Układ dokrewny cz. II Flashcards Preview

Histologia > Układ dokrewny cz. II > Flashcards

Flashcards in Układ dokrewny cz. II Deck (54):
1

Co produkują wysepki trzustkowe (Langerhansa)?

Hormony białkowe

2

Jakie są elementy składowe wysepek trzustkowych (Langerhansa)?

-komórki dokrewne
-kpilary okienkowe
-włókna nerwowe

3

Jak zbudowane są komórki dokrewne wysepek trzustkowych (Langerhansa)?

-szorstka siateczka
-aparat Golgiego
-liczne ziarna wydzielnicze

4

Jakie typy komórek dokrewnych w wysepkach trzustkowych wyróżniamy, ich zawartość procentowa, lokalizacja w wysepce oraz produkowany przez nie hormon.

B (beta) | 55-80% | centralnie | insulina
A (alfa) | 10-35% | obwodowo | glukagon
D (delta) | 5-7% | rozproszone | somatostatyna
PP | 0,5-2% | rozproszone | polipeptyd trzustkowy

5

Charakterystyka ziarn poszczególnych komórek wysepek trzustkowych (Langerhansa):

Komórka A: 250 nm, okrągły ciemny rdzeń, wąskie "halo"

Komórka B: 300 nm, nieregularny ciemny rdzeń, szerokie "halo"

Komórka D: 350 nm, jaśniejsza zawarrtość, bez rdzenia

Komórka PP: 150 nm, ciemna zawartość, bez rdzenia

6

Cukrzyca typu I:

reakcja autoimmunologiczna powoduje zniszczenie komórek B wysepek trzustkowych i niedobór endogennej insuliny

7

Cukrzyca typu II:

zmniejszona liczba receptorów dla insuliny w komórkach docelowych powoduje nadmierne zapotrzebowanie na insulinę, któremu komórki B nie mogą sprostać

8

Jaką budowę mają przytarczyce, gdzie leżą i ile ich jest?

Cztery przytarczyce o budowie zrazikowej leżą w torebce otaczającej tarczycę.

9

Co wchodzi w skład przytarczyc?

-komórki główne (dokrewne)
-komórki oksyfilne
-grupy adipocytów
-kapilary okienkowe

10

Jak dzielimy komórki główne przytarczyc?

1. ciemne (aktywne)
2. jasne (nieaktywne)

11

Scharakteryzuj ciemne komórki główne przytarczyc:

-bardzo małe (6-8 um)
-siateczka szorstka, aparaty Golgiego, ziarna wydzielnicze
-hormon produkowany: parathormon (PTH)

12

Scharakteryzuj jasne komórki główne przytarczyc:

-mniej siateczki i aparatów Golgiego
-duże skupiska glikogenu
-ziarna lipofuscyny

13

Scharakteryzuj komórki oksyfilne przytarczyc:

-większe (10-15 um) od komórek głównych
-silnie kwasochłonne
-bardzo dużo mitochondriów
-są to degenerujące komórki główne
-są odmianą onkocytów

14

Czym jest szyszynka?

Szyszynka jest uwypukleniem międzymózgowia pełniącym funkjcę wydzielniczą (dokrewną). Stąd jej komórki są zmodyfikowanymi neuronami lub komórkami makrogleju.

15

Co tworzy torebkę szyszynki i niekompletne przegrody dzielące miąższ na zraziki.

Tkanka łączna opony miękkiej

16

Wymień elementy składowe zrazika szyszynki:

-pinealocyty(komórki dokrewne)
-komórki śródmiąższowe (zmodyfikowane astrocyty)
-kapilary okienkowe
-piasek szyszynkowy (złogi mineralne)

17

Co to są pinealocyty i jak są zbudowane oraz gdzie się znajdują?

Pinealocyty znajdują się w szyszynce (bo ona po łacinie to corpus pineale, więc dlatego to pinealocyty hehe [przyp. autora]).

-wypustki dochodzące do kapilarów
-siateczka szorstka, ap. Golgiego, ziarna wydzielnicze
-"wstążki synaptyczne"
-białka błonowe charakterystyczne dla fotoreceptorów
-zakończenia włókien nerwowych układu sympatycznego

18

Co wydzielają pinealocyty i jak to jest wydzielane?

-melatoninę (amina biogenna)
-serotonina (substrat dla syntezy melatoniny)
-peptydy (somatostatyna)

Ano jest to wydzielane tak, że te substancje są transportowane wewnątrz wypustek pinealocytów i uwalniane w pobliżu naczyń.

19

Co to jest piasek szyszynkowy (corpora aranacea)?

Dobra no nie pytam już gdzie to jest bo po nazwie wiadomo ;__;

Są to niewielkie ziarna zbudowane z fosforanów i węglanów wapnia, obecne w miąższu pomiędzy komórkami i w tkance łącznej. Ich liczba wzrasta z wiekiem.

20

Co wpływa na wydzielanie syntezę melatoniny?

Bodźce nerwowe generowane w siatkówce pod wpływem światła docierają do szyszynki włóknami układu sympatycznego.
Neuroprzekaźnik (NA) hamuje syntezę melatoniny, która jest produkowana głównie w ciemności.

21

Jakie są funkcje melatoniny?

Steruje ona rytmami organizmu:
-okołodobowymi
-rocznym (sezonowym)

Melatonina działa m.in. na podwzgórze hamując wydzielanie hormonu uwalniającego gonadotropiny.

22

Co to jest system rozproszonych komórek dokrewnych (DNES)?

System DNES obejmuje komórki dokrewne o podobnym pochodzeniu, strukturze, metabolizmie i charakterze chemicznym produkowanych hormonów. Komórki te mogą wchodzić w skład niektórych gruczołów dokrewnych, albo moją się znajdować w nabłonkach i gruczołach zewnątrzwydzielniczych różnych układów.

23

Jakie pochodzenie mają komórki systemu DNES?

ektoderma zaprogramowana w kierunku nerwowym

24

Co wytwarzają komórki DNES?

hormony: peptydy i aminy biogenne

25

Metabolizm komórek DNES:

-produkują aminy biogenne (adrenalina, noradrenalina, dopamina, serotonina, melatonina)
-pobierają ich prekursory
-przekształcają prekursory w aminy biogenne (dekarboksylacja)
-zawierają enzymy charakterystyczne dla neuronów (AChE, NSE)
-syntetyzują peptydy

26

Jak zbudowane są komórki DNES?

-liczne ziarna wydzielnicze
-szorstka siateczka, wolne rybosomy, aparat Golgiego
-rozbudowany cytoszkielet
-w nabłonkach: odwrócona polaryzacja, typ otwarty i zamknięty

27

Jakie są powiązania, proszę ja Ciebie, pomiędzy systemem DNES, a układem nerwowym?

-podobne pochodzenie
-te same produkty wydzielnicze (niektóre aminy i peptydy są również neuroprzekaźnikami, np. noradrenalina, dopamina, CGRP, VIP, substancja P)
-komórki obu układów zawierają enzymy charakterystyczne dla neuronów
-te same komórki mogą należeć do obu układów (komórki neurosekretyczne podwzgórza, pinealocyty)

28

Jak dzielimy komórki systemu DNES?

-centralne (położone w OUN)

-obwodowe (położone obwodowo >.<)

29

Wymień centralne komórki systemu DNES:

1. komórki neurosekretyczne podwzgórza
2. pinealocyty
3. komórki dokrewne przysadki

30

Wymień obwodowe komórki systemu DNES:

1. komórki C (tarczyca)
2. komórki główne (przytarczyce)
3. komórki A, B, D, PP (wysepki trzustkowe)
4. komórki chromochłonne (rdzeń nadnerczy)
5. komórki chemoreceptoryczne kłębków szyjnych i aorty
6. komórki dokrewne cewy pokarmowej
8. komórki dokrewne dróg oddechowych
9. komórki dokrewne dróg oddechowych
10. komórki dokrewne dróg moczowych*
11. komórki dokrewne dróg rozrodczych*
12. komórki Merkla

*bardzo nieliczne




PS. zauważyłaś/eś że nie ma 7? Tak więc jest ich tylko 11! Nie śpimy.

31

Do czego jest niezbędna sygnalizacja międzykomórkowa?

1. prawidłowe funkcjonowanie komórek
2. namnażanie komórek
3. różnicowanie komórek
4. przeżycie komórek

32

Jakie są główne rodzaje cząsteczek sygnałowych w sygnalizacji międzykomórkowej?

1. neuroprzekaźniki
2. hormony
3. czynniki wzrostu
4. cytokiny

33

Jakie są dwie główne zasady sygnalizacji międzykomórkowej?

1. na sygnał reagują TYLKO te komórki, które mają receptory dla cząsteczek sygnałowych

2. odpowiedź komórki na sygnał zależy od specjalizacji czynnościowej komórki i od rodzaju receptora (mogą istnieć różne receptory dla jednej cząsteczki sygnałowej)

34

Jakie są rodzaje sygnalizacji międzykomórkowej?

1. endokrynowa (dokrewna)
2. parakrynowa
3. autokrynowa
4. nerwowa (synaptyczna)
5. kontaktowa

35

Od czego zależy lokalizacja receptora w komórce?

Ano od tego, czy cząsteczka sygnałowa może przejść przez błonę komórkową.

36

Jakie są funkcje receptora błonowego?

-rozpoznanie i związanie cząsteczki sygnałowej
-transdukcja sygnału
-aktywacja efektora

37

Kiedy występuje transdukcja jednoskładnikowa?

Występuje ona wtedy gdy wszystkie funkcje receptora błonowego (tj.
-rozpoznanie i związanie cząsteczki sygnałowej
-transdukcja sygnału
-aktywacja efektora)
pełni jedna cząsteczka.

38

Kiedy występuje transdukcja wieloskładnikowa?

Występuje ona wtedy gdy w interakcji receptor-efektor (tj.
-rozpoznanie i związanie cząsteczki sygnałowej
-transdukcja sygnału
-aktywacja efektora)
bierze udział kilka cząsteczek.

39

Jakie są typy receptorów błonowych?

1. receptory sprzężone z kanałami jonowymi (= kanały otwierane ligandem)
2. receptory sprzężone z białkami G
3. receptory o funkcji enzymatycznej

40

Co jest odpowiedzią receptorów błonowych sprzężonych z kanałami jonowymi (= kanały otwierane ligandem):

bezpośrednia odpowiedź: natychmiastowe otwarcie kanału

41

Co jest odpowiedzią receptorów błonowych sprzężonych z białkami G?

bezpośrednia odpowiedź: aktywacja pierwszego efektora (np. enzymu)

42

Co jest odpowiedzią receptorów błonowych o funkcji enzymatycznej?

bezpośrednia odpowiedź: aktywacja wewnątrzkomórkowej enzymatycznej części receptora

43

Transdukcja sygnału przy udziale biała G (przebieg):

1. Po przyłączeniu cząsteczki sygnałowej do receptora przyłącza się do niego także białko G (jest ono złożone z trzech podjednostek: α, β oraz γ i przyłączonej do podjednostki α cząsteczki GDP)
2. Następuje ufosforylowanie GDP (do GTP) i odłączenie podjednostki α od jednostek β i γ. Staje się ona aktywowaną jednostką α.
3. Aktywowana podjednostka α przyłącza się do efektora.
4. Następuje defosforylacja GTP (powstaje GDP) i aktywacja efektora.
5. Inaktywacja białka G i efektora (podjednostka α białka G "wraca" do podjednostek β i γ.

44

Co to są wtórne przekaźniki?

Aktywowany efektor może aktywować kolejne zwane wtórnymi przekaźnikami.
Wtórne przekaźniki aktywują inne białka efektorowe w różnych rejonach komórki (wzmocnienie i rozdzielenie sygnału).

45

Jakie trzy szlaki transdukcji sygnału przy pomocy białka G obowiązują nas do egzaminu?

1. szlak cyklazy adenilanowej
2. szlak fosfolipazy C
3. szlak kanału potasowego

46

Szlak cyklazy adenilanowej:

1. zaktywowana podjednostka α białka G aktywuje cyklazę adenilanową.
2. cyklaza adenilanowa przekształca ATP w cykliczny AMP (cAMP), który jest wtórnym przekaźnikiem

47

Szlak fosfolipazy C:

1. zaktywowana podjednostka α białka G aktywuje fosfolipazę C
2. fosfolipaza C działa na błonowy fosfolipid - fosfatydyloinozytol, uwalniając z niego dwa wtórne przekaźniki:
-trójfosforan inozytolu (IP3)
-diacyloglicerol (DG)
3. trójfosforan inozytolu (IP3) powoduje uwalnianie Ca2+ z kalciosomów (kolejny wtórny przekaźnik)
4. diacyloglicerol (DG) i Ca2+ aktywują kolejny enzym

Wtórne przekaźniki:
IP3, DG, Ca

48

Szlak kanału potasowego:

Nie jest związany z produkcją wtórnych przekaźników!

1. zaktywowane podjednostki β i γ powodują otwarcie kanału potasowego
2. inaktywacja

49

Do której podjednostki białka G przyłączone jest GDP/GTP?

α (alfa)

50

Co jest efektem aktywowania kinaz białkowych przez wtórne przekaźniki?

Kinazy białkowe fosforylują różne białka w komórce zmieniając ich własności.
Efektem tego może być:
-aktywacja lub inaktywacja enzymu
-aktywacja lub represja genu
-polimeryzacja lub depolimeryzacja elementów cytoszkieletu
-otwarcie kanałów jonowych

51

Co powoduje zakończenie transdukcji sygnału i odpowiedzi komórki?

-eliminacja cząsteczki sygnałowej
-inaktywacja białka G
-eliminacja wtórnego przekaźnika
-defosforylacja białek

52

Jakie są konsekwencje aktywowania receptorów o aktywności kinazy tyrozynowej:

1. aktywacją receptorów poprzez cząsteczkę sygnałową (jest ona dimerem)
2. autofosforylacja grup tyrozynowych
3. wiązanie i aktywacja wewnątrzkomórkowych białek regulacyjnych
4. aktywacja białek pośredniczących
5. aktywacja białka Ras
6. "kaskadowa fosforylacja" białek

53

Jakie są konsekwencje aktywowania receptorów o aktywności cyklazy guanilanowej:

1. przyłączenie cząsteczki sygnałowej do receptora (jest ona dimerem)
2. aktywowana cyklaza guanilinowa powoduje przekształcenie GTP w cykliczne GMP (cGMP)

Wtórny przekaźnik:
cGMP

54

Od czego zależy czas odpowiedzi na sygnał w komórce?

-jeśli białka są modyfikowane (fosforylacja itp.) to odpowiedź jest szybka (sek - min)

-jeśli białka są syntetyzowane de novo to odpowiedź jest wolna (min - godz)