Hoorcollege 9 - B Flashcards Preview

Digestie > Hoorcollege 9 - B > Flashcards

Flashcards in Hoorcollege 9 - B Deck (43):
1

Geef in grote lijnen weer hoe de digestie werkt in de herkauwersvoormaag.

Fermentatie. Het voormagencomplex is meervoudig en klierloos. Het bevat micro-organismen en microbiële enzymen die samen zorgen voor de anaerobe verbranding van voedingsstoffen. De eindproducten van de fecmentatie zijn voornamelijk vluchtige vetzuren (propionaat, acetaat en butyraat), microbieel eiwit en vitaminen, methaan en kooldioxide.

2

Geef de eindproducten van fermentatie

- Vluchtige vetzuren (propionaat, acetaat, butyraat)
- Microbieel eiwit / vitaminen
- Methaan
- Kooldioxide

3

Wat is fermentatie?

Het anaeroob enzymatisch afbreken van organische stoffen door micro-organismen.

4

Wat gebeurt er met de vluchtige vetzuren?

De gevormde vluchtige vetzuren worden opgenomen door de wand van de maag.

5

Geef 10 voorwaarden voor fermentatie.

1. Mechanische verkleining (kauwen) van het voedsel voor het in de pens komt.
2. Inhoud fermentatievat voldoende opslagcapaciteit laagwaardig voedsel
3. Aanvoer water (speeksel)
4. pH neutraal (buffer in speeksel) omdat bacteriën anders dood gaan
5. Aanvoer van een stikstofbron voor microbiële eiwitsynthese (ureum in speeksel)
6. De aanwezigheid van de juiste samenstelling microben (protozoa en bacteriën)
7. Goede menging (micro-organismen telkens in contact met nieuw substraat)
8. Afvoer van eindproducten (VVZ, bacteriën en gas)
9. Doorstroming van niet-fermenteerbaar materiaal naar de boekmaag, lebmaag, dunne darm
10. Langzame voedselpassage vanwege trage microbiële omzetting

6

Wat voor voedsel eet het rund?

Laagwaardig voedsel?

7

Hoe verdwijnt het bij fermentatie geproduceerd gas?

Via ructus?

8

Hoe kun je het voormagencomplex omzeilen?

Door middel van de slokdarmsleuf en boekmaagbrug

9

Wat voor fermenteerder is het rund en welk voordeel en nadeel hangt daaraan?

Rund is een foregut fermenter.

Nadeel: hoogwaardige voedingsstoffen worden ook gefermenteerd.
Voordeel: optimale benutting microbiële eiwitten en vitaminen.

10

Waarom is het handig dat een kalf het voormagencomplex kan omzeilen?

Anders treedt er verzuring van de pens op. Als er melk in de pens komt dan krijgen de lactaat producerende bacteriën de overhand. Die gaan lactose afbreken waardoor lactaat ontstaat en dan gaat de pH omlaag. Bij een zuur milieu gaan de micro-organismen dood en komt de pens stil te liggen. Melk kan dankzij de slokdarmsleuf en de boekmaagrug rechtstreeks de lebmaag in. Deze structuren kunnen we macroscopisch ook nog terugvinden, ook in het volwassen dier.

11

Welk deel van het abdomen beslaat het magencomplex bij de herkauwer?

Bij de herkauwer beslaat het magencomplex bijna de hele linker abdomen van het rund.

12

Benoem alle magen

Netmaag, craniale penszak, dorsale penszak, ventrale penszak, boekmaag, lebmaag

13

Ander woord voor netmaag

Reticulum

14

Ander woord voor craniale penszak

Atrium rumen

15

Ander woord voor dorsale penszak

Rumen

16

Ander woord voor ventrale penszak

Rumen

17

Ander woord voor boekmaag

Omasum

18

Ander woord voor lebmaag

Abomasum

19

Wat noemen we de blinde penszak?

Na de insnoering van de dorsale penszak noemen we het ook wel de dorsale blinde penszak. Dit geldt ook voor de ventrale penszak, die dus de ventrale blinde penszak heet.

20

Geef de plooien van de magen.

Als je het helen magencomplex doorsnijdt, heb je allemaal compartimenten die van elkaar gescheiden zijn door plooien. Die plooien noem je van de buitenkant groeven. We onderscheiden een aantal verschillende plooien.

1. Pens – netmaagplooi tussen de pens en de netmaag
2. Craniale penspijler
3. Caudale penspijler
4. Linker en rechter longitudinale penspijler. Zij vormen een soort circel in de pens waardoor zij de dosale en de ventrale penszak van elkaar scheiden.
5. Dorsale coronairpijler tussen de dorsale penszak en de blinde dorsale penszak
6. Ventrale coronairpijler tussen de ventrale penszak en de blinde ventrale penszak

21

Beschrijf de boekmaag en de functie van de poekmaag.

De boekmaag zit vol met boekmaagbladen. De functie van de boekmaag is het resorberen van heel veel water en elektrolyten. De pens zit vol met water en al dat water moet niet naar de dunne darm, dan krijgt de koe diarree. Daarna komt de boel in de lebmaag terecht en zoals je op het plaatje kan zien lijkt de lebmaag heel erg op de enkelvoudige kliermaag.

22

beschrijf de lokalisatie van de lebmaag.

De ligging van de lebmaag in de koe is vergelijkbaar met de ligging van de enkelvoudige maag bij carnivoren. De ingang van de cardia ligt in de mediaanlijn en de pylorus ligt richting de rechter zijde.

23

Geef de functie van het pens-netmaagcomplex

Fermentatie en opname van vluchtige vetzuren. Daarom is de wand van de pens helemaal vol met pensvlokken. Dat is oppervlaktevergroting zodat de vluchtige vetzuren zo goed mogelijk opgenomen kunnen worden.

24

Geef de functie van de boekmaag

Absorptie water & elektrolyten, scheiden vocht en voedseldeeltjes

25

Geef de functie van de lebmaag

(enzymatische) vertering

26

Beschrijf de ontwikkeling van de meervoudige (herkauwers)maag

Voor een deel vergelijkbaar met de enkelvoudige maag. Ook hier gaat de maag uitgroeien uit de voordarm. Het lumen wordt wijder. Bij de herkauwer ontwikkelt dan aan de cranio-dorsale zijde de pens. Aan de ventrale zijde ontwikkelt zich de netmaag en de boekmaag. Er vinden twee draaiingen plaats bij de herkauwersmaag en de eerste draaiing is precies gelijk aan de draaiing die we hebben gezien bij de enkelvoudige maag: 90 graden naar links. Wat er vervolgens nog bij die herkauwersmaag gebeurt is dat de pens, die zich heel erg aan het ontwikkelen is, een slag naar achteren maakt van 180 graden. De pens verplaatst zich naar caudaal over de netmaag, boekmaag en lebmaag. Wat goed is om te beseffen is dat die herkauwermaag ook een mesogastrium heeft en ook een omentum minus en een omentum majus. Die zitten vergelijkbaar aan die maag vast. Omentum majus zit langs de grote bocht van de lebmaag en om de pens. Omentum minus zit langs de kleine bocht van de lebmaag en om de boekmaag.

27

Beschrijf het omentum majus van het rund.

Bij de enkelvoudige maag hebben we gezien dat doordat het omentum majus helemaal ging uitgroeien over de ventrale zijde van de buikwand, dat er twee lagen ontstonden en er zo dus een mogelijke ruimte ontstond (omenta bursa). Deze ruimte werd bij de enkelvoudige maag niet opgevuld. Bij de herkauwermaag wel. In de bursa omentalis zit bij de herkauwer de ventrale penszak. De ventrale penszak zit in de bursa omentalis die gevormd wordt door het omentum majus (grote net). Het omentum majus zit aan de rechter zijde dorsaal aan de buikwand vast. Doordat hij zo loopt ontstaat er een soort ruimte waar de dunne darmen in zitten. Dit noem je de recessus supra-omentalis.

28

Beschrijf de penslagen

Bij de pens onderscheiden we vier verschillende lagen. De onderste laag is de laag met het hoogste soortelijk gewicht. Dat is logisch, want het hoogste soortelijk gewicht gaat naar beneden. Dat zijn meestal granen en andere zwaardere kleine stukjes. Daarboven zit een vloeistoflaag. Dat is water met daarin al wat verder gefermenteerd materiaal. Dat heeft een hoger soortelijk gewicht omdat het kleiner is geworden, compacter. Daarboven ligt de structuur laag. Dit voedsel is net opgenomen (gras, hooi) wat gekauwd is of geherkauwd is. Het soortelijk gewicht is lager dan in de vloeistoflaag. Helemaal bovenin zit het gas wat zich vormt: vluchtige vetzuren, CO2, methaangas. De lagen moeten door elkaar gemengd worden om de fermentatie zo optimaal mogelijk te maken.

29

Geef de 4 motiliteiten van de voormagen

1. Menging van pensinhoud
2. Transport van inhoud naar boekmaag
3. Regurgitatie om te herkauwen
4. Ructus

Netmaag en pens functioneren als functionele eenheid en de motiliteit verloopt via een vast patroon: pens-netmaagcomplex

30

Beschrijf het pens-netmaagcomplex als functionele eenheid.

A-wave.
Primaire penscontractie. Mengen, kneden, transport,. Verloopt van craniaal naar caudaal.

B-wave.
Secundaire penscontractie. Ructus (tijdens de pensfermentatie ontstaat 1 tot 2 liter pensgas per minuut). Verloopt van caudaal naar craniaal

Regurgitatie en herkauwen.

31

Beschrijf de primaire penscontractie.

De a wave.

Dit zijn allemaal peristaltische contracties die zorgen voor menging van de pensinhoud door steeds opnieuw vloeistof door de structuurlaag te persen. Hierdoor worden fermentatieproducten afgevoerd naar de vloeistoflaag en kan gas ontsnappen.

1. Netmaag contraheert 2 keer
2. Craniale penszak contraheert
3. Dorsale penszak contraheert
4. Dorsale blindezak contraheert
5. Ventrale penszak contraheert
6. Ventrale blindezek contraheert

Op het moment dat de netmaag contraheert, wordt de inhoud die zich daarin bevindt naar caudaal bevindt (zware delen naar de craniale penszak en de rest naar de dorsale penszak). Eventueel kunnen voedseldelen die al voldoende gefermenteerd zijn bij de contractie van de craniale penszak al naar de boekmaag getransporteerd worden want de ingang van de boekmaag ligt ter hoogte van de overgang netmaag pens. Vervolgens contraheert de craniale penszak, die ervoor zorgt dat het voedsel nog verder naar caudaal wordt geduwd. Vervolgens gaat de dorsale penszak meerdere keren contraheren en die duwt die hele structuurlaag in de vloeistoflaag. Doordat hij dat doet vindt er goede menging plaats tussen die lagen en de micro-organismen. Zo kan de fermentatie zo goed mogelijk verlopen. De dorsale blindezak contraheert nog een keertje om de boel weer in de dorsale zak te krijgen. Vervolgens contraheert de ventrale penszak. Die duwt alles weer omhoog. Al het gas (vluchtige vetzuren, CO2, methaan) wordt zo weer omhoog geduwt zodat dat zich kan gaan verzamelen in het dorsale deel van de pens. Dat is van belang zodat het bij een volgende ructus afgevoerd kan worden. De A-wave vindt ongeveer 2 of 3 keer plaats en om die 2 of 3 keer vindt dan ook een B-wave plaats.

32

Beschrijf de secundaire penscontractie

De b wave.

1. Ventrale en dorsale blindezak contraheren tegelijk, contractiegolf naar craniaal gericht.
2. Contractie dorsale penszak
3. Contractie ventrale penszak

Dit zijn echt contracties, geen peristaltiek. Door gelijke contractie van ventrale en dorsale blindezak ontstaat er een beweging van caudaal naar craniaal. Omdat ook de dorsale wand van de penszak gaat contraheren, wordt ook de cardia omhoog getrokken. De cardia komt boven de structuurlaag te liggen waardoor het gas richting de oesophagus kan en afgevoerd kan worden via de ructus.

33

Hoeveel liter gas produceert een koe in 24 uur?

2000 tot 4000 liter gas in 24 uur.

34

Door welk samenspel vindt de ructus plaats?

- Contractie van de pens
- Contractie van de ademhalingsspieren + sluiten trachea
- Antiperistaltiek van de slokdarm

35

Wat gebeurt er met het gas van de ructus?

Gas verdwijnt via de mond of wordt geïnhaleerd.

36

Welke fasen onderscheiden we in de ructus?

1. Separatiefase. Dit is de A-wave. Het gevormde gas komt vrij uit de vloeistoflaag en de structuurlaag. Dit is bij de ventrale penszak contractie waarbij dat gas omhoog geduwd wordt. Het gas wordt gesepareerd van het vloeistof.

2. Transportfase. Dit is de B wave. Het gas wat dorsaal in die pens zit moet naar voren getransporteerd worden. Door die B-wave contraheert de dorsale penszak waardoor de cardia omhoog getrokken wordt. Het gas kan nu richting de oesophagus.

3. Oesophageale fase. Het gas komt via de cardia de oesophagus in. Er is een antiperistaltische golf (van caudaal naar craniaal). Nadat die ructus heeft plaatsgevonden vindt er na de antiperistaltische golf een peristaltische golf plaats om meegenomen voedsel weer terug de pens in te krijgen.

4. Laryngotracheale fase. Gas gaat niet gelijk naar buiten maar wordt geïnhaleerd. Bij de volgende expiratie wordt het gas rustig uitgeademd. De koe staat dus niet continu te boeren in het weiland. Van de ructus hoor je niets. Per ructus komt er 1 tot 2 litet pensgas naar buiten.

37

Hoe wordt de ructus gereguleerd?

Reflexmatig. Tactiele en rekreceptoren detecteren het gas. Dorsale wand pens: wegvallen tactiele stimulaite + rek van de tunica muscularis.

38

Waarom moeten koeien herkauwen?

Tijdens het eten wordt voedsel alleen oppervlakkig gekauwd. Dat komt in de pens terecht, maar eigenlijk moet het voedsel dan nog verder verkleind worden. Herkauwen begint een half uur tot een uur na de voedselopname. Herkauwen doet hij om het voedsel kleiner te maken en fijner te maken zodat het makkelijker gefermenteerd kan worden.

39

Beschrijf het herkauwen in 4 activiteiten

1. Pens-netmaaginhoud terug naar de mond: regurgitatie
2. Mechanische verkleining
3. De brok wordt met grote hoeveelheden speeksel doorkneed (Bicarbonaat, pH neutraal houden)
4. Voedselbrok en speeksel wordt weer doorgeslikt

40

Hoe wordt het herkauwproces gereguleerd?

Reflexmatig gestuurd door herkauwcentrum in verlengde merg. Tactiele prikkeling en rekking wand voormaagcomplex door ruwvoer. Onvoldoende ruwvoeropname leidt tot pensacidose (te weinig absorptiecapaciteit, te weinig bufferend speeksel). Herkauwmechanisme wordt onderdrukt door stress (corticale invloeden).

41

Beschrijf regurgitatie

1. Contractie netmaag voorafgaande aan volgende cyclus
2. Voedsel (voorgeweekt) drukt tegen cardia (opening cardia)
3. Drukstijging cardia
4. Op piek derde contractie netmaag opening LES + longitudinale contractie slokdarm
5. Contractie diafragma als onderdeel van een inspiratie met gesloten glottis
6. Drukdaling in thorax zuigt voedsel aan vanwege drukgradiënt tussen netmaag en thoracale slokdarm
7. Direct daarna sluiting LES
8. Retrograde contractiegolf in de slokdarm
9. Doorslikken van de vloeistof
10. Kauwbewegingen ongeveer 40 seconden
11. Doorslikken van de vaste voedseldelen

42

Wat is de functie van regurgiteren?

Verkleinen voedselpartikels, bevorderen van de fermentatie, gas komt vrij.

43

Hoe wordt het pens-netmaagcomplex gereguleerd?

Bij de enkelvoudige maag onderscheiden we het proximale deel en het distale deel. Het hele voormagencomplex wordt heel eenvoudig aangestuurd. Dat gaat allemaal via het voormagenmotiliteitscentrum in de medulla. De penswand bevat alleen maar gladde spieren. De aansturing is allemaal vagovagaal en gaat dus alleen maar via de nervus vagus. Allemaal parasympatisch. De plexi zijn slecht ontwikkeld. Als je de nervus vagus doorsnijdt bij het rund ligt alle pensmotiliteit stil.