Układ oddechowy Flashcards Preview

Histologia > Układ oddechowy > Flashcards

Flashcards in Układ oddechowy Deck (45):
1

Wymień drogi oddechowe:

1. jama nosowa
2. jama gardłowa
3. krtań
4. tchawica
5. drzewo oskrzelowe

2

Gdzie występuje nabłonek dróg oddechowych?

Na całym przebiegu dróg oddechowych z wyjątkiem obszaru węchowego i najmniejszych oskrzelików.

3

Jakie komórki występuja w nabłonku dróg oddechowych?

1. komórki nabłonkowe z rzęskami
2. komórki kubkowe
3. komórki podstawne (macierzyste)
4. komórki szczoteczkowe
5. komórki dokrewne (DNES)
6. komórki Langerhansa

4

Na czym polega samooczyszczanie sie dróg oddechowych?

→rzęski przesuwają warstwę śluzu z przylepionymi zanieczyszczeniami
→śluz "ślizga się" po warstewce wodnistego płynu (hypofazie) wytworzonego przez małe gruczoły surowicze obecne w ścianie dróg
→śluz wraz z zanieczyszczeniami dostaje się do jamy gardłowej i jest połykany

5

Co to są ciałka neuroepitelialne w nabłonku dróg oddechowych?

Grupa kilku komórek DNES z dochodzącymi aferentnymi zakończeniami nerwowymi w nabłonku dróg oddechowych.

6

Jakie są funkcje ciałek neuroepitelialnych w nabłonku dróg oddechowych?

→reagują na poziom O2 i CO2 we wdychanym powietrzu
→wydzielają neuroprzekaźniki
→poprzez drogi nerwowe wpływają na ośrodek oddechowy
→są najliczniejsze u noworodków, być może zastępują czynnościowo niedojrzałe kłębki szyjne, a potem uzupełniają ich funkcję

7

Jakie obszary wyróżniamy w jamie nosowej i zatokach?

→obszar oddechowy
→obszar węchowy

8

Błona śluzowa obszaru oddechowego jamy nosowej:

→bogate unaczynienie
→liczne mieszane gruczoły w blaszce właściwej
→pojedyncze grudki chłonne
→ciałka obrzękowe

9

Jakie są funkcje błony śluzowej obszaru oddechowego jamy nosowej?

→ogrzewanie powietrza (naczynia krwionośne)
→nawilżanie powietrza (gruczoły)

10

Błona śluzowa zatok nosowych:

-cienka
-liczne komórki kubkowe

11

Błona śluzowa obszaru węchowego jamy nosowej:

-bardzo wysoki wielorzędowy nabłonek węchowy
-gruczoły węchowe (Bowmana) w blaszcze właściwej
-liczne pęczki nerwowe w blaszce właściwej

12

Jaki charakter mają gruczoły węchowe (Bowmana)? Co produkują i wydzielają?

→surowicze
→produkują:
-białko wiążące hydrofobowe substancje zapachowe
-lizozym
→wydzielają IgA
→wydzielina pokrywa nabłonek węchowy i jest rozpuszczalnikiem dla substancji zapachowych

13

Z jakich komórek składa się nabłonek węchowy?

-komórki podstawne (niezróżnicowane - komórki macierzyste)
-komórki podporowe
-komórki węchowe (dwubiegunowe neurony)

14

Komórki podstawne nabłonka węchowego:

-nabłonkowe komórki macierzyste (dla komórek podporowych)
-neuralne komórki macierzyste (dla komórek węchowych)

15

Co i o jakich cechach tworzą w hodowli komórki macierzyste nabłonka węchowego?

Agregaty (neurosfery) o cechach neuronów i komórek glejowych.

16

Komórki podporowe nabłonka węchowego:

-jądra w górnej części
-mikrokosmki
-cytoszkielet
-ziarna lipofuscyny
-połączenia międzykomórkowe

17

Jak zbudowana jest komórka węchowa?

-dwubiegunowy neuron
-zmodyfikowany dendryt
-10-20 nieruchomych rzęsek
-w błonie rzęsek receptory wiążące substancje zapachowe

18

Jak działa rozpoznawanie zapachów?

1. Substancje chemiczne zawarte w powietrzu rozpuszczają się w płynnej wydzielnie gruczołów węchowych pokrywającej powierzchnię nabłonka.
2. Cząsteczki wiążą się z receptorami w błonie komórkowej rzęsek, powodując aktywację białek G.
3. Otwierają się kanały sodowe, powodując depolaryzację komórki węchowej.
4. Potencjał czynnościowy przesyłany aksonem do kłębków (zespołów synaps z komórkami mitralnymi) opuszki węchowej.
5. Kombinacja sygnałów wysyłanych z ok. 1000 kłębków powoduje wrażenie zapachowe (człowiek rozróżnia około 10 000 zapachów).

19

Co to są węchowe komórki osłonkowe?

To szczególne komórki glejowe tworzące osłonki wokół rosnących aksonów komórek węchowych. Są to jedyne komórki glejowe występujące zarówno w obwodowym, jak i ośrodkowym układzie nerwowym. Osłonki pobudzają ukierunkowany wzrost aksonów.

20

Narząd przylemieszowy (Jacobsona)

-u człowieka szczątkowy, ale obecny
-rurkowate wpuklenie błony śluzowej (<1cm) w przegrodzie nosowej
-komórki podporowe i komórki zmysłowe (nerwowe?!)
-połączenie włóknami nerwowymi z podwzgórzem
-(??) reaguje na niektóre substancje (pochodne hormonów steroidowych)

21

Jama gardłowa (cz. oddechowa) (budowa):

-nabłonek dróg oddechowych
-gruczoły gardłowe w blaszce właściwej
-tkanka limfoidalna (migdałek gardłowy, migdałki trąbkowe)

22

Scharakteryzuj krtań (budowa):

-nabłonek dróg oddechowych i wielowarstwowy płaski
-gruczoły krtaniowe w blaszce właściwej
-wewnątrzkrtaniowe mięśnie szkieletowe
-rusztowanie z chrząstki szklistej i sprężystej

23

Na co pozwala "szkielet chrzęstny" obecny w ścianie krtani, tchawicy i oskrzeli?

Ano pomaga on w utrzymaniu ich drożności coby się światło tychże nie zapadało!

24

Tchawica (budowa):

-błona śluzowa (nabłonek dróg oddechowych, blaszka właściwa, blaszka sprężysta)
-błona podśluzowa z gruczołami tchawiczymi
-podkowy chrzęstne połączone włóknami kolagenowymi
-zewnętrzna warstwa włóknista

25

Drzewo oskrzelowe (podział histologiczny):

-oskrzela główne
-oskrzela (wewnątrzpłucne)
-oskrzeliki
-oskrzeliki końcowe
-oskrzeliki oddechowe

Oskrzela główne mają taką samą budowę ściany jak tchawica.

26

Oskrzela (budowa):

-błona śluzowa (nabłonek dróg oddechowych, blaszka właściwa)
-warstwa mięśniówki gładkiej
-błona podśluzowa z gruczołami oskrzelowymi
-płytki chrzęstne połączone włóknami kolagenowymi
-zewnętrzna warstwa włóknista

27

Oskrzeliki (budowa):

-brak chrząstki i błony podśluzowej z gruczołami
-nabłonek wielorzędowy → nabłonek jednowarstwowy walcowaty
-komórki kubkowe zastąpnione przez komórki oskrzelikowe (Clary)

28

Warstwy ściany oskrzelika:

-błona śluzowa
-warstwa mięsniówki gładkiej
-zewnętrzna warstwa włóknista

29

Jak zbudowane są komórki oskrzelikowe (Clary)?

-szorstka i gładka siateczka
-ziarna wydzielnicze
-liczne duże mitochondria
-specyficzne enzymy (oksydazy i antyproteazy)

30

Jakie są funkcje komórek oskrzelikowych (Clary)?

-neutralizacja wdychanych trucizn i karcinogenów
-ochrona przed POChP (rozedmą płuc)
-produkcja białka ochronnego (CC16)
-produkcja białek surfakantu i śluzu
-możliwość różnicowania się w inne komórki nabłonka oskrzelików

31

Na czym polega napad dychawicy oskrzelowej (astmy)?

No więc ziomy polega to na tym, że pojawia się skurcz mięśniówki gładkiej oskrzelików (zazwyczaj połączony z nadmiernym wydzielanie śluzu) znacznie upośledzający drożność oskrzelików utrudniając oddychanie (zwłaszcza wydech).

32

Oskrzeliki końcowe (budowa):

-cienka ściana
-nabłonek jednowarstwowy sześcienny z komórkami migawkowymi i oskrzelikowymi

33

Oskrzeliki oddechowe (budowa):

nieciągła ściana częściowo sbudowana z pęcherzyków płucnych

34

Co stanowi część oddechową układu oddechowego odpowiedzialną za wymianę gazową?

-oskrzeliki oddechowe
-przewody pęcherzykowe
-pęcherzyki płucne

35

Ściana pęcherzyków płucnych (budowa):

-włókna sprężyste
-włókna srebrochłonne
-fibroblasty
-makrofagi
-naczynia włosowate (ściana ciągła)
-wyściółka nabłonkowa: pneumocyty typu I i II

36

W skład czego wchodza pneumocyty typu I i jakie połączenia między nimi występują?

W skład bariery krew-powietrze odpowiedzialnej za wymianę gazową.

Łączą się strefami zamykającymi (uniemożliwienie przechodzenia wody do światła pęcherzyków).

37

Warstwy bariery krew-powietrze:

-cytoplazma pneumocytu I
-zespolone blaszki podstawne pneumocytu i kapilary
-cytoplazma komórki śródbłonkowej kapilary

38

Pneumocyt typu II (budowa):

-mikrokosmki
-gładka i szorstka siateczka śródplazmatyczna
-aparat Golgiego
-charakterystyczne pęcherzyki wydzielnicze (ciałka blaszkowate)

39

Co produkują i wydzielają pneumocyty II typu?

Surfaktant zbudowany z białek i lipidów, który pokrywa wewnętrzną powierzchnię pęcherzyków płucnych.

Po wydzieleniu białka i lipidy surfakantu tworzą przejściowo "mielinę tubularną", która ulega potem rodzieleniu na dwie odrębne warstwy:
-hydrofilną
-hydrofobową

40

Surfaktant:

-zbudowany z fosfolipidów (dwupalmitynianu i fosfatydylocholiny, DPPC) i białek

-zewnętrzna hydrofobowa strefa surfaktantu to monowarstwa cząsteczek DPPC z grupami hydrofobowymi skierowanymi do światła pęcherzyka płucnego - obniża napięcie powierzchniowe, zapobiega zapadaniu się pęcherzyków w trakcie wydechu i ułatwia poszerzanie ich w trakcie wdechu

41

Jakie wyróżniamy białka surfaktantu:

1. A (SP-A) - najpowszechniejsze, reguluje syntezę i wydzielanie surfaktantu, ponadto moduluje odpowiedź obronną przeciw mikroorganizmom
2. B (SP-B) - odpowiada za przemianę ciałek blaszkowatych w cienką warstwę surfaktantu
3. C (SP-C) - wspólnie z SP-B pomaga w ułożeniu fosfatydylocholiny na powierzchni surfaktantu
4. D (SP-D) - białko o własnościach obronnych. Wiąże mikroorganizmy, a także współpracuje z limfocytami. Uczestniczy w ostrej odpowiedzi zapalne i wraz z SP-A moduluje odpowiedź na wiele antygenów wziewnych.

42

Komórki macierzyste płuc:

Oskrzelikowo-pęcherzykowe komórki macierzyste.

-zlokalizowane na pograniczu oskrzelików i pęcherzyków płucnych
-różnicują się w oba typy pneumocytów w we wszystkie typy komórek nabłonka oskrzelików

43

Za co odpowiedzialne są makrofagi pęcherzykowe w płucach i kaj* są one przyczepione?

*kaj - archaiczne słowiańskie słowo odpowiadające współczesnemu "gdzie"

Są one przyczepione do wewnętrznej powierzchni pęcherzyków płucnych.

Fagocytują one cząstki pyłów i mikroorganizmy, które nie zostały zatrzymane w drogach oddechowych, a także eliminują nadmiar surfaktantu.

44

Wędrówki makrofagów pęcherzykowych:

Makrofagi obłądowane cząstkami pyłu lub innymi substancjami (w patologii np. hemosyderyną, "komórki wad serca") odrywają się od wyściółki pęcherzyka i:
-są transportowane wraz z wydzieliną oskrzelową do jamy gardłowej
-przechodzą przez ściany małych oskrzelików do naczyń chłonnych i dostają się do płucnych naczyń chłonnych

Na ich miejsce do pęcherzyków migrują monocyty z krwi i przekształcają się w "młode" makrofagi.

45

Co powiesz o naczyniach płucnych?

-odgałęzienia tętnicy płucnej: przebiegają wzdłuż oskrzeli i większych oskrzelików, mają stosunkowo cienką ścianę

-odgałęzienia żył płucnych: mniejsze, cienka ściana, przebiegają w miąższu płucnym bez topograficznego związku z drzewem oskrzelowym

-odgałęzienia tętnic oskrzelowych: małe, zlokalizowane w ścianie oskrzeli i oskrzelików