H11.5: Diagnose, behandeling, hyperthyreoïdie

Question 1

Thyreotoxicose

Oorzaak

Answer 1

Beeld veroorzaakt door overmaat aan SKH in circulatie en weefsels

Door slikken teveel SKH of door ontsteking schildklier

Question 2

Hyperthyreoïdie

Answer 2

Thyreotoxicose als gevolg van overmatige SKH productie

Question 3

Symptomen hyperthyreoïdie

Answer 3

• Gewichtsverlies
• Warmte intolerantie
• Tremor
• Palpitaties
• Atriumfibrilleren
• Verhoogde angst
• Dunne en meer frequente ontlasting
• Dyspnoe
• Struma
• Exophthalmus (alleen bij ZvG)

Question 4

Hyperthyreoïdie met verhoogde jodiumopname

Answer 4

• Morbus Graves
• Toxische multinodulair struma
• Toxisch adenoom
• Hyperemesis gravidarum (zwangerschapsbraken)
• TSH-oma (TSH producerend hypofyse adenoom)

Question 5

Hyperthyreoïdie met bijna afwezige jodium opname

Answer 5

• Subacute thyreoïditis (Quervain)
• Pijnloze thyreoïditis (postpartum)
• Jodium-geïnduceerd
• Exogeen (factitia)

Question 6

Gevolg lage inname jodium

Gevolg hoge inname jodium

Answer 6

Multinodulair struma

Morbus Graves

Question 7

Diagnose stellen a.d.h.v.

Answer 7

• Serum TSH
• FT4
• Oorzaak hyperthyreoïdie achterhalen

Question 8

Serum TSH

Answer 8

• Meest gevoelig
• Laag serum TSH bij primaire hyperthyreoïdie

TSH normaal met passend klinisch beeld dan secundaire hyperthyreoïdie

Question 9

FT4

Answer 9

• Verhoogd bij hyperthyreoïdie
• Bepaald bij afwijkend serum TSH

Question 10

Hoe oorzaak hyperthyreoïdie achterhalen

Answer 10

• Auto-antibodies verhoogd bij ZvG
• I-123 scan: bij zvG diffuus verhoogde uptake, bij toxische nodus verhoogde uptake in specifiek gebied en bij thyreoïditis geen opname

Question 11

Thyreostatica

Answer 11

• Strumazol
• Propylthiouracil (PTU)

Question 12

Werking thyreostatica

Answer 12

Remmen SKH synthese door interferentie met organificatieproces

Question 13

Bijwerkingen thyreostatica

Answer 13

• Koorts
• Allergische huiduitslag (rash)
• Agranulocytose
• Hepatitis

Question 14

Agranulocytose

Answer 14

• 1:300-500
• Alle granulocyten (afweer) verdwijnen acuut
• Bij koorts en/of keelpijn direct leukocytendifferentiatie bepalen bij HA om agranulocytose uit te sluiten

Question 15

Block and replace

Answer 15

Schildklier wordt m.b.v. thyreostatica stilgelegd waarna het SKH vervangen wordt door een analoog

Question 16

Kaliumjodide

Answer 16

• Bij levensbedreigende hyperthyreoïdie
• Concentratie SKH dusdanig hoog dat andere organen gaan falen
• Door hoge concentratie jodide sluit schildklier zichzelf af om exacerbatie te voorkomen

Question 17

Wolff-Chaikoff-effect

Answer 17

• Normale onderdrukking van organificatieproces o.i.v. farmacologische hoeveelheden jodide
• Effect houdt kort aan
• Slechts 10-12 dagen

Question 18

Radioactief jodium I 131

Answer 18

Wordt opgenomen in schildklier en beschadigt de schildklier met beta-straling van binnenuit

Question 19

Bijwerkingen radioactief jodium

Answer 19

• Pijn in hals
• Hoog risico hypothyreoïdie
• Verslechtering Graves ophthalmopathie

Question 20

Prednison

Answer 20

Bij Graves om een exacerbatie van immuunrespons op ogen te voorkomen

Question 21

Indicaties chirurgie

Answer 21

• Overgevoeligheid thyreostatica
• Bezwaren tegen radioactief jodium
• Zwangerschap (behoefte hoge dosis PTU/MTZ)
• Groot struma
• Persoonlijke voorkeur

Question 22

Voordeel chirurgie

Answer 22

Achteraf geen opvlamming van immuunsysteem

Question 23

Complicaties chirurgie

Answer 23

• Hypoparathyreoïdite
• Nervus recurrens parese
• Hypothyreoïdie
• Mortaliteit door anesthesie (zeer laag)

Question 24

ZvG

Answer 24

• Met ophthalmopathie of pretibiaal myxoedeem
• Vaker bij vrouwen
• Rond 25e-50e
• Risicofactor is genetische predispositie voor auto-immuunziekten
• Ernst correleert met grootte van struma en TSI-titer

Question 25

Etiologie ZvG

Answer 25

- Normaal bindt TSH aan TSHR - Nu bindt TSI antistof aan TSHR en geeft hetzelfde, maar ongeremde, effect als TSH

Question 26

Symptomen ophthalmopathie

Answer 26

- Exophthalmus - Diplopie - Ooglidretractie, zwelling, roodheid - Fotofobie, brandend gevoel, tranen - Verminderde gezichtsscherpte - Retrobulbaire pijn - Pijn bij oogbewegingen

Question 27

Uittreden pijn op twee manieren

Answer 27

- Ontsteking oogspieren - Adipogenese oog

Question 28

Wanneer immunosuppressie?

Answer 28

Als activiteit maximaal is, maar ernst nog niet!

Question 29

Actief

Answer 29

- Toegenomen vaten in ogen - Roodheid - Periorbitaal oedeem

Question 30

Uitgedoofde fase

Answer 30

- Oedeem verdwijnt - Roodheid verdwijnt - Zwelling en ooglidretractie afnemen - Exophthalmus persisteert - Diplopie vrijwel nooit minder

Question 31

Eerste uiting oogziekte

Answer 31

Zien van oranje achtige kleuring van beeld

Question 32

Toxisch

Answer 32

Multinodulair struma met hyperthyreoïdie

Question 33

Niet-toxisch

Answer 33

Multinodulair struma en GEEN hyperthyreoïdie

Question 34

Toxisch multinodulair struma

Answer 34

- Adenoom functionerende schildklier nodi - Komt vooral bij oudere voor i.t.t. ZvG - Schildklier niet diffuus vergroot, maar plaatselijk

Question 35

Adenoom

Answer 35

Nodus te zien in schildklier

Question 36

Toxisch adenoom

Answer 36

- Solitaire schildkliernodus - TSH wordt onderdrukt - Op scintigrafie 1 duidelijk gebied dat veel jodium opneemt = hete nodus

Question 37

Gevolg block and replace bij toxisch adenoom of multinodulair struma

Answer 37

Aandoening komt terug, dus beter een behandeling met radioactief jodium of chirurgie

Question 38

Subacute thyreoïditis (ziekte Quervin)

Answer 38

- Virale ontsteking - Pijnlijke en vergrote schildklier - Koorts - Hoge bezinking - Verhoogd CRP Herstelt in aantal weken/maanden spontaan

Question 39

Waarom scintigrafie geen zin bij subacute thyreoïditis (Quervin)?

Answer 39

Er is nauwelijks TSH dus nauwelijks opname jodium