Zenuwstelsel Flashcards Preview

Propedeutica GHD > Zenuwstelsel > Flashcards

Flashcards in Zenuwstelsel Deck (62):
1

doel neurologisch onderzoek

  • Is het een neurologisch probleem?
  • Neuro-anatomische lokalisatie
    • Cerebellum
    • Cerebrum
    • Hersenstam/kopzenuwen
    • Ruggenmerg – perifere zenuwen
    • Lokalisatie uitermate belangrijk voor (diff) diagnose
  • Overzicht dia !!!!!

A image thumb
2

definitie bewustzijn

  • Reactivitiet tov prikkels uit omgeving
  • Resultaat van normale functie zenuwstelsel
  • Verwerking thv cerebrale cortex en formatio reticularis
  • Bepaald door diersoort, ras en individu
  • Beoordeling vai houding en beweging van kop, oren en ogen en reactie op prikkels( acoustisch – visueel – tactiel - ..)
  • Jonge dieren: zuigreflex
  • Vergelijking met vergelijkbare dieren of info van eigenaar

3

vermindering van bewustzijn

  • Apathie
    • Lichte vermindering van bewustzijn
    • Suf, minder of tragere reatie dan normaal
    • Vaak bij algemeen ziek zijn
    • => eigenaar weet het best of er verschil is
  • Somnolentie of sopor
    • Veel liggen, moeilijk rechtstaan, slepende gang
    • Onzeker gang, half gesloten ogen, bij rund onvoldoende reiniging neusspiegel
    • Sterke prikkels nodig voor reactie
  • Coma: totaal bewustzijnsverlies
    • Onfysiologische houding – vermindering of verwijden van reflexen – oppervlakkige ademhaling
    • Syncope, apoplexie, (beroerte): plots verlies van bewustzijn
    • Kijken of het primair of secundair is
    • Aanpak
      • Naar hart gaan luistern voor aritmien
    • Narcolepsie
      • Kan primair of erfelijk
      • Trauma zonder dat we het weten
    • Sleep deprivation syndroom = dieren die eig nooit tot rust komen door lastige gewrichten en dan ineens in slaap vallen

4

apathie

  • Lichte vermindering van bewustzijn
  • Suf, minder of tragere reatie dan normaal
  • Vaak bij algemeen ziek zijn
  • => eigenaar weet het best of er verschil is

5

somnolentie of sopor

  • Veel liggen, moeilijk rechtstaan, slepende gang
  • Onzeker gang, half gesloten ogen, bij rund onvoldoende reiniging neusspiegel
  • Sterke prikkels nodig voor reactie

6

coma

  • Coma: totaal bewustzijnsverlies
    • Onfysiologische houding – vermindering of verwijden van reflexen – oppervlakkige ademhaling
    • Syncope, apoplexie, (beroerte): plots verlies van bewustzijn
    • Kijken of het primair of secundair is
    • Aanpak
      • Naar hart gaan luistern voor aritmien
    • Narcolepsie
      • Kan primair of erfelijk
      • Trauma zonder dat we het weten
    • Sleep deprivation syndroom = dieren die eig nooit tot rust komen door lastige gewrichten en dan ineens in slaap vallen

7

vermeerdering van bewustzijn

  • Excitatie of opwinding
  • Abnormaal sterke reactie op normale prikkels
  • Wilde blik, onrustig, brullen  of roepen, trappelen, rondlopen, bijten, onbehandelbaar, … etc

8

houding van dieren 

  • Paard: kop hoog
  • Rund: kop en half in een lijn
  • Gelijke belasting ledematen (tenzij in rust bij paard)
  • << rechte >> rug
  • Grotendeels bepaald door motorische vestibulopinale en reticulospinale banen
  • Input uit vestibulair systeem, zicht en druk- en strekreceptoren in licham en ledematen
  • Verwerking in hersenstam, cerebellum en grote hersenen
  • Positie hoofd, lichaam en ledematen
    • Opisthotonus/head tilt/ …
    • Scoliosc, lordose, kyphosc
    • Wijdbeense stand, knikken van ledematen, onfysiologische positief, zwakte :UMN of LMN
    • Stijve ledematen: (meestal) UMN
    • Bijkomend testen via houdingsreflexen

9

abnormale motiliteit

  • Kan neurologisch
  • Kan pijn
  • => bijkomend onderzoek nodig
  • Onwillekeurige bewegingen
    • Krampen
      • Onwillekeurige bewegingen dwargestreepte spieren
      • Tonisch: alegemeen (tetanus) of lokaal, constant in dezelfde graad of verhogend bij prikkeling
        • Trismus
        • Opisthototnus
        • Risus sardonicus
        • Torticollis
      • Klonisch: gelokaliseerde of algemene kortdurende contracties tremoren: spier of spiergroep
        • Fibrillaties: enkele spiervezels (grass disease)
        • Myocloniën: spier of spiergroep, doelloze en snokkende beweging
        • Nystagmus
        • Convulsies: hele lichaam
      • Combinatie: epilepsie: eerst tonisch, daarna klonisch

10

  • Tonisch: algemeen (tetanus) of lokaal, constant in dezelfde graad of verhogend bij prikkeling

  • Trismus
  • Opisthototnus
  • Risus sardonicus
  • Torticollis

11

  • Klonisch: gelokaliseerde of algemene kortdurende contracties tremoren: spier of spiergroep

  • Fibrillaties: enkele spiervezels (grass disease)
  • Myocloniën: spier of spiergroep, doelloze en snokkende beweging
  • Nystagmus
  • Convulsies: hele lichaam

12

verminderde motiliteit - hypokinesie

  • parese of paralyse
  • perifere paralyse (LMN)
  • centrale verlamming (UMN)

13

  • Parese of paralyse: indeling ngl lokalisait

  • Monoplegie
  • Paraplegie
  • Quadri- of tetraplegie
  • Hemiplegie
  • Alternerende of gekruiste hemiplegie: hersenstam en ledematen contralateraal

14

  • Parese of paralyse: indeling ngl oorzaak

  • Perifere verlamming: letsel in LMN (hersenstam of ventrale kern ruggenmerg)
  • Centrale verlamming (hoger gelegen motor neuron, hersenstam, motorische kernen,…)

15

  • perifere paralyse (LMN)

  • geen willekeurige motorische activiteit
  • strekreflex verdwenen
  • slappe paralyse: spieratonie en geen weerstand tegen passieve beweging
  • neurogee atrofie (vlug optredend)
  • indien ook sensiebele uitval: ook geen algemene reactie bij prikkelen

16

  • centrale verlamming (UMN)

  • verlies van willekeurige beweging
  • verhoogde (of normale) strekreflex: verlies van centrale remming
  • spastische verlamming: verhoogde tonus en weerstand bij passieve beweging (vaak)
  • geen spieratrofie (ten minste traag optredend)

17

localisatie van het letsel

  • cervicaal
    • tekeneing dia!!!!!!!!!!!!!!!1
  • quadriparese of quadriplegie
  • UMN-tekenen p[ alle 4 de ledematen
  • (nekpijn)
  • Cervi-thoracal
    • Quadirparese of quadriplegie
    • Sympt. Voorbenen gelijk of erger…
  • T2-L4
    • Paraparese of paraplegie
    • UMN-tekenen thv achterbenen
    • (rugpijn)
  • L4-S2
    • Paraparese of paraplegie
    • LMN-tekenen thv de achterbenen
  • Cauda equine
    • Minimale parese
    • LMN-teenen thv de staart, anus en urineblaas

18

letsel cervi-thoracaal

  • Quadirparese of quadriplegie
  • Sympt. Voorbenen gelijk of erger…

A image thumb
19

letsel T2-L4

  • Paraparese of paraplegie
  • UMN-tekenen thv achterbenen
  • (rugpijn)

A image thumb
20

L4-S2

  • Paraparese of paraplegie
  • LMN-tekenen thv de achterbenen

A image thumb
21

letsel cauda equine

  • Minimale parese
  • LMN-teenen thv de staart, anus en urineblaas

22

abnormale beweging

  • ataxie
  • dwangbewegingen
  • dwanghoudigen

23

ataxie

  • Storing in coordinatie
  • Waggelende en onzekere gang
  • Oorzaak in diepe gevoeligheid (vaak samen met motorische letsel), cerebellaire letsels of vestibulaire letsels
  • soorten
    • Proprioceptieve letsels – sensorische spinale ataxie
    • vestibulaire letsels
    • cerebellaire ataxie
  • Differentiatie ataxie en spierzwakte / manken !!!!
    • Die gaan misschien zwakt zijn, maar als ze stappen is het wel fysiologisch

24

  • Proprioceptieve letsels – sensorische spinale ataxie

  • Diepe gevoeligheid
  • Te sterke horizontale beweging bekkenneerploffen en strijken van voeten
  • Stappen op reche lijn mogelijk
  • Geen spierzwakte
  • Positief teken van romberg
  • => bv wobbler
    • Druk door cervicale instabiliteit => buitenkant ruggenmerg aangetast = sensorische
  • met blinddoek op verergert het

25

ataxie door vestibulaire letsels

  • Bijna altijd scheve kop
  • Vaak dor unilaterale aantasting vestibylair systeem centraal of thv oor zelf
  • Onzekere gang
  • Scheve kop

26

ataxie door cerebellaire letsels

  • Hier ook in rust ataxie
  • Abnormale stand (wijdbeens – statisch ataxie)
  • Intentionele tremor
  • Onzekere gang
  • Parapedas
    • Ledematen heel gestrekt naar voren
  • Moeilijk om op een rechte lijn te lopen

27

  • Differentiatie ataxie en spierzwakte / manken !!!!

  • Die gaan misschien zwakt zijn, maar als ze stappen is het wel fysiologisch

ent-->

28

dwangbewegingen

  • Ongemotiveerde maar goed gecoördineerde bewegingen van hetzelfde type
  • Vb
    • Grote hersenen
      • Dwanglopen
      • Looskauwen
        • Bij runderen denken aan ketonemie
    • Kleine hersenen / vestibulum
      • Wijzerbewegingen
      • Manege bewegingen
      • Rolbewegingen
      • Zeilen

29

dwanghoudingen

  • Head pressing
    • Meestal eindstadium
    • Ze stappen tot ze ergens tegenaan lopen en daar blijven ze duwen
  • spreidstand
  • head tilt

30

31

klinisch onderzoek van het zenuwstelsel

  • onderzoek van schedel
  • onderzoek van wervelkolom
  • onderzoek cerebrospinaal vocht
  • passieve bewegingen 
  • reflexen
    • paraesthesie
    • verlaagde of verdwenen reflexen
  • kopzenuwen
  •  

32

onderzoek van schedel: neurologi

  • Onderzoek van schedel
    • Hydrocephalus / trauma/ …etc
    • Palpatie beter mogelijk bij paard dan herkauwers (sinussen)
    • Zoeken naar deformaties en verwondingen
    • Bijkomende onderzoeken: RX-scan

33

neurologie: onderzoek op wervelkolom

  • Ivm khd beperkt in klinsich onderzoek
  • Lordose, kyphose, scoliose: zelden oorzaak van neurologische afwijkingen
  • Palpatie wervelkolom beperkt bij GHD
  • Palpatie voor regelmaat, pijnlijkheid (percussie)
  • Pijnlijkheid differentiern van spier, huid of buikpijn
  • Rectaal onderzoek
  • Enkel detectie grove afwijkingen
  • Beter radiografie, echografie en EMG/MMEP
  • Beperkingen diagnostische technieken door volume van GHD

34

  • Onderzoek cerebrospinaal vocht (atlanto-occipitale punctie, lumbosacrale punctie)

  • Kijken of er ontstekingscellen in zitten
  • Of evt bloed (trauma)

35

neurologie: passieve bewegingen

  • Hals en kop: spontane en geïnduceerde bewegingen
  • Rug: moeilijk te manipuleren, lendenreflex

36

reflexen

  • Onwillekeurige activiteit van een effector na prikkeling van een receptor
  • Bij onderzoek zenuwstelsel: effector is spier
  • Versterkte reflexen
  • Paraesthesie
  • Verlaagde of verdwenen reflexen
  • Soorten reflexen
    • Testen op proprioceptie
      • Hopping reflex
      • Kruisreflex
      • Stelreflex
      • Optische en tactiele plaatsingsreactie
        • Stappen over stoep
          • Bij botsen of struikelen: gezichtsstoornis of coordinatiestoornis
        • Stappen over stoep na blinddoeken
          • Normaal optillen voet bij stoten tegen stoep
          • Indien …….

37

versterkte reflexen

  • Verhoogde prikkelbaarheid zenuwstelsel (hypomagnesiemie)
    • Bij hypomagnesiemie krijg je bij in oog prikken dat ze vakker knipperen
  • Daling drempelwaarde receptor
  • Overprikkelbaarheid reflexboog (bv. ontsteking, neuritis)
  • Verbreking van contact met hogere centra (sectie ruggenmerg)

38

paraesthesie

  • Abnormale gevoeligheid
  • Automutilatie mgoelijk (psychisch – aujezsky-..)

39

verlaagde of verdwenen reflexen

  • Verlaging prikkelbaarheid zenuwstelsel (anesthsie, metabole stoornissen, ..)
  • Uitschakeling één of meerdere elementen van de reflexboog:
    • Receptor (huidnecroe)
    • Afferente of efferente zenuw (sectie, EMND)
    • Letsel effector (spierdegeneratie – botulisme)
  • Remming spiercontractie door bv pijn (lendenreflex)

40

soorten reflexen

  • Testen op proprioceptie
    • Hopping reflex
    • Kruisreflex
    • Stelreflex
    • Optische en tactiele plaatsingsreactie
      • Stappen over stoep
      • Stappen over stoep na blinddoeken.

41

hopping reflex

doen we nie tzo vaak

 

42

kruisreflex

  • Terugplaatsen lidmaat na kruisen
  • Dikwijls gebruikt

43

stelreflex

  • Ook vaak gebruikt
  • Duwen tegen schoft of trekken aan staart
  • Zowel in rust als op stap
  • Op stap ook korte bochten maken: strijden en uitzwaaien
  • Onderscheid maken tussen zwakte en ataxie

44

optische en tactele plaatsingsreactie

  • Stappen over stoep
    • Bij botsen of struikelen: gezichtsstoornis of coordinatiestoornis
  • Stappen over stoep na blinddoeken
    • Normaal optillen voet bij stoten tegen stoep
    • Indien slepen of struikelen: zenuwstoornis of extreme zwakte

45

kopzenuwen

  • I: olfactorius
  • II: opticus
  • III: oculomotorius
  • IV: trochlearis
  • V trigeminus
  • VI: abducens
  • VII: facialis
  • VIII: vestibulo-cochlearis
  • IX glossopharyngeus
  • X: vagus
  • XI: accessorius
  • XII: hypoglossus
  •  

46

n olfactorius

  • Moeilijk objectief te onderzoeken
  • Als ze niet goed ruiken willen e niet meer goed eten

47

n. opticus

  • Dreigreflex
    • N. opticus = visuele cortex – facialis
    • Dichtknijpen oog of wegtrekken kop
    • Opletten voor luchtverplaatsing
    • Snelle beweging vinger (geen volledige hnd / zonder aanraken oog)
    • Moeilijk te interpreteren bij dieren met verminderde bewustzijn
    • Watte bal test van KHD: minder goed voor herkauwers
    • Afwezig bij blinde dieren, bij neonaite en erge cerebellaire stoornissen
  • Algemene test voor zicht: laten rondlopen in ruimte met obstakels, evt na afdekken één oog
  • Pupilreflex
    • N. opticus en oculomotorius
      • Dilatatie in donker of na afdekken oog
      • Contractie oiv licht (tragerbij rund/excitatie)
      • Negatieve dreigreflex en positieve pupilreflex: centrale blindheid
      • Negatieve (directe) pupilreflex: letsel oog – kopzenuw II tot laterale nucleus geniculatus – kopzenuw III)

48

pupilreflex

  • N. opticus en oculomotorius
    • Dilatatie in donker of na afdekken oog
    • Contractie oiv licht (tragerbij rund/excitatie)
    • Negatieve dreigreflex en positieve pupilreflex: centrale blindheid
    • Negatieve (directe) pupilreflex: letsel oog – kopzenuw II tot laterale nucleus geniculatus – kopzenuw III)

49

dreigreflex

  • N. opticus = visuele cortex – facialis
  • Dichtknijpen oog of wegtrekken kop
  • Opletten voor luchtverplaatsing
  • Snelle beweging vinger (geen volledige hnd / zonder aanraken oog)
  • Moeilijk te interpreteren bij dieren met verminderde bewustzijn
  • Watte bal test van KHD: minder goed voor herkauwers
  • Afwezig bij blinde dieren, bij neonaite en erge cerebellaire stoornissen

50

n oculomotorius

  • Anisocora
    • Ongelijke pupilstand door sympatisch letsel (miosis en geen of onvoldoende dilatatie in donker) of letsel in kopzenuw III (mydriasis en geen tot onvolledige constrictie oiv licht)
  • Motorische functie
    • Uitval III: ventrale en laterale strabismus/nystagmus en ptosis door uitval m. levator palpebrae. Soms enkel strabismus bij lateraal bewegen kop
  • Zelden als alleenstaand letsel

51

  • N. trochlearis (IV) en abducens (VI)

  • Uitval IV: rotatie oogbol naar mediaal en dorsaal met schuine pupilstand
  • Uitvat VI: ventromediale strabismus
  • CCN: dorsomediaal strabisme: hogere behoefte aan B1 voor nucleus trochlearis !!!

52

  • N. trigeminus (V)

  • Sensiebele innervatie lippen, tong, wang., neusslijmvlies, gehemelte, tanden, derde ooglid, conjunctiva, cornea, oogleden, mediale ooghoek, buitenkant oor, parotis, voorhoofd
  • Motorische innervatie kauwspieren
    • Je kunt hand in mond leggen zonder dat ze kunnen bijten
    • Trekt toch uit bek en trekt niet terug
  • Hard gehemelte reflex
    • Wanneer we duwen tegen hard gehemelte gaat normaal mond open
    • Ooglidreflex (med ooghoek- efferent via VI en VII)
    • Cornearefle( efferent via VII)
    • zuigreflex

53

N. facialis

  • N. facialis (VII)
    • Motorische innervatie lippen en kopspieren
      • Uitval: afhangende lippen, oren, oog
    • Sensorisch: binnenzijde oorschelp, smaakgevoel
    • Testen vaak samen met trigeminus
      • Afferent en efferent gedeelte
    • Klinisch aspect duidelijk
    • Onderscheid soms mogelijk tussen centraal en perifeer letsel

54

  • N. vestibulo-cochlearis (VIII)

  • Innervatie gehoor en evenwichtsorgaan
  • Test gehor
    • Geluiden maken zonder trillingen of bewegingen
    • Unilaterale gehoorstoornissen: BAEP
  • Testen/evaluatie evenwichtsorgaan
    • Ataxie (proprioceptieve letsel ipsilateraal verhoogde extensor activiteit contralateraal)
    • Head tilt (nr letsel teo)
    • Nystagmus
      • Trage fase naar letsel toe
      • (Verticale nystagmus: centraal vestibulair letsel)
      • (horizontale of cirkelvormige nystagmus: centraal of perifeer)
      • (positionele nystagmus: vaak centraal, perifeer meestal niet positioneel)
    • Hemiparese of cirkelgang bij centrale letsels mogelijk
    • Ipsilaterale decubitus bij hemiparese

55

  • N. glossopharyngeus (IX)

  • Autonome innervatie parotis, smaakgevoel, sensiebele en motorische innervatie farynx
  • Test: slikreflex (sonde of manueel)
    • Larynx stimuleren
    • Ook zien dat eten terug komt en soms elimentaire neusvloei

56

  • N. vagus (X)

  • Gevoel en beweging larynx/farynx
  • Autonome functies (hart, ADH, SVS, …)
  • Testen
    • Larynx/farynx functie (DDSP/slap test ivm cornage)
    • Hartfrequentie (hoflund)

57

  • N. accessories (XI)

  • Motorische vezels nr halsspieren (vb. trapezius)
  • Zelden selectieve letsels
  • Atrofie trapezius mogelijk

58

  • N. hypoglossus XII

  • Motoriek tong
  • Tst: trekken aan tong
  • Indien niet terugtrekken: hypoglossus – depressie – tongbeetjes – tongletsels - … etc

59

  • Kernen III tm XII in hersenstam

60

Vaak combinatie pathologie kopzenuwen

= bulbair paralyse

  • Bij slikbezwaren
  • Verandering motoriek larynx

61

  • Listeriose – hypofyseabces – botulisme - …

  • Listeriose !!! we zeggen dat het dit is bij uitval slik ed tot het tegendeel bewezen is
  • Bij botulisme vooral type B = type dat doorgaans eerst aan hoofd begint en uitvalvan motorische functies krijgt, slikbewzwaren en verminderde tonus tong

62

onderzoek van het ruggenmerg

  • Spinale reflexen
    • Prikkeling huid C1-C2: beweging oor
    • Prikkeling huid boven jugularis: contractie brachiocephalicus met vooruittrekken schouder
    • Huidspier of panniculus reflex (vooral duidelijk bij paard)
    • Buikwandreflex (vooral paard)
    • Schoft en lendenreflex)
    • Staartreflex
    • Anaalreflex
    • Uierreflex bij rund
    • Cremasterreflex
    • Kroonreflex
      • Moet afwezig zijn bij drukken
    • Peesreflexen: buigpeesreflex of strekreflex (patlla-achillespees- anconeus; moeilijk uitvoerbaar bij GHD)