Układ pokarmowy cz. III - trzustka i wątroba Flashcards Preview

Histologia > Układ pokarmowy cz. III - trzustka i wątroba > Flashcards

Flashcards in Układ pokarmowy cz. III - trzustka i wątroba Deck (45):
1

Jaką budowę ma trzustka?

zrazikową

posiada domiującą część zewnątrzwydzielniczą i małe skupiska komórek dokrewnych (wysepki trzustkowe Langerhansa)

2

Z czego składa się część zewnątrzwydzielnicza trzustki?

Jest to zwarty układ odcinków wydzielniczych (pęcherzyków trzustkowych) i systemów przewodów wyprowadzających.

3

Jak zbudowany jest pęcherzyk trzustkowy?

-komórki wydzielnicze (pęcherzykowe)
-komórki śródpęcherzykowe
-blaszka podstawna

Komórki śródpęcherzykowe należą do przewodu wyprowadzającego (wstawki), która częściowo "wchodzi" w głąd pęcherzyka

Pęcherzyk otaczają naczynia włosowate

4

Komórki wydzielnicze (pęcherzykowe) trzustki:

to typowe komórki produkujące biąłka i wykazujące wyraźną polaryzację. Jej efektem jest dwubarwność komórek i całego pęcherzyka.

-siateczka szorstka, Golgi
-kwasochłonne ziarna wydzielnicze
-kanaliki międzykomórkowe

5

Co produkują komórki pęcherzykowe trzustki?

Proenzymy:
-trypsynogen
-chymotrypsynogen
-prokarboksypeptydaza
-proelastaza
-profosfolipaza A2

Aktywne enzymy:
-alfa-amylaza
-lipaza trójglicerydowa
-RNAza
-DNAza

Inne:
-kofaktor lipazy
-inhibitor trypsyny
-kwaśny proteoglikan

6

Do czego są podobne komórki śródpęcherzykowe w trzustce?

Morfologicznie i czynnościowo podobne sa do wstawki.

7

Jakie wyróżniamy przewody wyprowadzające w trzustce i jaki typ nabłonka posiadają?

-wstawki (nabłonek płaski do niskiego sześciennego)
-przewody śródzrazikowe (nabłonek sześcienny)
-przewody międzyzrazikowe (nabłonek walcowaty)
-przewody główne (nabłonek walcowaty)

8

Jaka jest funkcja komórek nabłonkowych wstawek i przewodów śródzrazikowych?

transportują one jony i wydzielają zasadowy, bogaty w dwuwęglany płyn (neutralizacja kwaśnej treści pokarmowej)

podczas refeneracji mogą się przekształcać w komórki pęcherzykowe i komórki wysepek trzustkowych

9

Jak zbudowane są przewody międzyzrazikowe w trzustce?

-nabłonek walcowaty
-komórki główne (najliczniejsze, podobne do komórek śródzrazikowych)
-komórki podstawne (niezróżnicowane)
-komórki szczoteczkowe
-komórki dokrewne

10

Jak zbudowane są przewody główne w trzustce?

-nabłonek walcowaty o podobnym składzie komórkowym
-warstwa tkanki łącznej
-warstwa mięśniówki gładkiej

11

Czym jest wątroba?

"metbolicznym centrum" organizmu

12

Jaką strukturę ma wątroba?

Budują ją zraziki wątrobowe

13

Jakie funkcje pełni wątroba?

-przemiany metaboliczne substancji endo - i egzogennych
-produkcja białek osocza
-produkcja lipidów
-produkcja i wydzielanie żółci
-magazynowanie witamin i Fe
-udział w eliminacji patogenów i starych erytrocytów

14

Co wyróżniamy w "klasycznym" zraziku wątrobowym?

→komórki wątrobowe (hepatocyty) ułożone w blaszki
→zatoki wątrobowe (naczynia włosowate)
→żyła centralna
→przestrzenie wrotne (tkanka łączna) z triadą (struktury międzyzrazikowe):
-tętnica
-żyła
-przewód żółciowy

15

Czym są otoczone blaszki hepatocytów i zatoki wątrobowe?

siecią włókien srebrochłonnych

16

Jakie wyróżniamy sposoby podziału miąższu wątrobowego?

-zrazik klasyczny
-zrazik wrotny (Malla)
-gronko wątrobowe

17

Co jest osią gronka wątrobowego?

naczynia okołozrazikowe

18

Jakie wyróżniamy strefy gronka wątrobowego?

1 - bogata w tlen (aktywnego metabolizmu)
2 - pośrednia (zmiennego metabolizmu)
3 - uboga w tlen (niskiego metabolizmu)

19

Czym różnią się hepatocyty stref 1 i 3?

Różnią się aktywnością metaboliczną i cechami morfologicznymi.

→strefa 1 (wysoka aktywność):
-duże mitochondria z licznymi grzebieniami
-obfita siateczka szorstka i gładka
-dużo glikogenu

→strefa 3 (niska aktywność)
-małe mitochondria z rzadkimi grzebieniami
-obfitsza siateczka gładka
-mało glikogenu
-wczesne zmiany degeneracyjne

20

Gdzie znajduję się strefa 1 zrazika?

Wokół przestrzeni wrotnej (okołowrotny)

21

Gdzie znajduje się strefa 3 zrazika?

Wokół żyły centralnej (okołocentralny)

22

Jakie funkcje pełni hepatocyt?

-metabolizm cukrowców: obrót glukoza-glikogen, glukoneogeneza
-metabolizm lipidów: rozkład chylomikronów, synteza cholesterolu i fosfolipidów, produkcja VLDL
-synteza białek osocza (nie dotyczy immunoglobulin)
-produkcja i wydzielanie żółci
-detoksyfikacja
-funkcja dokrewna: produkcja insulinopodobnych czynników wzrostu 1 i 2, erytropoetyny i cytokin
-wydzielanie IgA

23

Jak zbudowany jest hepatocyt?

W związku z jego różnorodnymi funkcjami jest najbogatszą w organelle komórką organizmu.

-siateczka szorstka
-siateczka gładka
-aparat Golgiego
-mitochondria
-lizosomy
-peroksysomy
-złogi glikogenu
-drobne krople lipidowe

Hepatocyty mogą być:
-dwujądrzaste (~25%)
-poliploidalne (30-80%)
i mają znaczne zdolności regeneracyjne.

24

Jakie bieguny wyróżniamy w hepatocycie?

-biegun naczyniowy
-biegun żółciowy (kanalikowy)

25

Za co odpowiedzialny jest biegun żółciowy hepatocytu?

za sekrecję

26

Za co odpowiedzialny jest biegun naczyniowy hepatocytu?

za wchłanianie i wydzielanie

wchłanianie produktów trawienia (obecnych we krwi spływającej z przewodu pokarmowego)

wydzielanie glukozy, białek i lipoproteidów

27

Jak zbudowany jest biegun naczyniowy hepatocytu?

-mikrokosmki
-obfita siateczka szorstka

28

Gdzie znajduje się przestrzeń okołozatokowa Dissego?

W wątrobie.

Pomiędzy biegunami naczyniowymi hepatocytów, a ścianą zatoki (śródbłonkiem) wątrobowej

29

Jak zbudowany jest biegun żółciowy hepatocytu?

-kanalik żółciowy (symetryczne wpuklenia błon komórkowych) z mikrokosmkami
-połączenia międzykomórkowe (uszczelnianie i wzmocnienie kanalika)
-liczne diktiosomy i lizosomy
-wydzielanie żółci i IgA

30

Zatoki wątrobowe:

-odmiana kapilarów o nieciągłej ścianie
-szerokie, nieregularne
-komórki śródbłonkowe z otworami o różnej wielkości
-brak blaszki podstawnej
-pełna przepuszczalność

31

Jaka jest unikalna zdolność komórek śródbłonkowych wątroby?

Mają zdolność do intensywnej endocytozy krążących we krwi "odpadków" - makromolekuł zarówno pochodzących z patogenów, jak i powstalych na skutek procesów fizjologicznych.
Razem z komórkami Browicza-Kupffera tworzą wydajny system oczyszczania krwi w wątrobie i uczestniczą w procesach wchodzących w skład odporności wrodzonej.

32

Jakie komórki są związane ze ścianą zatok wątrobowych?

-komórki Browicza-Kupffera
-lipocyty
-komórki ziarniste

33

Komórki Browicza-Kupffera - czym są, gdzie się znajdują i jaka jest ich funkcja?

Sa to makrofagi rezydujące w wątrobie (zatokach).

Fagocytują bakterie, uszkodzone komórki i stare erytrocyty.
Produkują cytokiny wpływające na funkcje hepatocyrów, komórek śródbłonkowych i komórek ziarnistych

34

Komórki lipocyty - czym są, gdzie się znajdują i jaka jest ich funkcja?

Rezydują w zatokach wątrobowych.

Jest to specyficzna odmiana miofibroblastów, która magazynuje lipidy i witaminę A.
Regulują one przepływ krwi przez zatoki, a w warunkach patologicznych produkują włókna kolagenowe (zwłóknienie wątroby).

35

Co to są komórki ziarniste wątroby?

Rezydujące tamże limfocyty NK.

36

Jak wygląda krążenie krwi w wątrobie?

tętnice wątrobowe

tętnice międzypłatowe

tętnice międzyzrazikowe

tętnice okołozrazikowe

tętniczki wlotowe

zatoki wątrobowe*

żyły centralne

żyły podzrazikowe

żyły wątrobowe

-----------

żyła wrotna

żyły międzypłatowe

żyły międzyzrazikowe

żyły okołozrazikowe

żyłki wlotowe

zatoki wątrobowe*

żyły centralne

żyły podzrazikowe

żyły wątrobowe


*W ZATOKACH WĄTROBOWYCH MIESZA SIĘ KREW ŻYLNA I TĘTNICZA!

37

Przepływ chłonki w wątrobie:

1. przestrzeń Dissego
2. przestrzeń chłonna Malla (pomiędzy hepatocytami, a tkanką łączną przestrzeni wrotnej)
3. międzyzrazikowe naczynie chłonne w przestrzeni wrotnej

38

Jakie wyróżniamy wewnątrzwątrobowe drogi żółciowe i ich budowa.

1. kanaliki żółciowe
2. cholangiole (spłaszczone komórki nabłonkowe, hepatocyty, komórki owalne)
3. przewodziki żółciowe (niskie komórki sześcienne, komórki owalne)
4. międzyzrazikowe przewody żółciowe (nabłonek sześcienny do walcowatego)

39

Jaka jest funkcja komórek nabłonkowych wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych?

Wydzielanie alkalicznego płynu.

40

Co to są komórki owalne wątroby i gdzie się znajdują?

Komórki owalne to komórki macierzyste wątroby: mogą się namnażać i różnicować w komórki nabłonkowe przewodów i hepatocyty.

Znajdują się w cholangiolach i przewodzikach żółciowych.

41

Jak wygląda przepływ krwi, chłonki i żółci w zraziku wątrobowym?

-krew - dośrodkowo (do żyły centralnej)
-chłonka - odśrodkowo (do przestrzeni wrotnych)
-żółć - odśrodkowo (do przestrzeni wrotnych)

42

Jakie wyróżniamy pozawątrobowe drogi żółciowe?

1. przewody wątrobowe
2. przewód pęcherzykowy - pęcherzyk żółciowy
3. przewód żółciowy wspólny

43

Jak zbudowane są pozawątrobowe drogi żółciowe?

-nabłonek jednowarstwowy walcowaty (komórki jasne, pojedyncze komórki dokrewne i szczoteczkowe)
-blaszka właściwa
-mięśniówka gładka
-warstwa włóknista/surowicza

44

Co to sa komórki jasne wątroby i gdzie sie znajdują?

Komórki jasne:
-mikrokosmki
-połączenia międzykomórkowe
-mitochondria w górnej i dolnej części
-wpuklenia bocznej błony komórkowej
-funkcja: resorbcja wody i jonów

Znajdują się w pozawątrobowych drogach żółciowych.

45

Pęcherzyk żółciowy:

-nabłonek i układ warstw taki jak w przewodach pozawątrobowych
-liczne fałdy błony śluzowej
-nieliczne małe gruczoły śluzowe w blaszce właściwej
-wpuklenia śluzówki w obręb mięsniówki (czyżby wczesne zmiany patologiczne?!)