Stomazorg Flashcards Preview

Kennistoets 29-2 > Stomazorg > Flashcards

Flashcards in Stomazorg Deck (35):
1

Wat is de duodenum en wat doet deze

Twaalfvingerige Darm

hier vooral opname van voedingsstoffen in de darmwand (=resorptie) worden doorgegeven aan bloed en lymfe

2

Wat is de Jejunum en wat doet deze

(nuchtere darm)

3

Wat is de Ileum en wat doet deze

kronkeldarm)
- met afweerweefsel
gaat met klep over in de dikke darm

4

Wat is de Colon en wat doet deze

(dikke darm):
-terugresorptie van water en zouten; verder indikking
-bacteriën voor rotting/gisting (afbraak eiwitten/koolhydraten)
-transport naar rectum
(ongeveer 20 uur na de maaltijd)

5

Wat is een stoma

Een stoma is een opening die een lichaamsholte met de
buitenwereld verbindt.
Stoma = uit Grieks: uitmonding/mond

6

Wat is een Colostoma

stoma op de colon ( dikke darm)

7

Wat zijn de kenmerken van een Colostoma

- Rood slijmvlies, doorsnede 2-3 cm,
ongeveer 1-2 cm boven huidniveau
- Ontlasting: ongeveer 200 gram / 24 uur
- Vaste consistentie op de linkeronderbuik
aangelegd
- Niet pijngevoelig

8

Welke indicaties zijn er voor een colostoma

- Colon / rectale tumoren
- Ziekte van Crohn
- Ischemie / afsterven van weefsel
- Diverticulitis/ zweren in darm
- Ileus/darmafsluiting
- Fistel
- Incontinentie feces
- Trauma
- Aangeboren afwijking

9

Wat is een Ileostoma

Stoma op de Ileum dunne darm

10

Wat zijn de kenmerken van een Ileostoma

- Rood slijmvlies, doorsnede 1 tot 2-5 cm en 2-3 cm boven huidniveau
- Productie: 500-750 cc/ml per 24 uur (afhankelijk van ligging)
- Consistentie/samenstelling: normaal tot dun breiig.
- Sterk prikkelend voor huid door galzure zouten
- Huid irriteert snel bij contact
- Meestal op de rechterbuik aangelegd
- Niet pijngevoelig

11

Welke indicaties zijn er voor een ileostoma

- Ziekte van Crohn
- Colitis Ulcerosa
- Diverticulitis
- Carcinoom/tumoren in dunne/dikke darm
- Ileus / darmafsluiting
- Fistel
- Trauma

12

Wat is een Urostoma

stoma van de urethers in een stukje darm

13

Wat zijn de kenmerken van een Urostoma

Kenmerken Urostoma
- Rood slijmvlies
- Productie: heldere urine met witte vlokjes,
ongeveer 1 - 1,5 liter per 24 uur
(daarom 2 - 2,5 liter drinken per 24 uur )
- Urine is sterk prikkelend voor de huid
Op de rechter onderbuik aangelegd
- Altijd blijvend

14

Indicaties urostoma

- Blaascarcinoom
- Spina bifida / open rug
- Incontinentie
- Schrompelblaas t.g.v. radiotherapie of chronische ontstekingen
- Chronische intermitterende cystitis
(terugkerende blaasontsteking)

15

Welke matrialen leg je klaar bij stomazorg

Materialen klaarleggen:
Stomamaterialen 1 of 2-delig
Stomamal
Onsteriele 10x10 cm gazen
Schaar
Wegwerpzakje/ disposable nierbekken
Eventueel noodzakelijke hulpmiddelen
Handschoenen
Bekkentje met water

16

Hoe breng je een eendelig systeem bij een stoma aan

- Opening mal controleren, knip de opening op maat
- Sluit het open zakje / urozakje
- Huidplak “dubbelvouwen”
- Huidplak van onder naar boven op vlakke huid aanbrengen
- Huidplak goed aanwrijven rondom de stoma
- Controleren of het materiaal goed hecht
- Voor goede hechting: laat de zorgvrager enkele minuten de hand op het materiaal plaatsen

17

Emotionele begeleiding en lichamelijk zorg aandachtspunten

- Verminking van het uiterlijk, verstoring lichaamsbeeld
- Orgaan/functieverlies, controleverlies
- Onzekerheid
- Incompetentiegevoel, afhankelijkheid derden
- Verstoorde emoties, rouwverwerking
- Angst voor recidief ( terugval )
- Verstoorde relatie partner/omgeving
- Verstoring seksualiteit/intimiteit
- Post-operatieve complicaties, wondgenezing,
- Zout tekort door veel vocht/feces verlies (trillerigheid, geprikkeldheid,
vermoeidheid, slaapstoornissen, spierkramp, dubbel zien, verminderde eetlust, algehele malaise, concentratie stoornissen, gewichtsafname)
- Huid-/stomaproblemen

18

Welke huidproblemen kunnen zich voordoen bij een stoma

Uitgangspunten:
Huid rondom de stoma is erg belangrijk: intact zijn/blijven
Verzorging/observatie vereist voortdurend aandacht
Voorkomen van huidprobleem is beter dan genezen

Oorzaken huidproblemen:
Inwerking van urine/feces op de huid door
kuil/plooi, lekkage, te grote opening bij huidplak
Chemische irritatie door prikkelende stoffen
Verkeerd aanbrengen/verwijderen van materiaal
Medicatie (cytostatica, antibiotica, cortosteroiden)
Gevoelige huid
Verminderde weerstand

19

Wat te doen bij Huidirritatie Stoma

Huidirritatie
- vuurrood met / zonder papels
- Soms vorming van blaasjes die gaan perforeren en vocht of afscheiding geven
- Droge en gebarsten huid

- Oorzaken achterhalen
- Controle basiszorg
- Materiaal aanpassen
- Hulpmiddelen toepassen; pasta, barrière-crème, poeder
- Toepassen wondverzorgingsmaterialen,
- Persoonlijk aangepast protocol


20

Wat zijn Granulomen en hoe ga je hier mee om

- Overmatige vorm van granulatieweefsel
- Slechte algehele conditie
- Hechtingen blijven te lang en zo ontstaat er “wild” vlees
- Het schuren van het materiaal tegen de stoma en/of huid
- Te krap zittend materiaal

Granulomen rondom de stoma: soepele huidplak,goede mal knippen, aanstippen met zilvernitraat
(i.o.m. de arts)
Granulomen op de stoma: aanstippen met
zilvernitraat (i.o.m. de arts)

21

Welke dingen zie je bij een contactallergie en hoe ga je hier mee om

Contactallergie is een overgevoeligheid
voor een bepaalde substantie en kan
optreden na herhaalde blootstelling
hieraan
Roodheid, Jeuk, Zwelling,
Wondjes/blaren, Papels
Kan na jaren spontaan ontstaan:
overgevoeligheid voor bepaalde componenten van het opvangmateriaal
- Dermatoloog in consult voor allergietest
- Materiaal aanpassen, eventueel een katoenen overhoesje
- Poeder, niet vette zalf, Barrière-crème/film op indicatie van de dermatoloog
- Wondverband bij huiddefecten

22

Wat te doen bij Schimmelinfecties i.c.m een stoma

Candida is normaal aanwezig in de mond, vagina, maag- en
darmslijmvlies, peri-anaal en soms elders op de huid
Bij verminderde weerstand (diabetes mellitus, na operatie, medicatie; cortosteroiden, antibiotica, inwerking urine/ feces, minder lichamelijk conditie) wordt het pathogene/ziekmakend.
Een schimmelinfectie kan een gevolg zijn van Candida Albicans
-Huid droog houden
-Nystatine, Daktarin poeder of lotion (voorschrift)
-Een huidbeschermend en vochtopnemend systeem gebruiken
-1 dagdeel behandeling toepassen, ook bij gebruik van een 2-delig systeem

23

Wat is een follicitis en wat moet je doen?

Een ontsteking van een haarzakje
-Ontstaat onder pleisters of huidplak
-Bij verminderde weerstand, b.v. ten gevolge van
chemotherapie

- Afwachten
- Aanstippen met jodium of chloorhexidinetinctuur
- Op juiste wijze scheren
- Zo nodig cortosteroiden ( voorschrift arts)

24

Wat betekent het Stripeffect

Is een beschadiging van de hoornlaag
door overmatige verwijdering van de
Hoorncellen bij te frequent/ onzorgvuldig
verwijderen van huidplak
Roodheid, pijn, jeuk, schrijnend gevoel,
kapotte huid met natte plekken.

-Instructie basiszorg opvolgen
-Gebruik van 2 delig systeem ( tijdelijk)
-Op rode huid: barrière-crème
-Op natte plekken: Orahesivepoeder
-Toepassen van hulpmiddelen/wondproducten
- Huidplak niet onnodig verwisselen

25

Wat is een Hyperkeratose

Een abnormale verdikking van het
stratum corneum / hoornlaag door
inwerken van urine of feces( ileostoma)
En onvoldoende huidverzorging:
niet tijdig wisselen van zakjes/plak,
te grote opening van huidplak(erosie)

Controle toepassen van basiszorg, huidverzorging aandacht, tijdig wisselen
Gebruik van passend material, geen inwerking van urine of feces
Eiwitrijke voeding: zuurt urine aan,
geen citrus vruchten gebruik ( alkalisch worden van urine)
Deppen met een verdunde azijnoplossing( 3:1)
Aanstippen met zilvernitraat of medicinale zalf (voorschrift arts)
Een ringetje van hydrocolloid onder de huidplak

26

Hoe ontstaan stoma problemen

- StomaproblemenKomen het meest voor in de eerste maanden na de operatie
- Diverse factoren van invloed op ontstaan van stomaproblemen
- Preventieve maatregelen erg belangrijk:
Juiste plaats aantekenen stoma
Goed aanleggen stoma (chirurg)
(Juist) gebruik stomamateriaal
Goede voorlichting en instructies

27

Wat bedoelen ze met een stoma in de verkeerde lokalisatie

- Stoma in een huidplooi
Stoma in een litteken (operatiewond)



- Opgezette buik in een acute situatie,
waardoor een vertekend beeld ontstaat
- Stoma op aangetekende plaats is technisch onmogelijk
- De aangetekende plaats wordt weg gejodeerd voor de operatie
- Acute operatie
- Selecteren optimaal materiaal
- Stoma-/wondverzorgingsproducten
- Opvulmaterialen

28

Wat is een necrose

Nerose:
afstervend weefsel van de stoma en
ontstaat door een belemmering in de
bloedtoevoer naar de stoma.
Oorzaaken: te nauwe opening van
Opvangmateriaal, trauma door
veelvuldig toucheren na operatie,
gestoorde bloedtoevoer wond/stoma

-observatie van stoma/ wond.
Direct handelen bij gele/ zwarte wond
(arts inschakelen)
Zwarte wond/ gele wond verzorging
op voorschrift

29

Wat is een Prolaps

Een uitstulping van een stukje darm,
inclusief darmslijmvlies (kan zowel acuut
als chronisch optreden)
Oorzaken kunnen zijn: te grote spieropening,
Stoma in in operatiesnede, verhoogde buikdruk( hoesten, persen,
zwaar tillen), overmatig darmperistaltiek (voeding), zwak worden van
weefsel, zwangerschap

- Drukverhoging in buik beperken
(buik steunen bij hoesten, persen)
- Steunbandage gebruik: step-in, corset dragen
- Juist material kiezen voor verzorging
- Harde feces voorkomen( colostoma)
- Juiste chirugische techniek

30

Wat is een Parastomale hernia

Is een littekenbreuk met breukzak (met dunne darm, colon) van de
stomale opening in de buikwand. Kan acuut optreden, dan zeer
heftige pijn. Oorzaken kunnen zijn: te grote opening in de spier, niet
in de rechte spier van buik aangelegd, slechte wond genezing,
weefselslapte (hoge leeftijd), verhoogde druk in de buik,
adipositas, slecht algehele conditie, aanleg

31

Wat kun je doen bij een Parastromale Hernia

- buikdrukverhoging voorkomen, tegendruk geven, dragen van een step-in, corset of steunbandage
- Operatief: sluiten van de breukpoort, eventueel met
behulp van een matje, - stoma verplaatsen
- Goede plaatsbepaling
- Aandacht extra bij oudere- , cortosteroidgebruikende
zorgvragers
- Dragen van elastische gordels, step-in, corset
- Buikspieroefening met deskundige instructies

32

Wat is een Stenose

Een vernauwing van de stoma op
huid en/of spierniveau.

33

Wat zijn de oorzaken van een Stenose

Oorzaken kunnen zijn: te kleine opening in de
buikwand/ spier, trauma door overmatig manipuleren,
litteken vorming (verkeerd material gebruik), infecties,
necrosevorming, tumor in het weefsel, draaien van darm
onder de huid, extreem gewichtstoename (oedeem),
kristalafzetting hyperkeratose

34

Hoe kun je het beste omgaan met een Stenose

- Controle basiszorg, evt. nieuwe instructie
- Goede stomamal
- Oprekken op spierniveau (door arts), op huidniveau (door stomaverpleegkundige)
- Feces zacht houden, voeding aanpassen
- Chirurgische correctie van de stoma
- Na operatie manipuleren zoveel mogelijk vermijden
- Op tijd verwisselen van opvangmateriaal
- Goed passend stomamateriaal en basiszorg
- Gewicht op peil houden, observatie oedeemvorming
- Goede chirurgische operatietechniek

35

Wat os retractie

Het terugtrekken van de stoma tot op of onder huidniveau.
Oorzaken kunnen zijn: onvoldoende beweging in darmlis,
adipositas/ te grote gewichtstoename, na een spoedoperatie,
na operatie opzetten van buik, neceosevorming, voortijdig
loslaten van hechtingen/verwijderen van de brug bij
duppelloops stoma.
- Juist opvangmateriaal
- 1 delig material gebruik
- Opvulmateriaal
- Gewichtstoename : voedingadvies
- Eventueel operatie voor correctie
Irrigatie van darm (colostoma)