Urazy zębów

Question 1

Co może nastąpić w wyniku zadziałania nagłych urazów mechanicznych?

Answer 1

złamanie lub zwichnięcie

Question 2

Czym najczęściej spowodowane są urazy zębów do 3 rż?

Answer 2

upadkiem lub uderzeniem twardym przedmiotem (intensywny rozwój ruchowy przy niepełnej zdolności koordynacji i braku umiejętności oceny sytuacji) - u 30% dzieci

Question 3

W jakim okresie życia zęby stałe najczęściej ulegają urazom? Co jest przyczyną tych urazów?

Answer 3

między 7 a 12 rż → najczęściej uderzenie zębami o twarde podłoże; dalej sport (19-21 rż), uderzenia twardym przedmiotem i wypadki komunikacyjne (>23 rż) - 22% dzieci (częściej chłopcy)

Question 4

Jakie czynniki sprzyjają urazowym uszkodzeniom zębów?

Answer 4

• protruzja siekaczy górnych

* niesprawność fizyczna

Question 5

Które zęby i ile zębów jednocześnie najczęściej ulega urazowi?

Answer 5

najczęściej siekacze górne, najczęściej jeden ząb rzadziej dwa lub kilka jednocześnie

Question 6

Jakich tkanek może dotyczyć uraz zęba?

Answer 6

• korony zęba
• korzenia zęba i/lub kości
• tk przyzębia

Question 7

Jakie wyróżniamy rodzaje złamań zębów stałych?

Answer 7

• niepowikłane złamanie korony
• powikłane złamanie korony
• złamania koronowo-korzeniowe
• złamania korzenia
• złamanie wyrostka zębodołowego / części zębodołowej żuchwy

Question 8

Jak dzielimy czynności wykonywane po urazie zęba?

Answer 8

1. przeprowadzone na miejscu wypadku (najważniejsze w przypadku wybicia zęba)
2. fachowa pomoc (powinna być udzielona w ciągu 3 h, maksymalnie do 24 h)

Question 9

Pacjent po urazie zębów - ważne info z wywiadu:

Answer 9

• okoliczności zdarzenia
• czas od urazu
• czy pacjent zgłasza obj ogólne (utrata przytomności, wymioty, zab widzenia i równowagi, silne bóle głowy) → konsultacja z neurologiem
• ważność szczepień przeciwtężcowych

Question 10

Badanie żywotności miazgi a ząb po urazie:

Answer 10

reakcja miazgi krótko po urazie może być fałszywa (z powodu wstrząsu) nawet do kilku tygodni

najbardziej miarodajny w tym przypadku → laserowy przepływomierz Dopplera

Question 11

Czym jest niepowikłane złamanie korony zęba?

Answer 11

złamanie w obrębie szkliwa i zębiny bez obnażenia miazgi

Question 12

Niepowikłane złamanie korony - diagno:

Answer 12

• badanie wrażliwości miazgi (może być fałszywie negatywna) → obserwacja do chwili ustalenia właściwej diagno
• RTG w trzech projekcjach (wierzchołkowej, okluzyjnej i ekscentrycznej) → wykluczenie przemieszczenia lub złamania korzenia
• RTG tk miękkich jeśli złamaniu towarzyszą rany szarpane policzka lub warg → wykluczenie obecności fragmentu złamanego zęba lub ciał obcych w tkankach

Question 13

Niepowikłane złamanie korony - leczenie:

Answer 13

• jeśli dostępny jest złamany fragment zęba → umocować go adhezyjnie
• odbudowa utraconych tkanek (pokrycie odsłoniętej zębiny jak najszybciej GJ lub kompozytem)

Question 14

Klasyfikacja złamań korony zęba:

Answer 14

klasa I - złamanie w obrębie szkliwa

klasa II - złamanie w obrębie szkliwa i zębiny

klasa III - złamanie korony z obnażeniem miazgi

klasa IV - złamanie w okolicy szyjki zęba

Question 15

Niewielka utrata tkanek zęba w wyniku urazu, która nie pogarsza wyglądu estetycznego - postępowanie:

Answer 15

wygładzenie ostrych brzegów zęba (można ze względów estetycznych wykonać również w zębie jednoimiennym) i pokrycie powierzchni szkliwa prep F

Question 16

Ząb po urazie - wizyty kontrolne:

Answer 16

przez pół roku co 6-8 tyg ze względu na możliwy fałszywy wynik reakcji miazgi lub obumarcie początkowo żywej miazgi w wyniku urazu

Question 17

Powikłane złamanie korony - co to?

Answer 17

złamanie w obrębie szkliwa i zębiny z obnażeniem miazgi

Question 18

Powikłane złamanie korony - diagno:

Answer 18

• badanie wrażliwości miazgi nie jest konieczne → miazga może być oceniona wizualnie
• RTG w trzech projekcjach (wierzchołkowej, okluzyjnej i ekscentrycznej) → wykluczenie przemieszczenia lub złamania korzenia + ocena etapu rozwoju korzenia
• RTG tk miękkich jeśli złamaniu towarzyszą rany szarpane policzka lub warg → wykluczenie obecności fragmentu złamanego zęba lub ciał obcych w tkankach

Question 19

Powikłane złamanie korony - leczenie:

Answer 19

• młodzi z niedokończonym rozwojem korzenia → pokrycie miazgi (MTA lub WW) lub częściowa amputacja miazgi
• młodzi z dokończonym rozwojem korzenia → pokrycie miazgi (MTA lub WW) lub częściowa amputacja miazgi
• dorośli → endo z wyboru; pokrycie miazgi (MTA lub WW) lub częściowa amputacja miazgi mogą być zastosowane
• zbyt długi czas od urazu lub martwa miazga → tylko endo (w celu zachowania zęba)
• rozległe złamanie korony → ekstrakcja do rozważenia

Question 20

Kiedy leczenie powikłanego złamania korony przez pokrycie miazgi należy zamienić na endo?

Answer 20

• przebarwienie zęba
• brak prawidłowej reakcji miazgi
• wystąpienie dolegliwości bólowych
• obecność przetoki
• zmiany w tk okw
• resorpcja

Question 21

Czym jest apoksogeneza?

Answer 21

formowanie wierzchołka zęba przy współudziale wszystkich struktur tkankowych (przy obecności w kanale chociaż części żywej miazgi; niezmieniona zapalnie miazga + pochewka Hertwiga + woreczek zębowy indukuje dalsze formowanie wierzchołka korzenia)

Question 22

Zębina reparacyjna po zastosowaniu MTA:

Answer 22

jest grubsza i bardziej jednorodna (niż po zastosowaniu WW)

Question 23

MTA czy WW - co zapewnia lepszą szczelność?

Answer 23

MTA (nie ulega resorpcji)

Question 24

Powikłane złamanie korony - czy leczenie przez amputację przyżyciową jest leczeniem docelowym?

Answer 24

to zabieg tymczasowy → po stwierdzeniu uformowania się wierzchołka (na podstawie RTG) → leczenie kanałowe

Question 25

Jak długotrwałe stosowanie WW wpływa na zębinę?

Answer 25

osłabia ją (w odróżnieniu od MTA) → może prowadzić do złamania zęba

Question 26

Leczenie kanałowe zębów z nieukształtowanym wierzchołkiem korzenia za pomocą WW:

Answer 26

* nietwardniejący WW * opatrunek należy zmieniać co 4-6 tyg do uformowania się wierzchołka - zmineralizowanej bariery tej okolicy (6-24 msc) = długie leczenie * po uformowaniu wierzchołka (na podstawie RTG) → ostateczne wypełnienie * pozwala uzyskać zazwyczaj stabilną tk twardą * długotrwałe stosowanie WW osłabia zębinę

Question 27

Leczenie kanałowe zębów z nieukształtowanym wierzchołkiem korzenia za pomocą MTA:

Answer 27

* na tydzień opatrunek z WW * po tygodniu okolicę wierzchołkową wypełnia się 4-5 mm MTA, do pozostałej części kanału wprowadza się wilgotny wacik lub sączek papierowy (by MTA stwardniało) * po 1 dniu kontroluje się MTA i wypełnia ostatecznie • krótki czas leczenia

Question 28

Rewaskularyzacja - co to i na czym polega?

Answer 28

= ponowne unaczynienie jamy zęba po odkażeniu systemu kanałowego, stworzeniu szkieletu (matrix) dla miazgi i szczelnym zamknięciu dostępu do kanału w świetle jamy zęba dochodzi do wytworzenia tkanki miazgowej lub miazgopodobnej (umożliwia prawidłowe funkcjonowanie wierzchołka i ścian kanału)

Question 29

Leczenie kanałowe zębów z nieukształtowanym wierzchołkiem korzenia przez rewaskularyzację:

Answer 29

1. trepanacja jamy zęba i wykonanie poszerzenia ułatwiającego 2. usunięcie martwej tkanki przez płukanie 5,25% podchlorynem (zapobieganie osłabieniu ścian niedojrzałego korzenia) 3. wkładka antyseptyczna na 14 dni (z metronidazolem, ciprofloksacyną i amoksy) 4. po 14 dniach ponowne płukanie 5,25% NaOCl i wypełnienie krwią poprzez skrwawienie okolicy wierzchołkowej 5. po wytworzeniu skrzepu (15 min) założenie MTA na wysokości szyjki, pokrycie wilgotnym wacikiem i czasowe zamknięcie ubytku 6. po upływie doby - ostateczne zamknięcie ubytku

Question 30

Postępowanie po rewaskularyzacji:

Answer 30

kontrola co poł roku A. klinicznie i radiologicznie - brak zmian w porównaniu z zębem jednoimiennym → nie wkraczamy do jamy zęba B. dolegliwości bólowe lub na RTG obserwujemy obliterację komory i kanału → leczenie kanałowe

Question 31

Złamanie koronowo-korzeniowe - kiedy o nim mówimy?

Answer 31

linia złamania obejmuje szkliwo, zębinę i struktury korzenia, a miazga może być lub nie jest obnażona

Question 32

Złamanie koronowo-korzeniowe - diagno:

Answer 32

* można stwierdzić ruchome, ale wciąż przytwierdzone segmenty zęba * konieczne więcej niż jego RTG → określenie przebiegu linii złamania

Question 33

Jakie wyróżniamy rodzaje złamań korzeni ze względu na przebieg linii złamania?

Answer 33

* poprzeczne * pionowe * skośne

Question 34

Jak dzielimy złamania poprzeczne korzenia ze względu na ich lokalizację?

Answer 34

* przywierzchołkowe * części środkowej korzenia * przykoronowej części korzenia

Question 35

Który rodzaj złamania zęba jest trudny do zdiagnozowania?

Answer 35

pionowe i skośne złamanie korzenia → może nie być widoczne na RTG

Question 36

Pionowe złamanie korzenia - leczenie:

Answer 36

* ząb jednokorzeniowy → ekstrakcja | * ząb wielokorzeniowy → hemisekcja lub radisekcja

Question 37

Od czego zależy rokowanie w poziomym złamaniu korzenia?

Answer 37

* stopień przemieszczenia części koronowej | * stopień rozwoju korzenia

Question 38

Który rodzaj złamania korzenia najlepiej rokuje?

Answer 38

poprzeczne złamanie wewnątrzębodołowe w przywierzchołkowej części korzenia → odłam dokoronowy wykazuje małą ruchomość

Question 39

Leczenie poprzecznego, zamkniętego złamania korzenia części wierzchołkowej i środkowej przy braku lub minimalnym przemieszczeniu części dokoronowej:

Answer 39

unieruchomienie zęba i wyłączenie go ze zgryzu na 6-12 tyg; w pierwszych dniach po urazie dieta półpłynna i płukanie JU chlorheksydyną + kontrole i badanie żywotności przy zachowanej żywej miazdze istnieje szansa na zespolenie odłamów twardą tkanką poprzez tworzenie przez miazgę tk zębinopochodnej a przez ozębną tk cementopodobnej (prawidłowa ruchomość zęba, brak reakcji na opukiwanie, prawidłowa lub nieco opóźniona reakcja miazgi; na RTG widoczna zmineralizowana tk w szparze złamania i niezmieniona jama zęba we fragmencie dokoronowym) przy większym przesunięciu fragmentów ale dobrym stanie ozębnej → włókna tk łącznej wnikają w szparę złamania (nieco zwiększona ruchomość zęba, nieznaczna wrażliwość ozębnej na opukiwanie i prawidłowa reakcja miazgi na bodźce; na RTG widoczna szpara złamania i częściowa obliteracja jamy zęba we fragmencie dokoronowym) - może dojść do przebarwienia zęba na żółto w wyniku obliteracji komory

Question 40

Kiedy w przypadku złamania korzenia może dojść do rozwinięcia ziarniny w szparze złamania?

Answer 40

gdy miazga pozostaje żywa tylko w wierzchołkowej części korzenia

Question 41

Ziarnina w szparze złamania - obraz kliniczny i radio:

Answer 41

nieznaczne wysunięcie zęba z zębodołu, zwiększona ruchomość zęba i czasami na bł śluz przetoka na wysokości linii złamania RTG poszerzenie linii złamania i rozrzedzenie struktury kostnej w sąsiedztwie złamania

Question 42

Ryzyko powstania jakiej patologii zwiększa rozwój ziarniny w szparze złamania korzenia?

Answer 42

resorpcji

Question 43

Złamanie korzenia - obumarcie miazgi w dokoronowej części kanału - leczenie:

Answer 43

leczenie kanałowe tylko dokomorowej części po usunięciu miazgi wprowadza się WW jako opatrunek czasowy do wytworzenia twardej tk w linii złamania, po czym wypełnia się jamę zęba na stałe

Question 44

Złamanie korzenia w części wierzchołkowej - obumarcie miazgi w dokoronowej i wierzchołkowej części kanału - leczenie:

Answer 44

leczenie kanałowe części dokoronowej + resekcja wierzchołka

Question 45

Złamanie korzenia w części środkowej - obumarcie miazgi w dokoronowej i wierzchołkowej części kanału - leczenie:

Answer 45

leczenie kanałowe w obu fragmentach i wypełnienie na 6-12 msc WW ze względu na przemieszczenia odłamów w trakcie leczenia i dostawanie się materiału wypełniającego do szpary złamania do połączenia odłamów dochodzi rzadko + w tych miejscach rozwija się resorpcja

Question 46

Złamanie korzenia w części przykoronowej - leczenie:

Answer 46

całkowite złamanie korony z zachowaniem tk twardych → natychmiastowa ekstrypacja + protetyczna odbudowa korony (dobre rokowanie) jeśli linia złamania przebiega poddziąsłowo → ortodontyczna ekstruzja korzenia bezpośredni kontakt linii złamania ze środowiskiem JU uniemożliwia przeprowadzenie prawidłowego endo → niemożliwe wykorzystanie pozostałego korzenia do odbudowy protetycznej

Question 47

Złamanie korzenia w zębach niedojrzałych - gojenie:

Answer 47

gojenie za pomocą tkanki twardej jest bardzo częste

Question 48

Złamanie korzenia w zębach dojrzałych - gojenie:

Answer 48

dominuje gojenie przez tk łączną i brak gojenia spowodowany tworzeniem tk ziarninowej

Question 49

Złamanie korzenia a przebarwienie korony - na jaki kolor i kiedy?

Answer 49

* możliwe przejściowe przebarwienie na czerwono lub szaro | * żółte przebarwienie w wyniku obliteracji komory

Question 50

Pozioma linia złamania w przywierzchołkowej części korzenia - które RTG najlepiej obrazuje?

Answer 50

technika kąta prostego

Question 51

Skośna linia złamania w przywierzchołkowej części korzenia - które RTG najlepiej obrazuje?

Answer 51

zdjęcie zgryzowe

Question 52

Kontrola kliniczna po złamaniu zęba:

Answer 52

* złamanie korony i koronowo-korzeniowe: po 6-8 tyg i po roku * złamanie korzenia lub wyrostka zębodołowego: po 4 tyg, 6-8 tyg, 4 msc, 6 msc, roku i 5 latach

Question 53

Złamanie wyrostka zębodołowego - charakterystyka:

Answer 53

* samodzielne (tylko wyrostek) lub z sąsiadującą kością (wtedy ruchomość i przemieszczenie odłamu) * przemieszczenie odłamu - możliwe zaburzenia zgryzowe * reakcja miazgi prawidłowa lub nieprawidłowa * linia złamania może być zlokalizowana na różnej wysokości (od brzegu kości do wierzchołka korzenia)

Question 54

Jakie wyróżniamy rodzaje zwichnięcia częściowego zęba?

Answer 54

* wstrząs * nadwichnięcie * zwichnięcie z wysunięciem zęba z zębodołu * zwichnięcie z bocznym przemieszczeniem * zwichnięcie z wtłoczeniem do zębodołu

Question 55

Wstrząs - objawy:

Answer 55

* wrażliwy na opuk * nieprzemieszczony i nie wykazuje zwiększonej ruchomości * reakcja miazgi zwykle prawidłowa * RTG: brak zmian

Question 56

Wstrząs - leczenie:

Answer 56

obserwacja stanu miazgi po 4 tyg, 6-8 tyg i roku

Question 57

Nadwichnięcie - objawy:

Answer 57

* wrażliwy na dotyk lub opuk * nieprzemieszczony i zwiększona ruchomość * reakcja miazgi może być początkowo negatywna (przejściowe uszkodzenie) * czasem krwawienie z kieszonki dziąsłowej * RTG: brak zmian

Question 58

Nadwichnięcie - leczenie:

Answer 58

obserwacja stanu miazgi po 4 tyg, 6-8 tyg i roku można zastosować unieruchomienie szyną elastyczną na 2 tyg w celu poprawy komfortu pacjenta

Question 59

Zwichnięcie zęba z wysunięciem z zębodołu - objawy:

Answer 59

* ząb wydaje się wydłużony * nadmierna ruchomość * badanie żywotności - prawdopodobnie negatywne, może powrócić prawidłowa reakcja (w zębach niedojrzałych zwykle występuje rewaskularyzacja, w dojrzałych czasem) * RTG: powiększenie przestrzeni ozębnej w okolicy wierzchołkowej

Question 60

Zwichnięcie zęba z wysunięciem z zębodołu - leczenie:

Answer 60

* delikatne wprowadzenie zęba do zębodołu i unieruchomienie na 2 tyg szyną elastyczną * kontrola kliniczna i radio: po 2, 4, 6-8 tyg, 6 msc i roku, a później co rok do 5 lat od urazu * jeżeli miazga jest martwa → leczenie kanałowe

Question 61

Zwichnięcie zęba z bocznym przemieszczeniem - objawy:

Answer 61

• ząb przemieszczony w kierunku podniebiennym / językowym lub przedsionkowym • ząb jest unieruchomiony i wydaje wysoki, metaliczny odgłos na perkusję • badanie żywotności - prawdopodobnie negatywne, może powrócić prawidłowa reakcja (w zębach niedojrzałych zwykle występuje rewaskularyzacja) • RTG: poszerzona szpara ozębnej

Question 62

Zwichnięcie zęba z bocznym przemieszczeniem - leczenie:

Answer 62

* repozycja przy użyciu kleszczy: najpierw uwalnia się ząb z zablokowania, następnie delikantnie umieszka w normalnej pozycji; unieruchomienie szyną elastyczną na 4 tyg * kontrola kliniczna i radio: po 2, 4, 6-8 tyg, 6 msc i roku, a później co rok do 5 lat od urazu * jeżeli miazga jest martwa → leczenie kanałowe

Question 63

W jaki sposób można potwierdzić rewaskularyzację miazgi w zębach niedojrzałych po urazie?

Answer 63

dalszy rozwój korzenia (na RTG) i pozytywne wyniki testów wrażliwości miazgi

Question 64

Jakie zmiany można zaobserwować w zębie po zwichnięciu w którym utrzymuje się brak wrażliwości miazgi?

Answer 64

przebarwienie korony i rozrzedzenie okołowierzchołkowe

Question 65

Zwichnięcie zęba z wtłoczeniem do zębodołu - objawy:

Answer 65

* ząb nieruchomy z perkusją o charakterystycznym wysokim dźwięku * badanie żywotności - prawdopodobnie negatywne, może powrócić prawidłowa reakcja (w zębach niedojrzałych zwykle występuje rewaskularyzacja) * RTG: brak szpary ozębnej na całym korzeniu lub jego części

Question 66

Zwichnięcie zęba z wtłoczeniem do zębodołu - leczenie:

Answer 66

* zęby z niezakończonym rozwojem korzenia - należy pozwolić na spontaniczną repozycję; jeśli to nie nastąpi w ciągu 3 tyg → repozycja orto * zęby z zakończonym rozwojem korzenia - jak najszybciej repozycja orto lub chiru; miazga prawdopodobnie jest martwa → leczenie kanałowe z czasowym wypełnieniem WW aby uratować ząb * kontrola kliniczna i radio: po 2, 4, 6-8 tyg, 6 msc i roku, a później co rok do 5 lat od urazu

Question 67

Złwichnięcie całkowite zęba - co to?

Answer 67

= wybicie zęba • oderwanie zęba od zębodołu (zerwanie wszystkich włókien ozębnej), ząb może utrzymywać się na resztkach więzadeł lub znajdować się w otoczeniu • najczęściej towarzyszą uszkodzenia tk miękkich zarówno w obrębie twarzy, jak i JU

Question 68

Od czego zależy sukces leczenia wybitego zęba?

Answer 68

* dojrzałość zęba * czas przebywania poza JU * warunki w jakich przebywał ząb do czasu zabiegu

Question 69

Powikłania zwichnięcia zęba:

Answer 69

* resorpcja korzenia * ankyloza * obliteracja jamy zęba

Question 70

Zwichnięcie całkowite - ząb z zamkniętym wierzchołkiem korzenia replantowany przed przybyciem do dentysty - postępowanie:

Answer 70

* oczyścić uszkodzone miejsce sprayem wodnym, solą fizjo lub CHX; nie usuwać zęba; założyć szwy na uszkodzone dziąsło; zweryfikować prawidłowe położenie zęba klinicznie i radio; unieruchomić szyną elastyczną na 2 tyg * leczenie kanałowe 7-10 dni po replantacji i wypełnienie czasowe WW (jeszcze przed usunięciem unieruchomienia) * zlecić antybiotyk (tetracykliny pierwszy rzut; u młodocianych - penicyliny) * jeśli ząb miał kontakt z ziemią → zabezpieczenie p-tężcowe (skierować pacjenta do lekarza ogólnego)

Question 71

Zwichnięcie całkowite - ząb z niezakończonym rozwojem wierzchołka korzenia replantowany przed przybyciem do dentysty - postępowanie:

Answer 71

* oczyścić uszkodzone miejsce sprayem wodnym, solą fizjo lub CHX; nie usuwać zęba; założyć szwy na uszkodzone dziąsło; zweryfikować prawidłowe położenie zęba klinicznie i radio; unieruchomić szyną elastyczną na 2 tyg * leczenie kanałowe jeśli nie nastąpi rewaskularyzacja (kliniczne i radiologiczne dowody martwicy miazgi) * zlecić antybiotyk (penicyliny) * jeśli ząb miał kontakt z ziemią → zabezpieczenie p-tężcowe (skierować pacjenta do lekarza ogólnego)

Question 72

Zwichnięcie całkowite - ząb z zamkniętym wierzchołkiem korzenia przechowywany w specjalnym medium, mleku, rr-rze soli fizjo lub ślinie; czas przechowywania poza JU w suchym środowisku <60 min - postępowanie:

Answer 72

* oczyścić zanieczyszczoną powierzchnię korzenia i otworu wierzchołkowego rr-em soli fizjo i pozostawić ząb w rr-rze soli; pod ciśnieniem usunąć skrzep z keszonki i zbadać wyrostek → jeśli ściany są uszkodzone dokonać ich repozycji; ząb replantować powoli, stosując niewielki ucisk palcami; założyć szwy na uszkodzone dziąsło; zweryfikować prawidłowe położenie zęba klinicznie i radio; unieruchomić szyną elastyczną na 2 tyg * leczenie kanałowe 7-10 dni po replantacji i wypełnienie czasowe WW (jeszcze przed usunięciem unieruchomienia) * zlecić antybiotyk (tetracykliny pierwszy rzut; u młodocianych - penicyliny) * jeśli ząb miał kontakt z ziemią → zabezpieczenie p-tężcowe (skierować pacjenta do lekarza ogólnego)

Question 73

Zwichnięcie całkowite - ząb z niezakończonym rozwojem wierzchołka korzenia przechowywany w specjalnym medium, mleku, rr-rze soli fizjo lub ślinie; czas przechowywania poza JU w suchym środowisku <60 min - postępowanie:

Answer 73

* oczyścić zanieczyszczoną powierzchnię korzenia i otworu wierzchołkowego rr-em soli fizjo i pozostawić ząb w rr-rze soli; pod ciśnieniem usunąć skrzep z kieszonki i zbadać wyrostek → jeśli ściany są uszkodzone dokonać ich repozycji; ząb replantować powoli, stosując niewielki ucisk palcami; założyć szwy na uszkodzone dziąsło; zweryfikować prawidłowe położenie zęba klinicznie i radio; unieruchomić szyną elastyczną na 2 tyg * leczenie kanałowe jeśli nie nastąpi rewaskularyzacja (kliniczne i radiologiczne dowody martwicy miazgi) * zlecić antybiotyk (penicyliny) * jeśli ząb miał kontakt z ziemią → zabezpieczenie p-tężcowe (skierować pacjenta do lekarza ogólnego)

Question 74

Zwichnięcie całkowite - ząb z zamkniętym wierzchołkiem korzenia; czas przechowywania poza JU w suchym środowisku >60 min - postępowanie:

Answer 74

NIEPEWNE ROKOWANIE → więzadło przyzębne uległo martwicy cel: zachęcenie kości wyrostka do wzrostu = utrzymanie zarysu wyrostka • usunąć gazą przyczepione martwicze tk miękkie i pozostawić ząb w 2% rr-rze fluorku sodu na 20 min; pod ciśnieniem usunąć skrzep z kieszonki i zbadać wyrostek → jeśli ściany są uszkodzone dokonać ich repozycji; ząb replantować powoli, stosując niewielki ucisk palcami; założyć szwy na uszkodzone dziąsło; zweryfikować prawidłowe położenie zęba klinicznie i radio; unieruchomić szyną elastyczną na 4 tyg • leczenie kanałowe przed replantacją lub po 7-10 dniach po replantacji i wypełnienie czasowe WW (jeszcze przed usunięciem unieruchomienia) • zlecić antybiotyk (tetracykliny pierwszy rzut; u młodocianych - penicyliny) • jeśli ząb miał kontakt z ziemią → zabezpieczenie p-tężcowe (skierować pacjenta do lekarza ogólnego)

Question 75

Zwichnięcie całkowite - ząb z niezakończonym rozwojem wierzchołka korzenia; czas przechowywania poza JU w suchym środowisku >60 min - postępowanie:

Answer 75

NIEPEWNE ROKOWANIE → więzadło przyzębne uległo martwicy cel: zachęcenie kości wyrostka do wzrostu = utrzymanie zarysu wyrostka • usunąć gazą przyczepione martwicze tk miękkie i pozostawić ząb w 2% rr-rze fluorku sodu na 20 min; pod ciśnieniem usunąć skrzep z kieszonki i zbadać wyrostek → jeśli ściany są uszkodzone dokonać ich repozycji; ząb replantować powoli, stosując niewielki ucisk palcami; założyć szwy na uszkodzone dziąsło; zweryfikować prawidłowe położenie zęba klinicznie i radio; unieruchomić szyną elastyczną na 4 tyg • leczenie kanałowe przed replantacją przez szeroki otwór wierzchołkowy • zlecić antybiotyk (penicyliny) • jeśli ząb miał kontakt z ziemią → zabezpieczenie p-tężcowe (skierować pacjenta do lekarza ogólnego)

Question 76

Postępowanie u dzieci <15 rż u których doszło do aknylozy i infrapozycji >1mm w wyniku powikłania zwichnięcia zęba:

Answer 76

dekoronacja zęba w celu utrzymania zarysu wyrostka zębodołowego

Question 77

O czym powinien zostać poinformowany każdy pacjent po replantacji?

Answer 77

* miękka dieta przez 2 tyg * oczyszczanie zębów miękką szczoteczką po każdym posiłku * 2x dziennie płukanie JU 0,1% CHX * pierwsza pomoc jest bardzo ważna, ale niewystarczająca i powodzenie leczenia zależy od stosowania się do powyższych i stawiania się na kontrole

Question 78

Kontrole po replantacji:

Answer 78

* przez miesiąc raz w tygodniu, następnie po 3, 6 i 12 msc; później co rok * kontrola kliniczna i radio

Question 79

Czym jet rewaskularyzacja miazgi?

Answer 79

wnikanie nowych naczyń do miazgi

Question 80

Po jakim czasie włókna ozębnej przechowywane w suchym środowisku zaczynają obumierać?

Answer 80

po 30 min

Question 81

Czy można łyżeczkować zębodół przed reimplantacją?

Answer 81

nie! | ingerencja narzędzi w zębodół jest uzasadniona tylko w przypadkach uszkodzenia ściany i potrzeby jej repozycji

Question 82

Jak wpływa krótki czas unieruchomienia zęba po reimplantacji na ryzyko powikłań?

Answer 82

krótki czas unieruchomienia (7-14 dni) zmniejsza ryzyko resorpcji korzenia i ankylozy

Question 83

Kiedy można przystąpić do ostatecznego wypełnienia kanału zęba reimplantowanego?

Answer 83

po stwierdzeniu na RTG niezmienionej wokół korzenia zęba ozębnej

Question 84

Jakie postępowanie przed replantacją zęba sprzyja rewskularyzacji?

Answer 84

zanurzenie zęba w rr-rze doksycykliny (1 mg/100 ml rr-u soli fizjo)