Cwiczenia Vb - Badanie płynu mózgowo rdzeniowego Flashcards Preview

Diagnostyka > Cwiczenia Vb - Badanie płynu mózgowo rdzeniowego > Flashcards

Flashcards in Cwiczenia Vb - Badanie płynu mózgowo rdzeniowego Deck (70):
1

Ile PMR znjaduje sie w warunkach fizjologicznych u doroslego czlowieka?

około 150ml płynu

2

Ile PMR jest wytwarzane przez sploty naczyniowe zlokalizowane w komorach bocznych?

500ml/dobę

3

Ile razy dokonuję się całkowita wymiana płynów w ciągu doby?

3-krotnie

4

Jakich substancji o dużej masie cząsteczkowej i niektórych drobnocząsteczkowych nie przepuszczają ściany splotu naczyniowego w warunkach fizjologicznych?

duża masa cząsteczkowa - białka

związki drobnocząsteczkowe - cholesterol, bilirubina, kwasy tłuszczowe

5

Jakie substancje łatwo przenikają i są transportowane przez sploty naczyniowe do PMR?

jony sodowe, chlorkowe, glukoza

6

Jakie właściwości ma PMR i dzięki czemu?

*bezbarwny,

*przejrzysty,

*zawiera niskie stężenie białka,

*niewiele komórek,

*niskie stężenie elektrolitów i glukozy

 

 Dzięki istnieniu bariery „krew-płyn mózgowo-rdzeniowy” 

7

Jak pobieramy PMR?

-punkcja lędźwiowa

-punkcja podpotyliczna

-punkcja komory bocznej (u niemowląt z niezrośniętym ciemiączkiem)

-przez nakłucie komór mózgu (śródoperacyjnie)

8

Jakie jest prawidłowe ciśnienie PMR u dorosłego?

50-180mmHg

9

Ile płynu można pobrać przy prawidłowym PMR podczas punkcji lędźwiowej?

u dorosłych: do 20ml (do 15% objętości)

u dzieci: mniej (bo mniejsza objętość)

10

Ile płynu można pobrać przy mniejszym ciśnieniu PMR podczas punkcji lędźwiowej?

1-2ml

11

Wskazania do badania PMR:

Choroby neurologiczne lub ich podejrzenia:

  • zakażenia: zapalenie opon mózgowych, mózgu, ropień mózgu, aseptyczne zapalenie opon mózgowych
  • krwawienie: podpajęczynówkowe, śródmózgowe
  • choroby neurologiczne: stwardnienie rozsiane, zespół Guillaina-Barrego, Polineuropatie zapalne
  • choroby nowotworowe: białaczka, chłoniak, przerzuty raka
  • guz: mózgu, rdzenia kręgowego
  • leczenie: chemioterapia, środki znieczulenia przewodowego, radiologiczne środki cieniujące (kontrast), terapia antybiotykowa
  • choroby otępienne: choroba Alzheimera, Creutzfeldta-Jakoba
  • procesy uciskowe rdzenia kręgowego
  • toczeń układowy
  • encefalopatia wątrobowa
  • wodogłowie normotensyjne
  • lekooporne padaczki
  • podejrzenie chorób metabolicznych u dzieci

12

Przeciwwskazania do badania PMR:

-wzrost ciśnienia śródczaszkowego (nagłe zmniejszenie ciśnienia śródczaszkowego po upuście PMR – powikłanie zagrażające życiu) 

-miejscowe zakażenie okolicy lędźwiowej

-zaburzenie krzepliwości krwi

-u noworodków: ciężka niewydolność krążeniowo-oddechowa (zgięcie szyi i tułowia podczas zabiegu może pogłębić zaburzenia oddychania) 

-zakażenie układowe

-posocznica (sepsa)

13

Jakie jest bezwględne wskazanie do wykonania badania PMR u noworodków i niemowląt?

posocznica

14

Ile PMR należy pobrać?

do trzech lub więcej probówek:

I: do testów chemicznych lub/i immunologicznych

II: do badań mikrobiologicznych

III: do badania mikroskopowego za zawartość składników komórkowych

15

Jakie badanie powinno towarzyszyć badaniu PMR?

badanie krwi żylenej w czasie krótszym niż 12h pozwalającym uzyskać około 2ml surowicy

16

Jak powinien być transportowany PMR?

in cito!

17

Ocena makroskopowa PMR prawidłowe:

płyn wodojasny i przejrzysty

18

Ocena makroskopowa PMR:

nieprawidłowości - zabarwienie czerwone:

-zabrawienie czerwone:

*świeżo przbyte krwawienie podpajęczynówkowe

*uraz śródmózgowy

*płyn sztucznie skrwawiony podczas nakłucia

19

Ocena makroskopowa PMR:

nieprawidłowości - zabarwienie żółte:

-ksantochromia: zabarwienie żółte:

*obecność rozpadających się erytrocytów

*w przebiegu żółtaczki

*ilość białka przkraczająca 150mg/l

20

Ocena makroskopowa PMR:

nieprawidłowości - zmętnienie:

opalescencja (zmętnienie):

-zwiększona liczba krwinek białych - ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

>200 leukocytów/mm3

>400 erytrocytów/mm3

21

Ocena makroskopowa PMR:

nieprawidłowości - płyn ulegający wykrzepieniu:

  • w bloku kanału kręgowego spowodowanego guzem rdzenia (zespól zastoinowy)
  • w zwolnionym przepływie PMR - aktywacja czynników krzepnięcia

22

Rozróżnianie płynu sztucznie skrwawionego od krwawienia patologicznego:

Płyn sztucznie skrwawiony:

-oczyszcza się przy pobieraniu kolejnych próbek

-przy odwirowaniu jest przejrzysty bezbarwny (płyn patologiczny - hemoliza zachodzi w ciągu 1-2h)

-w osadzie występują świeże erytrocyty

23

Charakterystyka patologicznego PMR:

  • barwa nie zmienia się i nie tworzą się skrzepy (jednolicie krwisty)
  • Po odwirowaniu ksantochromiczny (hemoliza erytrocytów w PMR in vivo zachodzi w ciągu 1-2 godzin)
  • W osadzie komórki żerne zawierające erytrocyty (erytrofagi), erytrocyty wyługowane Erytrofagi obecne w PMR przez 4-8 tygodni)
     

24

Ocena mikroskopowa PMR:

(Pleo-)cytoza norma:

≤5 komórek/μl

<20 komórek/μl u noworodków

25

Jaką metodę stosuje się do barwienia preparatów cytologicznych z PMR?

metoda May-Grunwalda-Giemsy (MGG)

26

O czym świadczy występowanie neutrofilii w PMR?

zakażenia bakteryjne lub w choroby niezakaźne

27

O czym świadczy występowanie limfocytów w PMR?

-wzrost w zakażniach wirusowych, gruźliczych, grzybiczych, kiłowych

28

O czym świadczy występowanie komórek plazmatycznych w PMR?

w częsci przypadków stwardnienia rozsianego

29

O czym świadczy występowanie eozynofili w PMR?

zakażenia pasożytnicze, grzybicze, w reakcjach alergicznych

30

O czym świadczy występowanie monocytów w PMR?

wzrost w pleocytozie mieszanej

31

O czym świadczy występowanie makrofagów w PMR?

prawidłowo nie występują, ale po krwawieniu podpajęczynówkowym - erytrofagi (występują w nich kryształki hemosyderyny, hematoidyny i bilirubiny) występowanie erytrofagów zawsze jest wyrazem patologii!!!!!

32

O czym świadczy występowanie blasty w PMR?

komórki białaczkowe

33

Scharakteryzuj erytrofagi:

  • Obecne w PMR po wystąpieniu krwawienia do przestrzeni płynowych
  • Komórka makrofaga może sfagocytować od jednego do kilkunastu erytrocytów
  • W komórkach makrofagów występują kryształy homosyderyny (brązowo zabarwione ziarenka pochodzące z hemoglobiny), kryształy hematoidyny (żółto-zielone) i bilirubiny
  • Obecność erytrofagów jest zawsze wyrazem patologii

34

Badania biochemiczne PMR:

-białko całkowite

-glukoza

-mleczany

-różne białka

35

Jakie białka występują w PMR:

o małej masie cząsteczkowej:

-transtyretyna (prealbumina)

-albumina

-dwie transferyny

-śladowe ilości IgG

36

Jakie jest prawidłowe stężenie białka w PMR?

15-45mg/dl

37

O czym świadczy zwiększenie stężenie białka całkowitego w PMR?

-zanieczyszczenie płynu krwią obwodową w czasie punkcji

-zaburzenie bariery krew-mózg (dysfunkcja śródbłonka naczyń włosowatych)

-wzmożona synteza w OUN

38

O czym świadczy spadek stężenia białka całkowitego w PMR?

-wzmożone wchłanianie zwrotne prze komórki pajęczynówki wskutek podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego

-utrata płyny w następstwie urazu lub następstwie zabiegów inwazyjnych

39

Jakie jest białko referencyjne do monitorowania przepuszczalności bariery krew-mózg i dlaczego?

ALBUMINA

-nie jest syntetyzowana w OUN

-cała jej obecność pochodzi z krwi na drodze przechodzenia przez barierę k-m

40

Jak ocenia się przepuszczalność bariery krew-mózg?

na podstawie współczynnika: Qalb = albPMR/albsurowica

41

Czy IgG występuje w PMR?

IgG zwykle obecne w PMR (ok. 1 mg/dl) 

42

O czym świadczy zwiększenie IgG w PMR?

-o zwiększonym transporcie z krwi do OUN

-o syntetyzowaniu wewnątrzoponowo przez limf. B i kom. plazmatyczne wędrujące do OUN w stanach nieprawidłowych

43

Jakie białko stosuje sie jako referencyjne do wyliczania współczynnika Linka i Tibilinga (L-T dla PMR)?

albumina

44

Jak identyfikujemy stany powodujące nasilenie syntezy wewnątrzoponowej IgG?

na podstawie wartosci wspołczynnika Linka i Tibilinga

L-T 0,30 - 0,70 prawidłowy

L-T > 0,70 wzmożona synteza wewnątrzoponowa

L-T  < 0,30  uszkodzenie bariery krew - mózg

45

Czułym markerem diagnostycznym jakiej choroby jest wspołczynnik L-T?

stwardnienia rozsianego 

 

U 90% pacjentów chorych na stwardnienie rozsiane współczynnik L-T przekracza wartość 0,70, zatem może być uznawany za czuły marker diagnostyczny tej choroby
 

46

Co ma wysoką wartość diagnostyczną  i jest wykorzystywany do diagnostyki chorób OUN (współczynnik)?

Współczynnik Linka i Tibilinga (L-T)

47

Na podstawie czego wylicza się współczynnik Linka i Tiblinga?

IgG i albuminy

48

O czym świadczy spadek poziomu glukozy w PMR?

o bakeryjnym ZOMR oraz procesach nowotworowych

49

Czy wzrost glukozy w PMR ma znaczenie w diagnostyce neurologicznej?

wzrost glukozy w PMR nie ma znaczenia w diagnostyce neurologicznej 

50

O czym świadczy wzrost poziomu mleczanów w PMR?

-nasilony metabolizm beztlenowy

-bakeryjne zapalenie opon mózgowych

-wirusowe zapalenie o.m.

-w dysfunkcji bariery krew-mózg i procesach nowotworowych stężenie mleczanów jest niezależne od stężenia we krwi!

51

Wartości referencyjne PMR:

  • Erytrocyty Nieobecne
  • Komórki plazmatyczne, Eo Nieobecne
  • Aktywowane limfocyty B < 0.1%
  • PMNs < 10%
  • Glukoza 50-60% wartości w surowicy
  • Mleczany < 2.1 mmol/L
  • Białko całkowite < 45(50) mg/dl

52

Wartości referencyjne PMR podczas ropnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych:

  • barwa: żółtawy
  • przejrzystość: mętny
  • cytoza/μl: 100 do kilka tysięcy
  • PMNs %: 95-100
  • limfocyty %: ----
  • białko g/L: 2
  • glukoza %surowicy: ↓↓↓ (
  • mleczany mmol/L : ↑↑↑ (>3.5)

53

Wartości referencyjne PMR podczas wirusowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych:

barwa: wodojasny

przejrzystość: klarowny

cytoza/μl: <100

PMNs %: 0-25

limfocyty %: 75

białko g/L: ↑

glukoza %surowicy: N lub ↓

mleczany mmol/L : N lub ↑ (2.2-3)

54

Przyczyny wytwarzania się płynu surowiczego:

- ↑ wzrost przepuszczalności naczyń włosowatych w ich ścianie

- ↑ wzrost ciśnienia hydrostatyczne panującego w naczyniach (ciśnienie tętnicze)

- ↓ spadek ciśnienia onkotycznego zależne od obecności białek we krwi

- ↓ spadek wchłaniania płynu przez układ chłonny (usuwanie płynu z jam ciała na drodze wchłaniania)

55

Czym cechuje się płyn surowiczy?

niewielką ilością limfocytów i komórek międzybłonka

56

Etiologia powstania PRZESIĘKU:

-wzrost ciśnienia hydrostatycznego

-obniżenie ciśnienia onkotycznego

-zmiany nie mają charakteru zapalnego

-rozpoznanie przesięku na ogół wyklucza potrzebę dalszych badań laoratoryjnych

-podjęcie leczenia przyczynowego

57

Etiologia powstania WYSIĘKU:

-wzrost przepuszczalności naczyń włosowatych

-zmniejszone wchłanianie przez układ chłonny

-zmiany mają charakter zapalny albo są związane z procesem nowotworowym

-wysięki wymagają dalszych badań w celu wyodrębnienia czynnika przyczynowego

58

Ocena cech fizycznych w badanym płynie:

-barwa

-przejrzystość

-ciężar właściwy

-osmolarność

-pH

-tendencja do wykrzepiania

-próba Rivalty (wytrącenia białka w postaci smugi po dodaniu kwasu octowego, co przemiawia za steż. białka >3g/dl)

59

Scharakteryzuj przesięk:

  • barwa: bursztynowa
  • przejrzystość: klarowny
  • ciężar właściwy:
  • pH: jak w surowicy: 7.35
  • Białko całkowite < 3.0 g/dl
  • Q białkowy < 0.5
  • LDH < 200 U/l
  • Q LDH < 0.6 
  • brak chylomikronów
  • Cytoza < 500 komórek/µl
  • Leukocytoza < 100 komórek/µl 
  • Granulocytoza < 50 %

60

Scharakteryzuj wysięk:

  • barwa: ciemnożółta, krwista, mleczna, brunatna 
  • przejrzystość: mętny
  • ciężar właściwy: > 1.016 
  • pH:  niższe niż w surowcicy: 7.2
  • Białko całkowite > 3.0 g/dl
  • Q białkowy > 0.5 LDH
  • LDH > 200 U/l
  • Q LDH > 0.6 
  • chylomikrony: chłonka w jamie otrzewnow.  (barwa mleczna) 
  • Cytoza > 1000 komórek/µl
  • Leukocytoza > 1000 komórek/µl
  • Granulocytoza  > 50% 

61

W jakim celu wykonuje się badania kału?

-próba na krew utajoną

-badania parazytologiczne

-badania mikrobiologiczne

-badania resztek pokarmowych

-inne

62

Ile krwi traci się w warunkach prawidłowych w kale?

do 2,5 ml krwi

63

Co to jest krew utajona w kale?

Krew utajona w kale = niewielka ilość krwi w kale na ogół nie dostrzegana makroskopowo

64

Za jaki objaw uznaję się najczęściej obecność krwi utajonej w kale?

-początkowy objaw raka okrężniczo-odbytniczego

-ponad 50% raków przewodu pokarmowgo stanowi rak jelita grubego

65

Dodatni wynik testu na krew utajoną w kale może świadczyć o:

krwawieniu w każdym odcinku przewodu pokarmowego

66

Metodyka badania krwi utajonej w kale:

-metody z wykorzystaniem aktywności peroksydazowej Hb

-metody wykorzystujące chemiczną konwersję niefluoryzującego hemu do intensywnie fluoryzujących porfiryn

-metody immunologiczne wykorzystujące przeciwciała przeciwko ludzkiej Hb

67

Co daje wyniki fałszywie dodatnie podczas badaniu kału medodą  z wykorzystaniem aktywności peroksydazowej hemoglobiny?

Interferencje spowodowane obecnością peroksydaz obecnych w niedogotownym mięsie, rybach, w owocach i warzywach, lub produkowanych przez bakterie jelitowe 

68

Co daje wyniki fałszywie ujemnepodczas badaniu kału medodą  z wykorzystaniem aktywności peroksydazowej hemoglobiny?

 Kwas askorbinowy 

69

Metody immunologiczne wykorzystujące przeciwciała przeciwko ludzkiej Hb podczas badania kału - wady i zalety:

  • Metoda eliminuje interferencje
  • Ale wysoka czułość generuje wyniki fałszywie dodatnie

70

W jakim miejscu dokonujemy punkcji lędźwiowej?

Na poziomie kręgu L4/L5