Układ limfatyczny Flashcards Preview

Histologia > Układ limfatyczny > Flashcards

Flashcards in Układ limfatyczny Deck (72):
1

Co wchodzi w skład odporności wrodzonej?

1. bariery nabłonkowe
2. komórki fagocytujące
3. receptory rozpoznające wzorzec
4. ostre stany zapalne (neutrofile, makrofagi, inne granulocyty, mastocyty)
5. limfocyty NK
6. układ dopełniacza

2

Co wchodzi w skład odporności adaptatywnej (nabytej)?

Reakcje immunologiczne (limfocyty B, limfocyty T, komórki prezentujące antygen, makrofagi)

3

Co to są receptory rozpoznające wzorzec (RRW)?

Są to wzorce molekularne występujące w mikroorganizmach, a nieobecne u człowieka.
RRW posiadają komórki uczestniczące w nieswoistych reakcjach obronnych.

4

Co rozpoznają receptory rozpoznające wzorzec (RRW)?

1. specyficzne związki obecne w komórkach bakterycjnych (lipopolisacharyd, peptydoglikan, glikany bogate w mannozę, flagelina, pilina)
2. specyficzne związki obecne w komórkach grzybów (glikolipidy, zymosan)
3. bakteryjny DNA
4. wirusowe kwasy nukleinowe (DNA i RNA)

Dotychczas rozpoznano receptory rozpoznające ponad 100 wzorców.

5

Jakie są typy receptorów rozpoznających wzorzec (RRW)?

1. RRW związane z endocytozą - po związaniu wzorca indukują selektywną endocytozę zawierającego go mikroorganizmu

2. RRW sygnalizacyjne - po związaniu wzorca przekazują do komórki sygnał, uruchamiający ekspresję genów i syntezę cytokin.
Do tej klasy receptorów należą:
-receptor typu toll (toll-like receptors, TLR)
-receptor CD14
-receptor NOD

6

Co to jest antygen?

Jest to substancja (zazwyczaj białko) wywołująca reakcję immunologiczną.

7

Co to jest epitop?

Jest to fragment antygenu rozpoznawany przez receptory limfocytów i/lub wiążący się z przeciwciałem.

8

Co to jest przeciwciało (immunoglobulina) i jakie są ich klasy?

Jest to białko (produkowane głównie przez komórki plazmatyczne) swoiście wiążące epitop.
Klasy: IgG, IgM, IgD, IgE
IgA - zmodyfikowane przez komórki wydzielnicze

9

Antygeny mogą być:

-własne (tolerowane przez układ immunologiczny; ważne: antygeny zgodności tkankowej MHC I i MHC II)
-obce (atakowane przez układ immunologiczny, np. bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze, przeszczepu)

10

Jakie typy limfocytów występują w organizmie?

-limfocyty B
-limfocyty T
-limfocyty T pomocnicze (TH)
-limfocyty T cytotoksyczne (TC)
-limfocyty T regulatorowe (Treg) = supresyjne (Ts)
-limfocyty NK

11

Za co odpowiedzialne są limfocyty B i jakie specyficzne białka posiadają?

Limfocyty B są odpowiedzialne za humoralną reakcję immunologiczną, receptor BCR (immunoglobulina).

Specyficzne białka (antygeny) powierzchniowe dla Limfocytów B to:
CD20 i CD40

12

Za co odpowiedzialne są limfocyty T i jakie specyficzne białka posiadają?

Limfocyty T są odpowiedzialne za komórkową reakcję immunologiczną, receptor TCR.

Specyficzne białka (antygeny) powierzchniowe dla Limfocytów T to:
-CD4 (dla TH)
-CD8 (dla TC)
-CD4, CD25 (dla Treg)

13

Za co odpowiedzialne są limfocyty NK, jaka jest ich budowa i jakie specyficzne białka posiadają? Scharakteryzuj.

Limfocyty NK;
-nie mają cech limfocytów B, ani T
-duże
-zawierają liczne duże pęcherzyki hydrolazowe
-stała "gotowość" cytotoksyczna
-receptory pobudzające aktywność cytotoksyczną: rozpoznają odcinki Fc immunoglobulin
-receptory hamujące aktywność cytotoksyczną: rozpoznają antygeny MHC I
-zabijają:
⟩komórki obce antygenowo, zwłaszcza pokryte przeciwciałami
⟩komórki bez "własnych" antygenów MHC lub z ich obniżoną ekspresją (komórki zainfekowane wirusami, komórki nowotworowe)
-mechanizm zabijania limfocytów NK jest taki sam jak limfocytów Tc

Charakterystyczne białka:
-CD16, CD56

14

Za co odpowiedzialne są komórki prezentujące antygen (APC)?

Komórki APC pochłaniają antygen, nadtrawiają go (w lizosomach, niekiedy w proteasomach) i wystawiają jego fragmenty (epitopy) na swoją błonę komórkową razem z antygenem MHC II - prezentując w ten sposób antygen limfocytom T.

15

Jak dzielimy komórki prezentujące antygen (APC)?

1. "profesjonalne" (działają spontanicznie)
2. "nieprofesjonalne" (wymagają stymulacji cytokinami)

16

Jakie są "profesjonalne" komórki prezentujące antygen (APC)?

1. makrofagi
2. komórki dendrytyczne
-kom. dendrytyczne w tkance limfoidalnej
-kom. splatające w tkance limfoidalnej
-kom. Langerhansa w naskórku i innych nabłonkach (jama ustna, drogi oddechowe)
3. Limfocyty B

"Profesjonalne" APC z wyjątkiem limfocytów B mają receptory rozpoznające wzorzec.

17

Jakie są "nieprofesjonalne" komórki prezentujące antygen (APC)?

1. komórki nabłonkowe zrębu grasicy
2. komórki śródbłonka naczyń
3. fibroblasty
4. komórki mikrogleju

18

Czy wszystkie "profesjonalne" komórki prezentujące antygen (APC) mają receptory rozpoznające wzorzec (RRW)?

Nie, gdyż limfocyty B nie mają RRW. Reszta "profesjonalnych" komórek prezentujących antygen ma.

19

Jak przebiega immunologiczna odpowiedź humoralna?

1. Przyłączenie obcego antygenu do receptora limfocytu B
2. Pobranie i prezentacja antygenu przez limfocyt B (pełni rolę APC) limfocytowi TH2 – aktywacja limfocytu TH2 (wydziela cytokiny) HH
3. Aktywacja limfocytu B przez cytokiny limfocytu TH2
4. Proliferacja limfocytu B (powstaje klon identycznych limfocytów B)
5. Transformacja limfocytów B w plazmocyty
6. Plazmocyty produkują przeciwciała (immunoglobuliny) skierowane przeciw antygenowi, który wywołał reakcję

Niektóre limfocyty B nie przekształcają się w komórki plazmatyczne, pozostając jako limfocyty B pamięci

20

Jak przebiega immunologiczna odpowiedź komórkowa?

1. Rozpoznanie obcego antygenu związanego z komórką przez limfocyt Tc i limfocyt Th1
2. Limfocyt Th1 aktywuje limfocyt Tc
3. Proliferacja limfocytu Tc
4. Kontakt limfocytów Tc z komórkami obcymi antygenowo
5. Limfocyty Tc zabijają obce antygenowo komórki, wydzielając specjalne białka: perforyny i granzymy

Niektóre limfocyty Tc pozostają jako limfocyty T pamięci

21

Jakie specjalne białka wydziela limfocyt T podczas odpowiedzi komórkowej?

-perforyny
-granyzyny

22

Jaka jest funkcja perforyn?

Perforyny wbudowują się w błonę komórkową atakowanej komórki i tworzą w niej stale otwarte kanały.

23

Jaka jest funkcja granzym?

Granzymy wnikają do wnętrza atakowanej komórki i indukują proces apoptozy.

24

Jaka jest mechanika działania wirusa HIV?

Wirus HIV atakuje limfocyty Th, co powoduje znaczne zmniejszenie ich liczby w w wyniku:
-śmierci zakażonych limfocytów spowodowanej obecnością wirusów
-zwiększonej apoptozy zakażonych limfocytów
-zabijania zakażonych limfocytów przez limfocyty Tc, które atakują je jako obce antygenowo

25

Z czego składa się tkanka limfoidalna?

-tkanka łączna siateczkowata
-bardzo liczne limfocyty

26

Z czego zbudowana jest tkanka łączna siateczkowata?

-sieć włókien srebrochłonnych, które tworza rusztowanie dla komórek z wypustkami
-komórki z wypustkami (fibroblasty, makrofagi, komórki dendrytyczne)

27

Gdzie znajduje się tkanka limfoidalna błon śluzowych?

-migdałki
-przewód pokarmowy wraz z wyrostkiem robaczkowym
-drogi oddechowe

28

Jakie rozróżniamy formy tkanki limfoidalnej?

-grudkowa (głównie limfocyty B)
-rozproszona (limfocyty T i B)

29

Jakie rozróżniamy formy grudek chłonnych?

-pierwotne (jednolite kuliste skupisko limfocytów)
-wtórne (po kontakcie z obcym antygenem)
⟩mankiet
⟩ośrodek odczynowy(namnażanie się limfocytów B i przekształcanie w komórki plazmatyczne)

30

Jaka jest funkcja węzłów chłonnych?

Węzły chłonne są "filtrami" na przebiegu naczyń limfatycznych, monitorują antygeny obecne w chłonce i w razie potrzeby inicjują reakcje immunologiczne.

31

Jakie obszary występują w węźle chłonnym?

-kora (grudki chłonne, głównie limfocyty B)
-pas przykorowy (tkanka limfoidalna rozproszona, głównie limfocyty T)
-rdzeń (sznury rdzenne, limfocyty B, T, komórki plazmatyczne)

32

Co występuje w korze węzła chłonnego?

grudki chłonne, głównie limfocyty B

33

Co występuje w pasie przykorowym węzła chłonnego?

tkanka limfoidalna rozproszona, głównie limfocyty T

34

Co występuje w rdzeniu węzła chłonnego?

sznury rdzenne, limfocyty B, T, komórki plazmatyczne

35

Co znajduje się w zrębie łącznotkankowym węzła chłonnego?

-torebka
-beleczki/przegrody

36

Jakie wyróżniamy naczynia chłonne?

1. kapilary
-komórki śródbłonkowe (ściana ciągła, ale o znacznej przepuszczalności
-blaszka podstawna
2. większe naczynia chłonne
-budowa ściany jak w cienkościennych żyłach
-obecne zastawki

37

Jaka jest droga przepływu chłonki przez węzeł chłonny?

1. naczynia chłonne doprowadzające

2. zatoki brzeżne

3. zatoki przybeleczkowe (promieniste)

4. zatoki rdzenne

5. naczynie chłonne wyprowadzające

Zatoki: przestrzenie wyścielone fibroblastycznymi komórkami siateczkowatymi

38

Jak wygląda recyrkulacja limfocytów w organizmie? (pod kątem węzła chłonnego)

tkanka limfoidalna węzła → zatoki przykorowe i rdzenne węzła → wyprowadzające naczynie chłonne → krew → żyły o wysokim śródbłonku → tkanka limfoidalna węzła

39

Co to są żyły o wysokim śródbłonku (HEV) i gdzie występują?

Występują tuż przed węzłami chłonnymi.
Są to postkapilary wyścielone sześciennymi lub walcowatymi komórkami śródbłonkowymi.
Komórki te mają w błonie cząsteczki adhezyjne (adresyny) rozpoznawane przez receptory ("receptory powrotu do domu", homing receptors) limfocytów.

40

Co może zachodzić w węzłach chłonnych?

-mogą tam mieć miejsce procesy zapalne
-mogą tam tworzyć sie przerzuty nowotworowe

Węzły chłonne są wtedy powiększone, twarde i'lub bolesne.

41

Jakie obszary wyróżniamy w śledzionie?

-miazgę białą (tkanka limfoidalna)
-miazgę czerwoną (tkanka łączna siateczkowata z licznymi cienkościennymi naczyniami krwionośnymi)

42

Co wchodzi w skład zrębu łącznotkankowego śledziony?

-torebka
-beleczki

43

Jak zbudowana jest miazga biała śledziony?

Tkanka limfoidalna jest rozmieszczona na przebiegu małych tętnic (tętniczek centralnych) i tworzy:
-mankiety okołotętnicze (głównie limfocyty T)
-lokalne zgrubienia mankietów - grudki chłonne śledzionowe (głównie limfocyty B)

Tkanka limfoidalna miazgi białej monitoruje skład antygenowy przepływającej krwi.

44

Jaka jest funkcja miazgi białej śledziony?

Tkanka limfoidalna miazgi białej monitoruje skład antygenowy przepływającej krwi.

45

Gdzie znajduje się strefa brzeżna śledziony i co się tam odbywa?

Strefa brzeżna śledziony znajduje się na pograniczu miazgi białej i czerwonej.
Jest ona miejsce pierwszego kontaktu antygenów z tkanką limfoidalną śledziony.
-liczne niewielkie naczynia zatokowe
-liczne komórki prezentujące antygen (APC)

46

Jak zbudowana jest miazga czerwona śledziony?

-sznury śledzionowe: tkanka łączna siateczkowata z licznymi makrofagami, obecna krew (otwarte krążenie)
-zatoki śledzionowe: kapilary o nieciągłej ścianie
-żyły miazgowe

47

Jak zbudowana jest zatoka śledzionowa?

-wrzecionowate komórki śródbłonkowe (komórki pręcikowe) z szerwokimi szczelinami międzykomórkowymi
-okrężne włókna srebrochłonne
-nieciągła blaszka podstawna

48

Co robią makrofagi miazgi czerwonej śledziony?

Makrofagi miazgi czerwonej fagocytują i trawią "stare erytrocyty, które:
-są sztywniejsze i z trudem przeciskają się przez tkankę siateczkowatą, mają dłuższy kontakt z makrofagami
-mają zmieniony skład reszt cukrowcowych glikokaliksu, rozpoznawany przez makrofagi

49

Jakie typy krążenia krwi w śledzionie wyróżniamy?

1. krążenie otwarte (eliminacja erytrocytów)
2. krążenie zamknięte (reakcje immunologiczne)

50

Jak wygląda krążenie otwarte w śledzionie i za co jest odpowiedzialne?

Krążenie otwarte jest odpowiedzialne za eliminację erytrocytów.

tętnice beleczkowe → tętniczki centralne → tętniczki pędzelkowe → tętniczki osłonkowe* → OTWARTE prekapilary → przestrzenie międzykomórkowe sznurów śledzionowych → OTWARTE zatoki śledzionowe → żyły miazgowe → żyły beleczkowe

*osłonka z dojrzewających makrofagów.

51

Jak wygląda krążenie zamknięte w śledzionie i za co jest odpowiedzialne?

Krążenie zamknięte jest odpowiedzialne za reakcje immunologiczne.

tętnice beleczkowe → tętniczki centralne → gałązki tętnicze centralnych → zatoki strefy brzeżnej → żyłī miazgowe → żyły beleczkowe

52

Czy usunięcie śledziony jest niebezpieczne dla zdrowia i życia człowieka?

Nie, gdyż:
-funkcje immunologiczne przejmują inne skupiska tkanki limfoidalnej
-eliminację starych erytrocytów przejmują makrofagi w wątrobie

53

Jakie pochodzenie ma grasica?

Pochodzenie nabłonkowe.

54

Czy w grasicy występuje tkanka łączna siateczkowata?

Nie. :(

55

Czy w grasicy występują grudki chłonne?

Nie.

56

Jaka jest budowa i funkcja grasicy?

-w grasicy znajdują się wyłącznie limfocyty T.
-nie zachodzą w niej reakcje immunologiczne skierowane przeciw obcym antygenom.
-jej główną funkcją jest bycie "szkołą" dla limfocytów T.

Ma budowę pseudozrazikową:
-torebka łącznotkankowa
-niekompletne przegrody łącznotkankowe dzielące miąższ na obszary (zraziki) o podobnej budowie

57

Jakie są strefy zrazika grasiczego?

-kora (bardzo liczne limfocyty)
-rdzeń (mniej liczne limfocyty)

58

Co buduje rusztowanie zrazików grasicy i co leży w przestrzeniach jego sieci?

Komórki nabłonkowe (nabłonkowo-siateczkowe) różnych typów:
-gwiaździste
-barierowe
-ciałek Hassalla

W przestrzeniach sieci zbudowanej z komórek nabłonkowo-siateczkowatych leżą:
-limfocyty T
-makrofagi
-komórki dendrytyczne

59

Jaka jest funkcja komórek gwiaździstych grasicy?

prezentują one antygeny MHC i inne własne antygeny dojrzewającym limfocytom T

60

Jaka jest funkcja komórek barierowych w grasicy?

są one połączone strefami zamykającymi, tworząc bariery oddzielające korę zrazika od tkanki łącznej, naczyń krwionośnych (bariera krew-grasia) i od rdzenia. Bariera uniemożliwia dostęp obcych antygenów na teren kory (przedwczesna aktywacja limfocytów prowadziłaby do ich apoptozy).

61

Co to są ciałka Hassalla, gdzie się znajdują i jaka jest ich funkcja?

Znajdują się w rdzeniu zrazików grasicy.
Mają koncentryczny układ komórek nabłonkowych często degenerujących (rogowacenie).
Wydzielają cytokiny kontrolujące dojrzewanie limfocytów Treg.

62

Co zachodzi podczas dojrzewania limfocytów w korze grasicy?

-ekspresja receptorów TCR
-ekspresja antygenów CD (różnicowanie w Th, Tc lub Treg)

63

Co zachodzi podczas dojrzewania limfocytów w korze i rdzeniu grasicy?

Zachodzi tu selekcja: komórki gwiaździste i komórki dendrytyczne prezentują limfocytom antygeny MHC i inne własne antygeny - limfocyty, które ich nie rozpoznają albo rozpoznają, ale atakują - giną (komórki gwiaździste indukują ich apoptozę).
Przeżywa około 2% wszystkich limfocytów.

64

Co produkują komórki nabłonkowo-siateczkowe grasicy?

peptydy wpływające na proliferację i różnicowanie limfocytów T (tymozyna, tymopoetyna, tymulina, zrębowa limfopoetyna grasicza).

65

Co to jest inwolucja grasicy?

W okresie pokwitania w grasicy zanika utkanie limfoidalne, które zastępowane jest tkanką tłuszczową.

U osób dorosłych pozostają nieliczne małe wysepki utkania limfoidalnego.

W organizmie zmniejsza się liczba nowych "naiwnych" limfocytów T.

66

Gdzie dojrzewają limfocyty B?

w szpiku krwiotwórczym, gdzie ulegają podobnej selekcji - własne antygeny są im prezentowane przez komórki zrębowe

67

Jak są zbudowane migdałki i gdzie występują?

-są wbudowane w błonę śluzową (należą do tzw. tkanki limfoidalnej błon śluzowych)
-ich powierzchnię pokrywa nabłonek, który tworzy wpuklenia (krypty)
-krypta otoczona jest tkanką limfoidalną (mieszek)
-obecne grudki chłonne i rozproszona tkanka limfoidalna
-przewaga limfocytów B
-brak doprowadzających naczyń chłonnych, ale obecne naczynia wyprowadzające

68

Na co reaguje tkanka limfoidalna migdałków?

na antygeny obecne w jamie gardłowej (powietrze, pokarm), jeżeli przejdą one przez barierę nabłonkową

69

Migdałki podniebienne

-największe migdałki
-otoczone łącznotkankową torebką
-liczne (około 20) głebokie krypty
-nabłonek wielowarstwowy płaski

70

Migdałek językowy

-pojedyncza, rozgałęziona krypta
-nabłonek wielowarstwowy płaski

71

Migdałek gardłowy

-wpuklenia nabłonka (rowki oddzielające fałdy błony śluzowej)
-nabłonek dróg oddechowych (wieloszeregowy z migawkami i komórkami kubkowymi)

72

Migdałki trąbkowe

-zlokalizowane u ujścia trąbek słuchowych
-brak wpukleń nabłonka
-nabłonek dróg oddechowych