Ćwiczenia XI - diagnostyka laboratoryjna chorób układu odpornościowego Flashcards Preview

Diagnostyka > Ćwiczenia XI - diagnostyka laboratoryjna chorób układu odpornościowego > Flashcards

Flashcards in Ćwiczenia XI - diagnostyka laboratoryjna chorób układu odpornościowego Deck (105):
1

Jaka jest funkcja układu odpornościowego?

Obrona przed potencjalnie patogennymi czynnikami.

  1. Zewnątrzpochodnymi
    • Drobnoustroje
    • Szkodliwe pyły i cząsteczki
  2. Wewnątrzpochodnymi
    • Komórki nowotworowe
    • Uszkodzone komórki własnego organizmu

2

Jak możemy podzielić zaburzenia odporności?

  1. Niedobory odpornościowe (Niedostateczna eliminacja patogenów z organizmu)
  2. Nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna
    1. Przeciwko własnym antygenom (choroby autoimmunizacyjne)
    2. Przeciwko niepatogennym czynnikom zewnętrznym (alergie)

3

Od czego zależy i jak wygląda diagnostyka zaburzeń immunologicznych?

  • Diagnostyka zależy od patogenezy choroby
  • Diagnostyka RÓŻNI się w przypadku niedoborów odporności OD chorób autoimmunizacyjnych

4

Jaka jest definicja niedoborów odporności?

Są to stany chorobowe związane z niewydolnością układu odpornościowego

5

Jak dzielimy niedobory odporności?

  1. Pierwotne - ​​150 opisanych defektów genetycznych (niektóre zespoły wciąż o nienzanej przyczynie) - obraz kliniczny bardzo zróżnicowane:
    • 50% to zaburzona produkcja przeciwciał

    • 30% zaburzenia odpowiedzi komórkowej

    • 10% zaburzenia fagocytozy

    • 3% zaburzenia dopełniacza

    • Pozostałe zaburzenia struktury nabłonków, uszkodzenia skóry, upośledzenie syntezy INF

  2. Wtórne - częstość występowania zależy od podstawowej choroby podstawowej - złożony charakter mieszany. Spowodowane czynnikami zewnętrznymi:

    • leki

    • promieniowanie

    • niedożywienie

    • zakażenie

6

Jakie objawy wskazują na pierwotne niedobory odporności (PID)?

Wg. ESID

  • Przynajmniej 6 zakażeń w ciągu roku
  • Przynajmniej 2 zakażenia zatok w ciągu roku
  • Konieczność antybiotykoterapii trwającej >2 miesięcy i związanej z niewielką poprawą
  • Przynajmniej 2 zapalenia płuc w ciągu roku

Brak przyrostu masy ciała, zahamowanie wzrostu

  • Głębokie ropnie skóry lub narządów wewnętrznych
  • Przewlekła grzybica jamy ustnej lub skóry u dzieci >1 rż
  • Co najmniej 2 ciężkie zakażenia: zapalenie mózgu, zapalenie kości, mięśni, skóry, posocznica
  • Wywiad rodzinny dodatni w kierunku PID (pierwotnego niedoboru odporności)

 

7

Jaki jest pierwszy etap diagnostyki pierwotnego niedoboru odporności (PID)?

Zebranie dokładny WYWIAD LEKARSKIuzupełniony wywiadem rodzinnym

8

Jakie są pierwsze objawy pierwotnego niedoboru odporności w zależności od wieku wystąpienia?

<3 m.ż. -> poważne defekty fagocytozy, zespół DiGeorga

3-6 m.ż. -> SCID

6-18 m.ż. -> agammaglobulinemia sprzeżona z chromosomem X

>18 m.ż. -> CVID

Późniejszy wiek -> mogą się ujawnić łagodniejsze defekty

9

Jakie badania przedmiotowe powinno się wykonać w diagnostyce pierwotnego niedoboru odporności?

  1. Rozwój dziecka
    • ​​Niedowaga
    • Niski wzrost
  2. Skóra
    • Blizny po szczepieniu
  3. Ocenić narządy wewnętrzne
    • Osłuchać płuca
    • Ocenić wielkość wątroby, śledziony
    • Zbadać stawy,węzły chłonne

10

Jak przedstawia się morfologia w pierwotnym niedoborze odporności?

  1. Liczba i morfologia leukocytów
    • Neutropenia
    • Limfopenia
    • Wysoka eozynofilia
  2. Niedokrwistość
    • Niedokrwistość hemolityczna
    • Aplazja szpiku
    • Choroby przewlekłe
  3. Zmiany w obrazie płytek
    • Małopłytkowość
    • Zmiany morfologii płytek

11

Jaka jest klasyfikacja pierwotnych niedoborów odporności (PID)?

  1. Zaburzenia limfocytów B

  2. Zaburzenia limfocytów T

  3. Zaburzenia układu dopełniacza

  4. Zaburzenia fagocytozy

  5. Skojarzone zaburzenie limfocytów B i T

12

Jakie są najczęstsze pierwotne niedobory odporności zależne od limfocytów B?

  • Selektywny niedobór IgA
  • Niedobór podklas IgG
  • Agammaglobulinemia sprzężona z chromosomem X
  • Przejściowa hipogammaglobulinemia niemowląt

13

Jakie są skutki selektywnego niedoboru IgA-IgAD?

  • Zatrzymanie różnicowania limfocytów IgM do limfocytów IgA
  • Zaburzone przełączanie klas w limfocytach B 
  • Zaburzone dojrzewanie limfocytóch B

14

(PRZEPRASZAM!!!)
Krótko scharakteryzuj selektywny niedobór IgA-IgAD.

  • Najczęściej występujący niedobór odporności
  • Stanowi 12% wszystkich niedoborów przeciwciał
  • Występuje u 1:500-1:700 osób rasy białej
  • Często występuje bezobjawowo
  • Osoby z wrodzonym niedoborem IgA znajdują się w grupie ryzyka rozwoju celiakii
  • W surowicy lub w innych wydzielinach stwierdza się izolowany niedobór obu podklas IgA
  • Liczba limfocytów T i B jest prawidłowa

15

Czym różnią się podkalsy przeciwciał IgG?

  1. Budową
  2. Właściwościami biologicznymi:
    • rozpoznawaniem antygenu, 
    • aktywacją układu dopełniacza,
    • wiązaniem receptorów na powierzchni komórki

16

Jakie są funkcje podklas przeciwciał IgG?

  • IgG1, przeciwciała przeciwko antygenom białkowym (toksyny tężcowe, błonica, wirusy)
  • IgG2 przeciwciała przeciwko fragmentom polisacharydowym pneumococcus, Haemophilus influenzae
  • IgG3 przeciwciała przeciwko antygenom białkowym (toksyny tężcowe, błonica, wirusy)
  • IgG4 najmniejsza skuteczność w eliminacji patogenów (antygeny białkowe, pasożyty)

17

Jakie są objawy selektywnego niedoboru podklas IgG oraz jakie są niedobory współistniejące?

IgG1 - Niskie stężenie IgG całkowitego w surowicy -Uogólniony niedobór immunologiczny. Infekcje płuc, S. pneumoniae

IgG2 - IgG w surowicy prawidłowe, możliwy niedobór IgG4 i IgA, opóźnione dojrzewanie dzieci - Infekcje dróg oddechowych, choroby autoimmunologiczne. Infekcje spowodowane bakteriami otoczkowymi

IgG3 - Prawidłowe stężenie IgG. Częsty niedobór u dorosłych - Nawracające infekcje płuc, infekcje dróg moczowych

IgG4 - Prawidłowe stężenie IgG, niedobór IgG2, IgA - Choroby oskrzelowo-płucne

18

Co jest przyczyną i efektem agammaglobulinemii sprzężonej z chromosomem X?

Przyczyna: Mutacja pojedynczego genu znajdującego się na chromosomie X nazywanego kinazą tyronyzową Brutona (Btk)

Efektem jest zahamowanie produkcji białka kodowanego przez ten gen, odgrywającego rolę w dojrzewaniu prekursorów limfocytów B i aktywacji komórek tucznych.

 

19

Kiedy możemy rozpoznać agammaglobulinemie sprzężoną z chromosomem X?

Chłopiec z <2% limfocytami B (CD19) i stwierdzoną przynajmniej jedną z poniższych:

  • Mutacja w obrębie genu Btk
  • Brak mRNA dla genu Btk w neutrofilach i monocytach ocenianego metodą Nothern Blot
  • Brak białka Btk w monocytach lub płytkach krwi 
  • Krewni ze strony matki (wuj kuzyn, siostrzeniec, bratanek z limfocytami B <2%)

20

Co jest przyczyną i efektem zespółu hiper IgM?

 

Przyczyna:

  • 70% dziedziczony z chromosomem X (HIGM1)
  • mutacja genu kodującego ligand dla receptora CD40 (upośledzenie interakcji pomiędzy CD40L na aktywowanych limfocytach T z CD40 na limfocytach B).

Efekt:

  • brak różnicowania izotypowego z IgM do IgG, IgA, IgE
  • zahamowanie rozwoju centrów rozrodczych w narządach limfatycznych i indukcji pamięciowych limfocytów B

21

Kiedy możemy rozpoznać zespół hiper IgM?

Chłopiec z obniżonym, poniżej 2 SD normy dla wieku, stężeniem IgGw surowicy, spełniający jedno z poniższych kryteriów:

  • Mutacja genu dla ligandu CD40.
  • Kuzyni, wujkowie lub siostrzeńcy ze strony matki z potwierdzonym rozpoznaniem XHIM.

22

W jaki sposób można ocenić "skuteczność" odpowiedzi humoralnej (zaburzenia limfocytów B)?

  1. Badania przesiewowe
    • Elektroforeza białek
    • Stężenie immunoglobulin
    • Miano przeciwciał swoistych (przeciwko antygenom swoistych szczepionek)
  2. Badania zaawansowane
    • Badania syntezy swoistych przeciwciał w odpowiedzi na szczepionke
    • Określenie liczby limf B (cytometria)
    • Synteza IG in vitro w odpowiedzi na mitogen 
    • Synteza IG in vitro w odpowiedzi na CD40 i cytokiny

23

Co to jest proteinogram?

Elektroforeza białek surowicy pozwalająca na rozdzielenie białek we krwi na prążki zgodnie z ich ładunkiem elektrycznym.

24

W jaki sposób oznaczamy immunoglobiny w surowicy krwi?

  • Oznaczenie stężenia immunoglobulin w surowicy (IgG, IgA, IgM), najczęściej turbidymetrią i nefelometrią. 
  • IgD i IgE oznacza się metodami immunoenzymatycznymi i nefelometrii ze wzmocnieniem latexowym.

25

Czego wynikiem mogą być niskie stężenia immunoglobulin w surowicy krwi?

  1. Niedostatecznej syntezy przeciwciał
  2. Nadmiernego katabolizmu przeciwciał
  3. Utraty przeciwciał

26

Do czego służą i na czym polegają metody immunoturbidymetryczne i immunonefelometryczne?

Służą do pomiaru ilości powstałego kompleksu antygen (badana substancja) – przeciwciało. Są to metody optyczne.

Turbidymetrii – czyli pomiaru ilości światła po przejściu przez mętny roztwór (kąt 180o)

Nefelometrii – czyli pomiaru ilości światła rozproszonego przez mętny roztwór (detektor pod kątem 90o).

27

Kiedy możemy mówić o niedoborze przeciwciał?

Gdy wartości:

  • Immunoglobuliny <4 g/l
  • IgG <2 g/l

28

Czym jest cytometria przepływowa?

Określenie % ilości limfocytów B oraz limfocytów T

  • Limfocyty T 65-75 %
  • Limfocyty B 10-16 %

29

Czym jest CD (cluster of differences)?

Jest to antygen znajdujący się na powierzchni oraz we wnętrzu komórki charakterystyczne dla danego typu komórki

A image thumb
30

Kiedy dochodzi do zaburzeń limfocytów T?

  • przewlekła kandydoza błon śluzowych i skóry 
  • zespół DiGeorge'a

31

Czym jest zespół DiGeorga?

Zespół wad wrodzonych spowodowany mikrodelecją prążka chromosomu 22q11, przebiegający z pierwotnym niedoborem odporności - zespół delecji 22q11.2

32

Kiedy rozpoznamy zespół DiGeorga?

Dziecko płci męskiej lub żeńskiej, ze zmniejszoną liczbą limfocytów T CD3+ (poniżej 500/mm3) oraz dwoma z trzech poniższych charakterystycznych cech: 

  • 1) Wada serca lub dużych naczyń
  • 2) Hipokalcemia trwająca powyżej 3 tygodni, wymagająca leczenia
  • 3) Delecja w obrębie chromosomu 22q11.2

33

Czym jest przewlekła kandydoza skóry i błon śluzowych?

Jest zespołem, w którym skóra i błony śluzowe są zakażone przez Candida albicans

34

Jakie są wyniki badań laboratoryjnych w przewlekłej kandydozie skóry i błon śluzowych?

  • Całkowita liczba limfocytów jest prawidłowa
  • Uszkodzona zdolność limfocytów T do wytwarzania czynnika hamującego migrację makrofagow (MIF) w odpowiedzi na antygeny Candida
  • Odpowiedź na inne antygeny może być normalnaodpowiedź humoralna na antygeny Candida prawidłowa

35

W jaki sposób można ocenić "skuteczność" odpowiedzi humoralnej (zaburzenia limfocytów T)?

  1. Badania przesiewowe
    • Morfologia z rozmazem
    • Ocena limfocytów T i NK (cytometria)
    • Testy skórne
    • Badania radiologiczne grasicy
  2. Badania zaawansowane

    • badania enzymatycznedeaminaza adenozyny, fosforylaza nukleozydów purynowych
    • badania zdolności cytotoksycznych NK
    • badanie proliferacji stymulowanej mitogenem
    • badanie syntezy i wydzielania cytokin po stymulacji mitogenem lub antygenem
    • ekspresja markerów powierzchniowych po stymulacji 
    • badania biologii molekularne

36

Jakie są medtody oceny produkcji cytokin?

  1. bezpośrednie
    • cytometria przepływowa, ELISA, ELISpot
  2. pośrednie
    • linie komórkowe wrażliwe na działanie cytokin

 

37

Czym skutkuje skojarzone zaburzenia limfocytów B i T?

  • ciężki złożony niedobór odporności
  • niedobór deaminazy adenozynowej
  • dysgenezja układu siateczkowatego 
  • zespół ataksji-teleangiektazji
  • zespół Wiskotta i Aldricha
  • hipoplazja chrząstek i włosów
  • zespół Omenna
  • zespół nagich limfocytów

38

Jakie są objawy i rokowania ciężkiego złożonego niedoboru immunologiczny – SCID?

Objawy kliniczne:

  • Nawracające ciężkie zakażenia, biegunki

Rokowanie:

  • Chorzy na SCID zazwyczaj umierają w pierwszym lub drugim roku życia z powodu infekcji bakteryjnychprzypadku braku/opoźnionego rozpoznania

39

Jakie są objawy, metody badania i co to jest zespół Wiskotta-Aldricha?

Definicja

  • mutacja genu (Xp11.22) kodującego białko WASP (defekty cytoszkieletu)

Objawy:

  1. małopłytkowość,
  2. wyprysk skórny zakażenia,
  3. ryzyko chłoniaka

Diagnostyka:

  • Wykonywane są testy dla niedoborów humoralnych i komórkowych

40

Jakie schorzenia powodują zaburzenie fagocytozy?

  1. Przewlekła choroba ziarniniakowa
  2. LAD

41

Czym jest przewlekła choroba ziarniniakowa?

Defekt drogi redukcyjnej tlenu (wadliwa oksydaza NADPH) grupa wrodzonych chorób immunologicznych, których istotą jest defekt formowania reaktywnych form tlenu przez komórki fagocytujące

42

Czym skutkuje niski poziom NADPH?

Prowadzi do produkcji małych ilości reaktywnych form tlenu, co upośledza proces wybuchu tlenowego, którego zadaniem jest zabijanie bakterii, szczególnie katalazo-dodatnich (np. S.aureus, E. coli), ale również innych patogenów (np. Aspergillus).

 

Objawy:

  1. ropnie,
  2. ziarniniaki skóry
  3. narządów wewnętrznych

43

Czym oraz jak się objawiają niedobory cząstek adhezyjnych (LAD)?

Defekt biosyntezy łańcucha beta (CD18) integryn CD11/CD18.

Objawy:

  1. nawracające infekcje,
  2. brak ropy

Pacjenci z zespołem niedoboru adhezji leukocytów wykazują skłonność do częstych, nawracających i trudno poddających się leczeniu zakażeń bakteryjnych:

  • Tkanek miękkich (głownie skóry)
  • Błon śluzowych
  • Uszu
  • Tkanki okołozębowej
  • Skłonność do występowania ropni odbytu

44

Od czego zależy stopień ciężkości niedoboru cząstek adhezyjnych (LAD)?

Stopień ciężkości choroby jest ściśle związany ze stopniem niedoboru glikoprotein kompleksu CD11/CD18

Pacjenci z całkowitym brakiem tych struktur są podatni na infekcje zagrażające życiu:

  1. Posocznica (najczęściej)
  2. Zapalenia otrzewnej
  3. Zapalenie płuc (o ciężkim przebiegu głownie w okresie noworodkowym lub wczesnego niemowlęctwa)

45

W jaki sposób można ocenić zaburzenia fagocytozy?

  1. Badania przesiewowe
    • morfologia krwi obwodowej (z oceną liczby i morfologii leukocytów)
  2. Badania zaawansowane
    • test redukcji błękitu nitrotetrazolowego (NBT)
    • chemiluminescencja
    • wytwarzanie rodników nadtlenkowych
    • chemotaksja
    • oznaczanie cząstek adhezyjnych

46

Na czym polega test z błękitem nitrotetrazolowym (test NBT)?

Służy do oceny wytwarzania rodników tlenowych, stosuje się w diagnostyce przesiewowej przewlekłej choroby ziarniniakowej (zaburzenia fagocytozy polegającego na zmniejszonej wewnątrzkomórkowej aktywności bakteriobójczej komórek żernych)

47

Czym jest NBT?

Jest rozpuszczalnym żółtym barwnikiem, który dodaje się do krwinek pacjenta na szkiełku podstawowym.

48

Jak wygląda test NBT?

  • Po aktywacji endotoksyną neutrofile zdrowych osób wytwarzają rodniki nadtlenkowe, które powodują, że NBT zostaje w cytoplazmie zredukowany do formazanu - ciemnoniebieskiego i nierozpuszczalnego związku.
  • Neutrofile osób chorych na przewlekłą chorobę ziarniniakową nie wytwarzają natomiast nadtlenku lub jego stężenie w komórce jest małe, dlatego po aktywacji nie stwierdza się złogów niebieskiego barwnika w cytoplazmie.

49

Czego dotyczą zaburzenia składowych dopełniacza?

  • niedoboru składowych C2-C9
  • niedororu czynnika D
  • niedoboru składowych C1q, C1r, C1rs

Dopełniacz jest strażnikiem homeostazy. Orientujemy się w tym obserwując deficyty poszczególnych składników dopełniacza.

50

Kiedy możemy zaobserwować niedobór składników dopełniacza?

C1 i C4 – toczeń rumieniowaty układowy, choroby autoimmunizacyjne.

C3, rzadziej C2 jak również deficyty czynnika B i D - powodują ciężkie nawracające zakażenia bakteryjne.

C5–C9 - nie tak intensywne ale również nawracające zakażenia bakteryjne dwoinką Neisseria

Niedobór properdyny - stabilizuje konwertaze C3 (C3bBb), zakażenia Neisseria meningitidis, pewne grupy etniczne Skandynawowie

51

Czym jest i jak się objawia niedobór C1 (HAE)?

Niedobór inhibitora C1 esterazy jest związany z wrodzonym obrzękiem naczyniowo - ruchowym (Quinckego)

Defekt prowadzi do niekontrolowanej aktywności C1s a w rezultacie do wytwarzania kinin, które zwiększają przepuszczalność naczyń włosowatych

52

Objawy niedoboru C1 (HAE):

  • Nieswędzące przejściowe obrzęki podskórne lub podśluzówkowe, trwające 2-3 dni.
  • Groźne obrzęki krtani, ratunek to tracheotomia.
  • Najczęściej obrzęki dotyczą przewodu pokarmowego, kończyn, warzy, mózgu

53

Jakie są kryteria laboratoryjne dla niedoboru C1 (HAE)?

  • Poziom C1 - Inhibitora <50% normy stwierdzony w 2 oddzielnych -badaniach wykonanych w okresie bezobjawowym, po 1 roku życia
  • Poziom aktywności C1 - Inhibitora <50% normy stwierdzony w 2 oddzielnych badaniach wykonanych w okresie bezobjawowym, po 1 roku życia
  • Wykrycie mutacji w genie C1 - Inhibitora 
  • Do rozpoznania HAE konieczne jest spełnienie 1 dużego kryterium klinicznego (1-3) i 1 kryterium laboratoryjnego

54

Jakie są kryteria diagnostyczne (kliniczne) rozpoznawania obrzęku naczynioruchowego spowodowanego niedoborem C1 - Inhibitora?

Kryteria kliniczne duże

  1. Samoograniczający, bez cech zapalnych i bez pokrzywki obrzęk tkanki podskórnej, nawracający i trwający zwykle ponad 12 godzin
  2. Ból brzucha występujący bez etiologii organicznej, nawracający i trwający zwykle ponad 6 godzin
  3. Nawracający obrzęk krtani

Kryteria kliniczne małe

  1. Dodatni wywiad rodzinny w kierunku nawracających obrzęków naczyniowych i/lub bólów brzucha o niejasnej etiologii i/lub obrzęków krtani

55

Jak oceniamy zaburzenia układu dopełniacza?

  1. Badania przesiewowe:
    1. CH50
    2. C3
    3. C4
  2. Badania zaawansowane
    1. ocena składowych układu dopełniacza oznaczenie czynników B, P,
    2. AH50

56

Jak oceniamy całkowitą aktywność hemolityczną dopełniacza?

Test czynnościowy; polega na ocenie ilości surowicy potrzebnej do wywołania hemolizy 50% erytrocytów opłaszczonych przeciwciałami;

  • CH50: 90–150 j./ml

57

Czym są autoimmunizacje?

Obecne są nieszkodliwe autoreaktywne przeciwciała lub limfocyty

58

Czym są choroby autoimmunizacyjne?

  • Zależy od czynników genetycznych, wirusowych i hormonalnych
  • Obecne cechy uszkodzenia tkanek

59

Jak wygląda diagnostyka chorób autoimmunizacyjnych?

Wywiad + badanie obrazowe i czynnościowe

\/

Charakterystyczny zespół objawów sugerujący wystąpienie danej choroby autoimmunizacyjnej

\/

Wykrycie obecności autoprzeciwciał i ewentualne oznaczenie ich miana

 

Monitorowanie przebiegu choroby

60

Jakie są metody stosowane w diagnostyce chorób autoimmunizacyjnych?

  1. Immunofluorescencja - pośrednia (IIF) i bezpośrednia (DIF)
  2. Immunoenzymatyczna ELISA
  3. Immunoblot
  4. Immunodyfuzja
  5. Inne
    1. koagulometryczne - do oznaczania antykoagulantu toczniowego,
    2. nefelometryczne - do oznaczania czynnika reumatoidalnego,
    3. chemiluminescencyjne - używane w automatach immunodiagnostycznych

61

Co oznacza skrót „ANA”?

ANA (Anti-Nuclear Antibodies) to cała grupa autoprzeciwciał skierowanych przeciwko różnym strukturom jądra komórkowego własnego organizmu.

62

Co oznaczają wysokie stężenia ANA?

Wysokie stężenia ANA wykrywane są w wielu chorobach autoimmunologicznych, zaś u osób zdrowych nie występują, bądź są ich śladowe ilości.

63

Kolejne testy na ANA:

Test przesiewowy ANA 1

\/

Test kompleksowy ANA 2

\/

ImmunoblotANA 3

64

Scharakteryzuj test ANA 1 przeciwciała przeciwjądrowe i przeciwcytoplazatyczne

METODA:

  • Immunofluorescencji pośredniej IIF na kom. Hep2

MATERIAŁ:

  • Surowica

WYNIK:

  • dodatni lub ujemny - w przypadku dodatniego dodajemy komentarz.

Test ANA1, o parametrach diagnostycznych „złotego standardu”, jest testem jakościowych, informującym jedynie o obecności lub braku autoprzeciwciał

Ocenia typy świecenia

65

Scharakteryzuj typy świecenia

Typ świecenia

  • homogenny – przeciwciała skierowane przeciwko histonom i DNA
  • ziarnisty lub plamisty – przeciwciała skierowane przeciwko rozpuszczalnym antygenom jądra komórkowego (ENA);
  • jąderkowy – przeciwciała skierowane przeciwko polimerazie RNA, rybosomalnemu RNA oraz topoizomerazie
  • obwodowy – przeciwciała skierowane przeciwko dsDNA (double stranded DNA – dwuniciowe DNA), ssDNA (single stranded DNA – jednoniciowe DNA ) i histonom;
  • centromerowy – przeciwciała skierowane przeciwko  kładowym wrzeciona mitotycznego

66

Jaki związek ma typ świecenia chorobami?

typ homogenny –  wiąże się z toczniem rumieniowatym układowym i toczniem polekowym;

typ ziarnisty lub plamisty – z toczniem rumieniowatym układowym, RZS, mieszaną chorobą tkanki łącznej, zapaleniem wielomięśniowym i skórnomięśniowym, fibromialgią oraz nowotworami i zakażeniami;

typ jąderkowy – z postacią uogólnioną twardziny układowej oraz nowotworami;

typ obwodowy – z toczniem rumieniowatym układowym i autoimmunologicznym zapaleniem wątroby; 

typ centromerowy – z postacią ograniczoną twardziny układowej

67

Scharakteryzuj test ANA2 przeciwciała przeciwjądrowe, przeciwjąderkowe i przeciwplazmatyczne

METODA

  • immunofluorescencja pośrednia(IIF) immunodyfuzja(DID)

MATERIAŁ:

  • Surowica

WYNIK:

dodatni lub ujemny - w przypadku dodatniego lub granicznego podajemy typ świecenia, miano, antygeny specyficzne określone met. DID oraz komentarz kliniczny.

Dodatkowo w przypadku homogennego typu świecenia wykonywany jest także test na obecność przeciwciał przeciw dsDNA.

Test anty-dsDNA można wykorzystać w celu monitorowania aktywnościchoroby u pacjenta z rozpoznanym SLE.

68

Scharakteryzuj test IMMUNOBLOT (ANA3) przeciwciała przeciwjądrowe i cytoplazmatyczne

METODA:

  • Immunoblot

MATERIAŁ:

  • Surowica

WYNIK:

  • dodatni lub ujemny - w przypadku dodatniego podajemy antygeny specyficzne określone met.

 

Badanie to jest dopełnieniem testu ANA2, służącym w niektórych przypadkach do określenia specyficznych przeciwciał takich jak Mi, Ku, histonowe, rib-P-Protein i dwa rodzaje Ro (przeciwko podjednostkom 52 i 60 kDa ).

Dodatkowo może on służyć jako test weryfikujący obecność przeciwciał przeciwjądrowych czy cytoplazmatycznych.

69

Przeciwciała występujące w SLE (toczeń rumieniowaty)

  • Przeciwciała przeciwjądrowe (ANA) obecne są u 95-100% - nieswoiste (homogenny lub obwodowy typ fluorescencji jądra komórkowego)
  • Przeciwciała przeciw dsDNA

  • Przeciwciała przeciw Sm mają znaczenie w rozpoznaniu choroby, występują jedynie u 30% chorych 

  • przeciwciała przeciw SS-A/Ro, odpowiadające za rumień na skórze w przebiegu choroby

 

  • przeciwciała reagujące z rybosomalnym białkiem P - Ich obecność koreluje ze zmianami neuropsychiatrycznymi, szczególnie z psychozami w przebiegu tocznia rumieniowatego układowego.
  • przeciwciała reagujące z histonami stwierdza się u chorych na toczeń indukowany lekami

70

Charakterystyka przeciwciał przeciw dsDNA:

Przeciwciała przeciw dsDNA - występują one u 70% chorych na toczeń rumieniowaty układowy, zaś ich swoistość jest powyżej 90%.

Przeciwciała te występują rzadko w innych chorobach

Miano ich koreluje z aktywnością choroby, tj. gdy miano przeciwciał przeciw dsDNA wzrasta, a obniża się stężenie składowych dopełniacza jest to sygnał, że w przeciągu około 7 tygodni dojdzie do „rzutu” choroby, głównie z zajęciem nerek

71

Jakie przeciwciała występują w zespole Sjorgena?

  1. Przeciwciała ENA - reagują z antygenami jądrowymi pochodzącymi z ludzkich limfocytów B
  2. Przeciwciała anty-SS-A(anty-Ro) mogą występować u 60-70% z pierwotnym zespołem Sjogrena, a anty-SS-B(anty-La) u około 50%
  3. Przeciwciała anty-SS-B nie występują w wtórnym zespole Sjogrena, dlatego są pomocne w różnicowaniu pierwotnego i wtórnego zespołu

  4. Przeciwciała anty-SS-C są dodatnie u 75% pacjentów z RZS oraz z RZS i współistniejacym zespołem Sjogrena

  5. Im wyższe miano przeciwciał anty-SS tym bardziej prawdopodobne rozpoznanie zespołu Sjogrena

72

Jakie przeciwciała występują w reumatoidalnym zapaleniu stawów?

  • Czynnik reumatoidalny (85% chorych) - reaktywne przeciwciało klasy IgM nazywane jest czynnikiem reumatoidalnym
  • Przeciwciał przeciw cyklicznie cytrulinowanemu peptydowi (95% chorych)
  • Przeciwciała przeciwjądrowe wykazać można, w niskim mianie, u około 20 - 50% chorych na reumatoidalne zapalenie stawów. W przebiegu RZS najczęściej obserwuje się plamisty typ świecenia.

73

Jaka jest czułość i swoistość przeciwciał antycytrulinowych a-CCP w reumatoidalnym zapaleniu stawów?

  • Czułość przeciwciał a-CCP wynosi 48%
  • Swoistość98%

Dla rozpoznania reumatoidalnego zapalenia stawów

74

Do czego używa się przeciwciał antycytrulinowych a-CCP w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów?

Przeciwciała te uważane są za serologiczny marker wczesnej postaci RZS, szczególnie u osób z obecnym czynnikiem reumatoidalnym IgM.

 

75

Kiedy obserwujemy przeciwciała a-CCP w RZS?

Przeciwciała a-CCP obserwuje się:

  • u 70% chorych z serologicznie dodatnią postacią rzs
  • u 33%serologicznie ujemną.

 

Mogą pojawić się na szereg lat przed wystąpieniem objawów stawowych. Przeciwciała a-CCP posiadają większą specyficzność niż czynnik reumatoidalny (anti-CCP–97%, RF-62%)

76

Jaką metodą bada się przeciwciała a-CCP?

Przeciwciała a-CCP ocenia się metodą ELISA (wynik prawidłowy <20U/ml)

77

Jaka jest definicja przeciwciał przeciw cytoplazmie neutrofili?

Autoprzeciwciała, które swoiście reagują z antygenami mieszczącymi się w cytoplazmie obojętnochłonnych granulocytów czyli neutrofilów.

78

Jak oznacza się i jakie typy przeciwciał przeciw cytoplazmie neutrofilów wyróżniamy?

Podstawową metodą oznaczania jest immunofluorescencja pośrednia. Na jej podstawie wyróżnia się trzy typy fluorescencji przeciwciał przeciw cytoplazmie neutrofilów:

  1. c-ANCA – typ cytoplazmatyczny (widoczna jest fluorescencja całej cytoplazmy)
  2. p-ANCA – typ okołojądrowy (silniejsza fluorescencja wokół jądra komórkowego)
  3. a-ANCA – atypowe przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofilów

79

Jaką metodą można wykryć swoiste antygeny dla ANCA?

Metodą ELISA

80

Z jakimi antygenami reagują przeciwciała ANCA?

  • Przeciwciała c-ANCA reagują głównie z proteinazą 3 (przeciwciała PR3-ANCA).
  • Przeciwciała p-ANCA reagują przede wszystkim z mieloperoksydazą (MPO-ANCA)

Rzadziej reagują z elastazą, lizozymem, laktoferyną, katepsyną G i katalazą.

81

diagnostyce jakich chorób wykorzystuje się ANCA?

c-ANCA

  1. ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (Wegenera)

p-ANCA

  1. mikroskopowe zapalenie naczyń
  2. gwałtownie postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek
  3. reakcje wywołane lekami (tiamazol, penicylamina)
  4. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  5. pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych
  6. autoimmunologiczne zapalenie wątroby
  7. układowe choroby tkanki łącznej (reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy)
  8. infekcyjne zapalenie wsierdzia
  9. zakażenie HIV

82

W jakim celu wykorzystywaneprzeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofilów (ANCA) w ziarniniaku Wegenra?

Miano przeciwciał PR3-ANCA ma istotne znaczenie w określaniu stopnia nasilenia choroby i skuteczności leczenia w przypadku ziarniniaka Wegenera. a jego czułość jest bliska 95% w aktywnym stadium choroby i 30-40% w remisji. Miano przeciwciał skorelowane jest z kliniczną aktywnością choroby.

83

Jakie są kryteria kliniczne i laboratoryjne zespołu antyfosfolipidowego (ACS)?

Kryteria Kliniczne:

  • Zakrzepica naczyń
  • Niepowodzenia położnicze

Kryteria laboratoryjne:

  • Obecność antykoagulant u toczniowego (LA)
  • Obecność przeciwciał antykardiolipinowych (metodą ELISA)
  • Obecność przeciwciał przeciwko β2glikoproteinie (metodą ELISA)

84

Kiedy można rozpoznać zespół antyfosfolipidowy (ACS)?

Aby rozpoznać zespół antyfosfolipidowy konieczne jest spełnienie 1 kryterium klinicznego i 1 laboratoryjnego.

85

Czym jest antykoagulant toczniowy (LA)?

Jest to grupa przeciwciał antyfosfolipidowych, których działanie charakteryzuje się zaburzeniami układu krzepnięcia.

86

Do czego przydatny jest antykoagulant toczniowy (LA)?

Ustalenie przyczyny przedłużonego APTT(czas częściowej tromboplastyny po aktywacji)

87

Jak wygląda etap pierwszy testu antykoagulantem toczniowym(LA)?

Etap 1. Przesiewowy (zalecane 2 testy)

Czas krzepnięcia z użyciem jadu żmii Russella (test 1. wyboru)–jad żmii Russela (bezpośredni aktywator FX), fosfolipidy, Ca, protrombinę, FV i inhibitor heparyny 

Czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT)–odczynnik wrażliwy na LA

88

Ile etapów ma test antykoagulantem toczniowym (LA)?

Etap 1. Przesiewowy (zalecane 2 testy)

Etap 2. Mieszanina (z osoczem osoby zdrowej w stosunku 1:1, bez preinkubacji , w ciągu 30 min)

 

Etap 3. Potwierdzenia

89

Jak wygląda etap drugi testu antykoagulantem toczniowym(LA)?

Etap 2. Miesznina (z osoczem osoby zdrowej w stosunku 1:1, bez preinkubacji, w ciągu 30 min) 

Wykluczenie niedoboru fibrynogenu, FII, FV, FVIII, FIX, FX, FXI, FXII poprzez stwierdzenie braku korekcji wydłużonego czasu krzepnięcia w teście przesiewowym (dużo wyników fałszywie ujemnych)

90

Jak wygląda etap trzeci testu antykoagulantem toczniowym(LA)?

Etap 3. Potwierdzenia

Stwierdzenie normalizacji wyniku dRVTT/APTT w obecności dużej ilości fosfolipidów (heksagonalne fosfolipidy lub odczynnik bogaty w fosfolipidy)

91

Który typ cukrzycy ma podłoże autoimmunologiczne?

TYP PIERWSZY !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!111111111111111111111111111oneoenenoneooenoenoneoneoneoneonoenone

92

Jakie przeciwciała są wykrywane w cukrzycy typu 1?

Przeciwciało anty GAD (przeciw dekarboksylazie kwasu glutaminowego60-80% pacjentów

Przeciwciało IA2 (przeciwko fosfatazie tyrozynowej) 48-80% pacjentów

93

Na czym polega cukrzyca typu I?

W cukrzycy typu 1. dochodzi do niszczenia komórek beta wysp Langerhansa na drodze autoimmunologicznej, co prowadzi do zaniku wydzielania insuliny.

94

Kiedy ujawnia się cukrzyca typu 1 i jakie oznaczenia są przydatne w jej diagnostyce?

Choroba ujawnia się klinicznie dopiero po uszkodzeniu ponad 80% komórek, dlatego długo ma przebieg utajony.

 

Ilościowe oznaczenie przeciwciał IgG przeciw dekarboksylazie kwasu glutaminowego (anty-GAD), przydatne w diagnostyce cukrzycy typu 1, typu LADA oraz w ocenie ryzyka rozwoju cukrzycy typu 1

95

Co to jest cukrzyca typu LADA?

Cukrzyca typu LADA (z ang.Latent autoimmune diabetes in adults) jest późno ujawniającą się cukrzycą o podłożu autoimmunologicznym (typ 1.).

Ujawnia się najczęściej w 4.-5. dekadzie życia, a ze względu na podobną symptomatologię, może być błędnie rozpoznana jako cukrzyca typu 2.

96

Na czym opiera się rozpoznanie cukrzycy typu LADA?

Rozpoznanie cukrzycy typu LADA opiera się na stwierdzeniu występowania przeciwciał anty-GADnieobecnych w przypadku cukrzycy typu 2.

Przeciwciała anty-GAD są wykrywane we krwi nawet na 10 lat przed wystąpieniem objawów klinicznych tej choroby i obecne u 70–90% osób w okresie przedcukrzycowym

97

Wskaźnikami czego sa autoprzeciwciała anty-GAD oraz anty-IA2?

Autoprzeciwciała anty-GAD oraz anty-IA2 są wskaźnikiem toczącego się procesu niszczenia komórek β trzustki.

98

Jak dzielimy nadwrażliwości wg. Coomsa?

Typ I aktywacja komórek tucznych z udziałem swoistych IgE - choroby atopowe

Typ IIreakcja cytotoksyczna - anemia hemolityczna

Typ IIIzależne od kompleksów immunologicznych - choroba posurowicza

Typ IV mechanizmy komórkowe - alergia kontaktowa

99

Jakie jest postępowanie w celu rozpoznania alergii?

Wywiad

\/

Diagnostyka in vivo - testy skórne

\/

Diagnostyka in vitro

\/

Swoiste próby prowokacyjne

100

Jaka jest diagnostyka w kierunku rozpoznania alergii?

  1. Pomiar całkowitego IgE
  2. Swoistych IgE
  3. Ocena aktywacji bazofilów

101

Jak oznacza się całkowity poziom IgE w surowicy krwi?

Immunonefelometria – test lateksowy IgE (0-1kU/l)

 

100-150kU/l:

  • choroby alergiczne
  • zarażenia pasożytami
  • alergiczna aspergiloza płucna
  • niedobory immunologiczne

102

Dlaczego wykonuje się swoiste IgE?

Metoda testów skórnych (prick test)

  • Tanie,
  • Oznaczenie trwa 15 min

103

Scharakteryzuj testy in vitro stosowane przy diagnostyce alergi

Testy in vitro

Najczęściej grupuje się w panele (pokarmowy, wziewny, pediatryczny, reakcji krzyżowych)

Na podstawie otrzymanego wyniku zaleca się odpowiednie postępowanie: eliminacja alergenu 

Stężenie swoistego IgE nie koreluje z nasileniem zmian 

Nie ma zastosowania do monitorowania leczenia

104

Eozynofiliaalergi:

Eozynofilia względna > 6%

Eozynofilia bezwzględna > 400/mm3

105

Jakie są kolejne kroki jeżeli mamy do czynienia z podejrzeniem alergi?

A image thumb