Schizofrenia

Question 1

Które leki z grupy pochodnych fenotiazyny o łąńcuchu alifatycznym stosujemy do hamowania pobudzenia w schizofrenii?

Answer 1

CHLORPROMAZYNĘ i PROMAZYNĘ

LEWOMEPROMAZYNA jest sotosowana zarówno w pobudzeniu jak i w obniżeniu nastroju (ma działanie przeciwdepresyjne)

Question 2

U kogo nie zatosujemy LEWOMEPROMAZYNY?

Answer 2

u osób z chorobami układu krążenia - działa silnie alfa1-adrenolitycznie

Question 3

Schizofrenia mechanizm:

Answer 3

Zaburzenia szlaków dopaminergicznych na drodze z:

a) nakrywki środmózgowia do jądra półleżącego, hipokampa, prążkowa i ciała migdałowatego - odpowiada za objawy dodatnie choroby(szlak mezolimbiczny)
b) nakrywki śródmózgowia do kory przedczołowej - szlak mezokortykalny odpowiadający z aobjawy ujemne schizofrenii

Prawdopodobnie udział także zaburzeń na szlakach serotoninergicznych i dopaminergicznych

Question 4

Jak leczymy schizofrenię?

Answer 4

Korzystne efekty daje:

• hamowanie nadmiernej sygnalizacji dopaminergicznej - blokada receptorów dopaminowych D2
• hamowanie aktywności receptorów 5HT2 (działające przez PLP C)

Question 5

Leki typowe w schizofrenii:

Answer 5

• głównie antagoniści receptorów D2 (hamujących)
• siła zależna od siły wiązania z tymi receptorami (np. HALOPERYDOL, FLUFENAZYNA są silne)
• słabo oddziałują na receptor 5HT2
• działają też na receptory alfa1-adrenergiczne, H1 histaminowe i muskarynowe –> źródło działąń niepożądanych “poza klasą”

Eliminują objawy pozytywne, ale nie powodują poprawy w przypadku objawów negatywnych

Question 6

Działania niepożądane “w klasie” leków typowych schizofrenii:

Answer 6

Wynikają z blokowania receptorów dopaminowych D2 - nie można ich wyeliminować przez syntezę bardziej wybiórczych leków:

• parkinsonizm polekowy
• akatyzje
• dystonie
• dyskinezy późne - niedowracalne, wynik up-regulacji postsynaptycznych receptorów dopaminowych w wyniku ich ciągłego zablokowania
• hiperprolaktynemia (hamowanie receptorów w szlaku wydzielania prolaktyny)

Question 7

Działania niepożądane “poza klasą” leków typowych w schizofrenii:

Answer 7

Wynikają z blokowania innych receptorów:

• alfa1-adrenergiczne: hipotonia ortostatyczna, tachykardia
• H1 - histaminowe: sedacja
• muskarynowe: zaburzenia perystaltyki i akomodacji, suchość w jamie ustnej

Question 8

Jakie leki mają podobne działania niepożądane do działań “poza klasą” leków typowych w schizofrenii?

Answer 8

Trójcykliczne antydepresanty (np. Nortryptylina, dezypramina, imipramina, Klomipramina, Amitryptylina)

Question 9

Leki atypowe w schizofrenii:

Answer 9

• nie mają jednego mechanizmu działania, ale ogólnie blokują receptory 5HT2
  Blokada tych receptorów w korze powoduje wzrost uwalniania DA - poprawę funkcji poznawczych (działanie zarówno na objawy pozytywne jak i negatywne
• rzadziej wywołują objawy pozapiramidowe
• niektóre są nawet częściowymi agonistami D2 (ARYPIPRAZOL)

Question 10

Działania niepożądane leków atypowych w schizofrenii:

Answer 10

• agranulocytoza (KLOZAPINA)
• hipotonia ortostatyczna, suchość w jamie ustnej , zaburzenia perystaltyki, sedacja (przez antagonizowanie rec adrenergicznych i muskarynowe przez KLOZAPINĘ)
• wydłużenie odcinka QT (RYSPERYDON, SERTYNDOL, ZYPRAZYDON)
• wzrost masy ciała, zespół metaboliczny (OLANZAPINA i inne)
• niewielke objawy uboczne pozapiramidowe (OLANZAPINA)

Question 11

Który z leków typowych w schizofrenii jest częściowym agonistą receptorów D2?

Answer 11

ARYPIPRAZOL

Question 12

Który lek z grupy leków atypowych NIE JEST antagonistą receptora 5HT2?

Answer 12

AMISULPRYD

Question 13

Które leki spośród leków atypowych w schizofrenii nie działają na receptory adrenergiczne i muskarynowe?

Answer 13

OLANZAPINA
- słabiej wywołuje sedację, ale wiąże się z niewielkimi objawami pozapiramidowymi, oraz powoduje wzrost masy ciała i rozwinięcie zespołu metabolicznego

Question 14

Dystonie ostre jako działanie niepożądane nauroleptykó∑:

Answer 14

• spowodowane blokowaniem rec dopaminowcyh
• pojawia się kilka dni po pierwszym podaniu neurodysleptyków
• gwałtowne skurcze mięśni (twarzy, języka)
• leczenie lekami przeciw chorobie Parkinsona

Question 15

Akatyzja jako działanie niepożądane neuroleptyków:

Answer 15

• kilka-kilkadziesiąt dni po rozpoczęciu terapii
• niepokój ruchowy bez lęku i objawów splątania
  Leczenie: zmiana lub zmniejszenie dawki leku, tutaj KLONAZEPAM i PROPRANOLOL są skuteczniejsze niż leki przeciwparkinsonowskie

Question 16

Parkinsonizm jako działanie niepożądane

Answer 16

• spowolnienie ruchowe, sztywnosć, drżenia mięśniowe, maskowata twarz pojawia się zazwyczaj ok. miesiąca po rozpoczęciu terapii
• spowodowane antagonizowaniem receptorów dopaminowych
• leczenie: redukcja dawki, zmiana leku, leki przeciwparkinsonowskie

Question 17

Złośliwy zespół neuroleptyczny jako dzialanie niepożądane neuroleptyków:

Answer 17

• sztywność mięśniowa, gorączka, mioglobinuria

- miesiące od początku terapii