłodność

39

Niedobór LH i FSH u mężczyzn

impotencja, zanik jąder, drugorzędowych cech płciowych, ograniczenie spermatogenezy, bezpłodnosć

40

Wtórnie do nadprodukcji jakiego hormonu może wystąpić niedobór LH i FSH?

PRL

41

Niedobór TSH

niedoczynność tarczycy

42

Niedobór ACTH

niedoczynność nadnerczy - osłabienie mięśniowe, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja stresu, zakażeń

43

zespół Sheehana

poporodowo, wskutek niedokrwienia przysadki - łatwe męczenie, utrata owłosienia łonowego i owłosienia pod pachami

44

W jakim okresie najłatwiej rozpoznać guz przysadki?

W okresie dojrzewania

45

Nadczynność przedniego płata przysadki

- powodowana przede wszystkim przez guzy przysadki
- mikro i makrogruczolaki

46

Co moga powodować makrogruczolaki?

ucisk pobliskich struktur

47

nadmiar GH

- hipersomatotropizm
zwykle pierwotny, rzadziej wtórny do nadmiaru somatoliberyny przez przewód pokarmowy lub rakowiaka

48

Gigantyzm przysadkowy

- gdy (nadmiar GH) pojawi się przed zamknięciem nasad chrzęstnych kości długich w okresie dziecięcym
- manifestuje się nadmiernym wzrostem i opóźnionym dojrzewaniem płciowym
- często towarzyszy hipogonadotropizm

49

Akromegalia

- gdy (nadmiar GH) pojawi się po zamknięciu nasad (3-5 dekada)

50

Objawy akromegalii

- powiększenie wymiarów antralnych
- zgrubienie rysów twarzy
- obrzęk tkanek miękkich dłoni i stóp
- nadmierne owłosienie
-skóra staje się grubsza i ciemniejsza
- nasilenie czynności gruczołów łojowych i potowych
- przerost łuków brwiowych, żuchwy, języka, małżowin usznych, chrzęstnej części nosa
- późno przerost żeber, wcześniej chrząstek stawowych
- uszkodzenie nerwów obwodowych wtórnie do ucisku przez obrzękłe tkanki
- duży guz -> ucisk struktur nerwowych -> zaburzenia widzenia, uporczywe bóle głowy
- organomegalia
- hiperfosfatemia
-upośledzenie tolerancji glukozy
- wzrost IGf-1
- impotencja/brak miesiączek

51

zespół Cushinga

nadmiar ACTH
należy różnicować guzy przysadki i nadnerczy

52

zespół Nelsona

guz pierwotny przysadki produkujący ACTH rozwijający się u chorych po obustronnej adrenolektomii

53

nadmiar PRL

prolaktynoma

54

prolaktynoma przyczyny

pierwotny guz, blokery receptorów dopaminowych, nadmiar TRH, niewydolność wątroby i nerek

55

nadmiar PRL

-> blokada wydzielania GnRH -> spadek LH i FSH -> hipogonadyzm

56

Dodatkowy objaw nadmiaru PRL

mlekotok u 80% K i 20% M, spadek gęstości kości (wtórnie do hipogonadyzmu)

57

Moczówka prosta

poliuria + polidypsja
pochodzenia centralnego, nerkowego lub psychogennego

58

Moczówka prosta centralna

- wrażliwa na wazopresynę
- zaburzenia czynności osi podwzgórzowo-przysadkowej
- zależy od czynności jąder podwzgórza i szlaku nerwowego przekazującego ADH do tylnego płata przysadki

59

Przyczyny moczówki prostej centralnej

idiopatyczna lub wtórna do urazów, nowotworów, histiocytozy, ziarniniaków, uszkodzenia naczyń krwionośnych, zakażeń

60

Uszkodzenie jąder, szlaku

moczówka całkowita

61

Uszkodzenie tylnego płata

moczówka częściowa (przejściowa)

62

Moczówka prosta nerkowa

wtórna do defektu receptora V2, akwaporyn polekowo, nadmiaru mineralokortykoidów

63

Moczówka prosta ciążowa

nerkowo-centralna,
wtórna do nasilenia aktywości wazopresynazy (produkowana także przez łożysko)

64

Objawy moczówki prostej

- poidypsja
- poliuria
- nykturia, moczenie nocne (enuresis)
- odwodnienie, hipowolemia
- objawy choroby pierwotnej we wtórnej moczówce
- różnicowanie z moczówką centralną
- hipernatremia

65

SIADH

zespół niewłaściwego uwalniania wazopresyny, zespół Schwartza-Bartera
- prawidłowe lub nadmierne uwalnianie ADH z hiponatriemią i hipoosmolarnością płynów ustrojowych przy prawidłowej objętości krwi krążącej

66

Rozpoznanie SIADH

hiponatremia, hipourykemia, hipoosmolarność osocza, spadek kreatyniny, kwasu moczowego, mocznika bez cech hipowolemii, uszkodzenia nerek, niedoczynności kory nadnerczy, niedoczynności tarczycy

67

Przyczyny SIADH

Nowotwory, choroby CSN, choroby płuc, leki

68

Przyczyny SIADH - nowotwory

Rak oskrzela (zwłaszcza drobnokomórkowy)
Raki dwunastnicy, trzustki, pęcherza, moczowodu, prostaty
Białaczki, chłoniaki

69

Przyczyny SIADH - choroby CSN

Uszkodzenia CNS przez guzy, ropnie, krwotoki
Infekcje, encephalitis, meningitis
Choroby naczyniowe mózgu
Zanik starczy mózgu
Wodogłowie
Uraz
Delirium fremens
Ostre psychozy, choroby demielinizacyjne, zwyrodnieniowe i zapalne

70

Przyczyny SIADH - choroby płuc

gruźlica, kiła, sarkoidoza, zapalenie mózgu lub opon mózgowych

71

Przyczyny SIADH - leki

wazopresyna, chlorpropamid, klofibrac, karmazepina

72

Patomechanizm SIADH

zaburzenie równowagi pomiędzy przyjmowaniem i wydalaniem sodu i wody prowadzi do hiponatremii
- niedoczynność kory nadnerczy
- hiponatremia nerkowa
- SIADH pochodzenia płucnego
- SIADH pochodzenia urazowego

73

Leczenie SIADH

ograniczenie przyjmowania wody i leczenie chorób płuc i CSN

74

Objawy SIADH

neurologiczne tj. osłabienie siły mięśniowej, mioklonie, napady padaczkowe, śpiączka > wtórne do przesunięć płynów, wzrostu ciśnienia środczaszkowego i obrzęku mózgu