Układ dokrewny cz. I Flashcards Preview

Histologia > Układ dokrewny cz. I > Flashcards

Flashcards in Układ dokrewny cz. I Deck (51):
1

Jakie wyróżniamy typy sygnalizacji międzykomórkowej wykorzystującej hormony?

→endokrynowa (dokrewna) - dalekiego zasięgu
→parakrynowa - lokalna
→autokrynowa - autoregulacja

2

Jaki charaktery chemiczny mogą mieć hormony?

-peptydy/białka
-pochodne aminokwasów
-steroidy (pochodne cholesterolu)

3

Ogólna charakterystyka gruczołów dokrewnych:

-brak przewodów wyprowadzających
-komórki dokrewne
-komórki pomocnicze/towarzyszące (acz nie zawsze)
-bogata sieć naczyń włosowatych o ścianie okienkowej
-brak podziału na jednostki (odcinki) wydzielnicze (wyjątek: TARCZYCA)

4

Z jakich dwóch części zbudowana jest przysadka mózgowa?

-część gruczołowa
-część nerwowa

5

Co wchodzi w skład części gruczołowej przysadki?

-część obwodowa (dalsza, płat przedni)
-cześć pośrednia
-część guzowa

6

Co wchodzi w skład części nerwowej przysadki?

-szypuła
-wyrostek lejkowaty (płat tylny)

7

Jaka jest funkcja podwzgórza?

Podwzgórze zawiera komórki neurosekretoryczne, które produkują hormony i przenoszą je transportem aksonalnym na teren przysadki. Hormony te regulują aktywność wydzielniczą komórek dokrewnych przysadki i wpływają na czynność niektórych narządów. Układ ten nosi nazwę osi podwzgórzowo-przysadkowej.

8

Jakie szlaki podwzgórze-przysadka wyróżniamy?

-małe komórki neurosekretoryczne (jąder drobnokomórkowych)
-duże komórki neurosekretoryczne (jąder wielkokomórkowych, nadwzrokowego i przykomorowego)

9

Jaka jest funkcja małych komórek neurosekretorycznych podwzgórza?

Produkują czynniki (hormony) regulujące aktywność wydzielniczą komórek części gruczołowej przysadki.
Hormony te są wydzielane do naczyń włosowatych wyniosłości pośrodkowej i dostają się do płata przedniego poprzez naczyniowy układ wrotny.

10

Jaka jest funkcja dużych komórek neurosekretorycznych podwzgórza?

Produkują ADH i oksytocynę, które transportowane są długimi aksonami do wyrostka lejkowatego i tam uwalniane do naczyń włosowatych

11

Co to jest narząd neurohemalny?

Jest to skupisko zakończeń aksonów komórek neurosekretorycznych przylegających do naczyń włosowatych

12

Którego szlaku podwzgórze-przysadka jest elementem krążenie wrotne przysadki?

małych komórek neurosekretycznych (jąder drobnokomórkowych)

13

Jaka jest funkcja krążenia wrotnego przysadki?

transportuje czynniki regulujące aktywność wydzielniczą komórek części gruczołowej przysadki (hormony uwalniające i hamujące) z zakończeń aksonów do przedniego płata przysadki

14

Jak wygląda krążenie wrotne przysadki?

-tętnice przysadkowe górne rozpadają się na naczynia włosowate w wyniosłości pośrodkowej (pierwotna sieć kapilarna). Tu znajduje się narząd neurohemalny
-od tej sieci odchodzą naczynia wrotne (długie kapilary), które łączą się z siecią kapilarną (wtórną) płata przedniego

15

Jakie są hormony (czynniki) uwalniające i hamujące wydzielane w podwzgórzu i ich funkcja.

Pobudzają lub hamują wydzielanie hormonów przez komórki części gruczołowej przysadki.

-hormon uwalniający tyreotropinę (TRH)
-hormon uwalniający kortykotropinę (CRH)
-hormon uwalniający somatotropinę (GHRH, SRH)
-hormon uwalniający gonadotropiny (GnRH)
-hormon uwalniający prolaktynę (PrRP)

-dopamina (hormon hamujący wydzielanie prolaktyny, PIF)
-somatostatyna (hormon hamujący wydzielanie somatotropiny i tyreotropiny)

16

Jak zbudowana jest część gruczołowa przysadki?

-nieregularne sznury i grupy komórek
-liczne szerokie kapilary (zatokowe) o ścianie okienkowej

17

Jaki podział komórek w przysadce wyróżniamy?

→komórki barwnikooporne
-komórki macierzyste
-komórki pęcherzykowo-gwiaździste
-"wyczerpane" komórki dokrewne
→komórki barwnikochłonne
•kwasochłonne
-somatotropy
-mammotropy
•zasadochłonne
-kortykotropy
-gonadotropy
-tyreotropy

18

Komórki pęcherzykowo gwiaździste - gdzie się znajdują, jak są zbudowane i ich funkcja.

-wypustki cytoplazmatyczne
-komunikują się między sobą i z komórkami dokrewnymi przez połączenia szczelinowe
-reagują na substancje regulacyjne (cytokiny, czynniki wzrostu, niektóre hormony) wysyłając sygnały do komórek dokrewnych przysadki wpływające na ich aktywność
-tworzą drugi (obok hormonów hamujących i uwalniających) system regulacji aktywności wydzielniczej komórek dokrewnych przysadki

19

Jak zbudowane sa komórki kwasochłonne przysadki?

-obfita siateczka szorstka
-aparat Golgiego (produkują hormony białkowe)

20

Jak zbudowane są komórki zasadochłonne przysadki?

-aparat Golgiego
-mniej siateczki szorstkiej (niż w kwasochłonnych)
-produkują hormony glikoproteidowe, wpływające na aktywność gruczołów dokrewnych

21

Somatotropy (wielkość ziarn i produkowane hormony)

300-400 nm

GH (STH)

22

Mammotropy (wielkość ziarn i produkowane hormony)

nieaktywne 200 nm
aktywne 600-900 nm

PRL

23

Kortykotropy (wielkość ziarn i produkowane hormony)

400-500 nm

POMC
→ACTH
→LPH
→MSH
→endorfiny

24

Gonadotropy (wielkość ziarn i produkowane hormony)

250-300 nm

FSH, LH

25

Tyreotropy (wielkość ziarn i produkowane hormony)

120-200 nm

TSH

26

Jakie typy komórek znajdują się w części obwodowej przysadki?

Wszystkie typy komórek

27

Jakie typy komórek znajdują się w części pośredniej przysadki?

-chromofoby
-komórki zasadochłonne poćżatkowo produkujące płodowy MSH, a potem niewielkie ilości ACTH i LPH

u człowieka ulega redukcji, występują tu duże cysty (Rathkego) wypełnione koloidem

28

Jakie typy komórek znajdują się w części guzowej przysadki?

-bogata sieć naczyniowa (naczynia wrotne)
-chromofoby
-mało aktywne komórki zasadochłonne produkujące śladowe ilości ACTH, FSH i LH

29

Jaka jest funkcja części nerwowej przysadki?

Nie produkuje ona hormonów.
W wyrostku lejkowatym hormony produkowane przez komórki neurosekretoryczne podwzgórza (oksytocyna i ADH) są uwalniane do naczyń

30

Jak zbudowana jest część nerwowa przysadki?

-aksony komórek neurosekretorycznych
-pituicyty (odmiany astrocytów)
-naczynia włosowate

31

Jaka jest funkcja pituicytów i gdzie sie one znajdują?

Pituicyty znajdują się w przysadce.

W narządzie neurohemalnym wyrostka lejkowatego wypustki pituicytów regulują dostęp zakończeń aksonów do naczyń.

32

Jaką budowę ma tarczyca i co jest jej unikalną cechą w odróżnieniu do innych gruczołów dokrewnych?

Ma budowę zrazikową.

W odróżnieniu od innych gruczołów dokrewnych skłąda się z jednostek wydzielniczych: pęcherzyków tarczycowych wypełnionych bogatobiałkowym koloidem.

33

Pęcherzyk tarczycowy:

-koloid
-jedna warstwa sześciennych komórek dokrewnych (komórek pęcherzykowych = tyreocytów)
-komórki C
-blaszka podstawna

34

Co znajduje się między pęcherzykami tarczycy?

-naczynia włosowate
-delikatna tkanka łączna

35

Wymień i opisz etapy produkcji hormonów tarczycowych T3 i T4

1. W komórkach pęcherzykowych: synteza i wydzielanie tyreoglobuliny do koloidu, synteza tyreoperoksydazy i jej wbudowywanie do szczytowej błony komórkowej, pobieranie jonów jodkowych i ich transport do koloidu (faza wydzielnicza).

2. W koloidzie: utlenianie jonów jodkowych, jodowanie tyreoglobuliny, sprzęganie jodowanych reszt tyrozynowych (wynik działania tyreoperoksydazy)

3. W komórkach pęcherzykowych: endocytoza jodowanej tyreoglobuliny, jej trawienie w lizosomach, transport produktów trawienia -T3 i T4 - do cytoplazmy i dalej, przez błonę komórkową do otaczających pęcherzyk naczyń (faza resorpcyjna)

Fazy wydzielnicza i resorpcyjna mogą w komórce pęcherzykowej zachodzić jednocześnie.

36

Dlaczego w tarczycy są jednostki wydzielnicze (pęcherzyki)?

Środkowe etady produkcji hormonów odbywają się w przestrzeni pozakomórkowej (w koloidzie), a zatem przestrzeń ta musi być oddzielona od otoczenia, a w szczegóółności od naczyń krwionośnych.
W przeciwnym razie półprodukty hormonalne (tyreoglobulina i jodowana tyreoglobulina) dostawałyby się do krwiobiegu i byłyby tracone. :(

37

Gdzie znajdują się komórki C i jaka jest ich funkcja?

W tarczycy.

Komórki C (okołopęcherzykowe) leżą pomiędzy tyreocytami, a blaszką podstawną, zawierają liczne ziarna wydzielnicze i produkują kalcytoninę.

38

Jakie warstwy wyróżniamy w korze nadnerczy?

-warstwę kłębkowatą (gniazda)
-warstwę pasmowatą (sznury)
-warstwę siatkowatą (układ nieregularny)

39

Jaka jest funkcja komórek kory nadnerczy?

Produkcja hormonów steroidowych

40

Jakie cechy mają komórki produkujące hormony steroidowe (komórki steroidogenne)?

-obfita siateczka gładka (synteza steroidów)
-mitochondria z tubularnymi grzebieniami (końcowe etapy syntezy steroidów)
-krople lipidowe

41

Jaką budowę mają i jakie hormony produkują komórki warstwy kłębkowatej kory nadnerczy?

Małe komórki z nielicznymi kroplami lipidowymi

mineralokortykoidy
(np. aldosteron)

42

Jakie hormony produkują komórki warstwy pasmowatej kory nadnerczy?

Duże, jasne komórki z licznymi kroplami lipidowymi

glukokortykoidy
(np. hydrokortyzon, kortykosteron)

43

Jakie hormony produkują komórki warstwy siatkowatej kory nadnerczy?

Małe, kwasochłonne komórki z ziarnami lipofuscyny

androgeny nadnerczowe
(głównie dehydroepiandrosteron - DHEA)

44

Jakie warstwy wyróżniamy w nadnerczu płodowym?

-warstwa "dojrzała" (nieaktywna)
-warstwa płodowa
-tworzący się rdzeń

45

Jaka jest funkcja komórek warstwy płodowej nadnercza płodowego?

Komórki warstwy płodowej wytwarzają DHEA, który przechodzi do łożyska i tam jest substratem do produkcji estrogenów.

46

Elementy składowe rdzenia nadnerczy:

-komórki chromochłonne: produkują adrenalinę i noradrenalinę
-komórki nerwowe (komórki zwojowe układu sympatycznego)
-naczynia krwionośne (kapilary i liczne żyły)

47

Komórki chromochłonne:

-ułożone w niergularne skupiska i sznury
-wybarwiają się solami chromu
-szorstka siateczka, aparaty Golgiego
-liczne drobne ziarna wydzielnicze z ciemnymi rdzeniami

48

Jakie są produkty wydzielnicze komórki chromochłonnej kory nadnerczy?

-noradrenalina (NA), która jest pochodną tyrozyny i może zostać przekształcona w adrenalinę (A) przez enzym metylotransferazę (PNMT)

49

Z czym są związane w ziarnie wydzielniczym komórki chromochłonnej rdzenia nadnerczy adrenalina i noradrenalina?

Są związane z białkami - chromograninami

50

Jak przepływa krew w nadnerczach?

Od torebki poprzez korę do rdzenia.

51

Jak kora nadnerczy wpływa na czynność rdzenia nadnerczy?

Kora nadnerczy wpływa na czynność rdzenia poprzez naczynia krwionośne: glukokortykoidy pdorukowane w korze dostają się do rdzenia gdzie aktywują PNMT i pobudzają konwersję noradrenaliny w adrenalinę.