tentamen religie 2 Flashcards Preview

religie, filosofie en psychologie > tentamen religie 2 > Flashcards

Flashcards in tentamen religie 2 Deck (88):
1

wat houdt gebedsgenezing in?

variant van bidden. Het valt onder bidden als verzoek. verzoek aan god om iemand te genezen

2

hoe wordt gebedsgenezing door Poloma en Pendleton ook wel genoemd?

petitionary

3

wat houdt Winti in?

traditionele afro-surinaamse religie. idee dat problemen ontstaan uit verstoring van het evenwicht tussen het natuurlijke, sociale en komische.

4

welke mechanismen rond gebedsgenezing zijn er?

- onvrede met de medische wetenschap
- individualisering
- massaliteit en emoties
- gebedsgenezing als placebo
- gebedsgenezing als infantiele vorm van geloof

5

wat bedoeld men met individualisering als mechanisme rond gebedsgenezing

algemene onvrede over de samenleving. de samenleving is geïndividualiseerd. Bij een gebedsgenezer kom je met familie en vrienden samen, en ben je onderdeel van een sociale groep, in tegenstelling tot een dokter/arts

6

wat bedoeld men met massaliteit en emoties als mechanisme rond gebedsgenezing

grote gebedsgenezingen spelen sterk in op de behoefte aan aandacht en het verlangen naar saamhorigheid

7

wat bedoeld men met gebedsgenezing als placebo als mechanisme rond gebedsgenezing

gebedsgenezing als een sociale maar ook psychische en vooral religieuze stimulans. meer hoop/vertrouwen/zelfvertrouwen zijn factoren die genezing positief kunnen beïnvloeden.

8

wat bedoeld men met gebedsgenezing als infantiele vorm van geloof als mechanisme rond gebedsgenezing

volgens Faber is religieus gedrag een uitgroeisel van de kinderlijke periode in onze ontwikkeling, waarin we gewend waren aan hechte, symbiotische relatie met ouders.

9

wat houdt bekering in?

religieuze transformatie van het zelf, in een sociale context. kenmerkend is het samenspel tussen persoonlijke ervaring en religieuze traditie.

10

welke verschillende typen bekeringservaringen kent men?

- affiliation
- switching
- intensification
- defection of apostasy
- deconversion
- cycling

11

wat houdt affiliation in als bekeringservaring?

toetreding tot religieuze groeperingen zonder voorafgaande religieuze betrokkenheid

12

wat houdt switching in als bekeringservaring?

verandering van religieuze groepering

13

wat houdt intensification in als bekeringservaring?

verandering in de kwaliteit van de religieuze betrokkenheid

14

wat houdt defection of apostacy in als bekeringservaring?

losmaking of verlaten van de religieuze gemeenschap

15

wat houdt deconversion in als bekeringservaring?

terugkeren naar positie van bekering

16

wat houdt cycling in als bekeringservaring?

in bepaalde perioden verhoogde betrokkenheid hebben bij de religieuze gemeenschap

17

welke verschillende benaderingen zijn er te onderscheiden in het psychologische onderzoek naar bekering?

- klassieke benadering
- hedendaagse benadering
- narratieve benadering

18

hoe kijkt men vanuit de klassieke benadering naar bekering?

bekering als een oplossing voor veel conflicten. een bekering overkomt je en emoties spelen een belangrijke rol. en het onderzoek richt zich vooral op datgene wat zich in de persoon afspeelt

19

hoe kijkt men vanuit de hedendaagse benadering naar bekering?

de aandacht binnen die paradigma is meer gericht op de relatie tussen de bekeerling en anderen. een bekering overkomt je niet, maar is een gradueel proces. de bekeerling is een actieve zoeker naar zingeving.

20

hoe kijkt men vanuit de narratieve benadering naar bekering?

hierbij gaat het om de getuigenissen die mensen geven aan hun bekering, de bekeringsverhalen die verteld en opgeschreven worden. een bekeringsgetuigenis is een bron van feiten en daarnaast kan men de ervaring hierdoor structureren. al vertellend raakt men steeds meer bekeerd. het leven wordt aangepast aan de bekering, dit noemt men alignement.

21

Rambo wijst geen enkelvoudige oorzaak aan voor bekering, maar beschrijft het als een bekeringsproces. Welke 7 stadia doorloopt men volgens Rambo?

1. context
2. crisis of desoriëntatie
3. zoektocht of quest
4. ontmoeting
5. interactie
6. commitment
7. consequenties

22

Wat houdt de context in volgens Rambo en zijn stadia?

het krachtveld waarin de bekering plaatsvind (media, vrienden etc).

23

Wat houdt de crisis of desoriëntatie in volgens Rambo en zijn stadia?

gaat (vaak) vooraf aan de feitelijke bekering. opzoek gaan naar nieuwe mogelijkheden bijv. wegens crisis (politiek/psychologisch etc)

24

Wat houdt de zoektocht of quest in volgens Rambo en zijn stadia?

Men streeft hierin naar ervaring van betekenis en zin. dit zet aan tot activiteit

25

Wat houdt ontmoeting in volgens Rambo en zijn stadia?

ontmoeting met een contactpersoon uit de nieuwe religieuze context. men wil affectieve, cognitieve en intellectuele behoeften vervult krijgen

26

Wat houdt interactie in volgens Rambo en zijn stadia?

na de ontmoeting wordt het contact voorgezet. de bekeerling leert meer over de leer, de levensstijl etc.

27

Wat houdt commiment in volgens Rambo en zijn stadia?

de persoon is publiekelijke bekeerd. bekeerling leert hoe hij als veranderd persoon moet handelen, denken voelen en ervaren. belangrijk in deze fase is het hervertellen

28

Wat houdt Consequenties in volgens Rambo en zijn stadia?

Nieuw gevoel, gedrag, gemeenschap etc.

29

wat houdt godsbeeld in ?

God zoals ervaren en waargenomen wordt door het individu.

30

godsbeelden bestaat uit twee delen, welke?

subjectieve en objectieve component

31

wat houdt de subjectieve component van een godsbeeld in?

affectief en gebaseerd op behoeften, gevoelens en verlangens van het individu

32

wat houdt de objectieve component van een godsbeeld in?

is meer cognitief dan affectief van aard.

33

wat houdt attachment in, binnen de sociale wetenschappen

het onderlinge vertrouwen van de ouders en kinderen, of hechting

34

welke twee hypothesen stelt men met betrekking tot godsbeelden en attachmentstijl?

- correspondentiehypothese
- compensatiehypothese

35

wat houdt de correspondentiehypothese in?

een zeker en positief zelfbeeld. de persoonlijke en liefdevolle relatie tussen ouders en kind is ontwikkeld en wordt voortgezet in het geloof in god. de godsbeelden die daarbij horen vertonen vaak trekken van de ouders.

36

wat houdt de compensatiehypothese in?

bij een onzeker zelfbeeld worden gelood en godsbeeld vaak een strategie die de stress van het gebrek aan zelfvertrouwen reguleert. God wordt daarbij ook wel als ideaal hechtingsfiguur, als compensatie voor de ouder die het individu nooit heeft gekend.

37

welke twee factoren zijn van invloed op de relatie tussen zelfbeeld en godsbeelden?

- invloed van de religieuze traditie
- geslacht

38

welke kritiek levert men op de studies naar religie en lichamelijke gezondheid?

- kritiek op de gekozen methode
- gehanteerde definities (wat verstaat men onder religie?)
- de religieuze bedoelingen van de onderzoeker zelf

39

Pieper noemt 3 gebieden waarop psychische gezondheid waarop psychische gezondheid gedefinieerd kan worden, welke?

- persoonlijkheidskenmerken
- sociaal gedrag (de relaties met anderen)
- pathologisch gedrag (psychische of geestelijke gezondheid in ergere zin)

40

hoe bepaald pieper of iemand psychosociaal gezond kan worden genoemd?

het samenspel tussen de drie gebieden (persoonlijkheidskenmerken, sociaal gedrag en pathologisch gedrag) bepaalt of iemand gezond genoemd kan worden

41

welke 5 mogelijke verbanden tussen religie en psychopathologische aandoening onderscheiden Spike e.a.?

- religie kan uitdrukking geven aan een psychische stoornis
- religie kan als socialiserende en onderdrukkende kracht werken op psychische stoornissen
- religie kan een veilige haven zijn waarbinnen ze beschermd zijn tegen stress en moeilijkheden uit het dagelijkse leven
- religiositeit kan therapeutisch werken (waardoor men geneest)
- religie kan ook een bron van stress en problemen zijn (en vormt een gevaar voor de geestelijke gezondheid)

42

welke conclusie trekt Spike e.a. uit zijn bevindingen over de samenhang tussen religie en psychopathologie

De relatie tussen religie en geestelijke toestand wordt getekend door ambivalentie

43

op welke twee manieren wordt de ontwikkeling van persoonlijke religiositeit onderzocht binnen de godsdienstpsychologie?

1e = inzicht verwerven in de wijze waarop het religieus denken en handelen zich in kinderen en volwassenen ontwikkeld en hoe de relatie met andere ontwikkelingsterreinen is.
2e = hoe kinderen en bekeerlingen in een religieuze traditie worden ingewijd door ouders of de religieuze sociale groep (ook wel socialisatie onderzoek)

44

hoe wordt het ontwikkelingsmodel voor religiositeit van Fowler genoemd?

Stages of Faith

45

Welke 6 (+1 voorstadium) stadia onderscheidt Fowler in de stages of faith, in de ontwikkeling van religiositeit?

- primaire geloof
1. intuïtief-projectieve geloof
2. mythisch-literaire geloof
3. synthetisch-conventionele geloof
4. individueel-reflectieve geloof
5. conjunctieve geloof
6. universeel geloof

46

wat houdt het 1e stadia (intuïtief-projectieve geloof) van Fowler in?

De verbeelding, gestimuleerd door verhalen en symbolen. waarnemingen en gevoelens in dit stadium leiden tot religieuze beelden die soms een leven lang meegaan.

47

wat houdt het 2e stadia (mythisch-literaire geloof) van Fowler in?

in dit stadium leert het kind concreet operationeel denken. 1e stap naar logisch denken. kind leert onderscheid maken in werkelijkheid en fantasie.

48

wat houdt het 3e stadia (synthetisch-conventionele geloof ) van Fowler in?

deze fase valt samen met het begin van de adolescentie. kind kan formeel-operationeel denken. opent weg voor omarmen abstracte ideeën & concepten om tot zingevingskaders te komen. reflecteren naar verleden en op zoek naar zin en doel

49

wat houdt het 4e stadia ( individueel-reflectieve geloof ) van Fowler in?

Zelfreflectie. waarden en overtuigingen begraven. vereist een expliciete vorm van commitment aan eigen overtuigingen, en hier wordt kritisch naar gekeken. vorming persoonlijke identiteit.

50

wat houdt het 5e stadia ( conjunctieve geloof ) van Fowler in?

in dit stadium kan men tegenstellingen en spanningen in het leven met elkaar verenigen en opheffen

51

wat houdt het 6e stadia (universeel geloof ) van Fowler in?

eenheid met bestaan god

52

welke kritiek heeft men op het model van Fowler?

door het lineaire karakter van het model is er sprake van lagere of hogere fases. maar de stadia blijken elkaar niet zozeer op te volgen als wel naast elkaar te bestaan.

53

wat is socialisatieonderzoek?

hierbij staat bemiddeling centraal. die is het overbrengen van de religieuze traditie op kinderen en op mensen die tot die traditie toetreden. in socialisatieonderzoek wordt aandacht besteed aan de personen die een bemiddelende rol hebben.

54

Hoe noemt men de mensen die een bemiddelende rol hebben in socialisatieonderzoek?

socialisatoren

55

wat houdt sati in?

weduweverbranding (india) --> vrouw verantwoordelijk voor vroegtijdige dood van de man, moet zichzelf offeren als straf hiervoor.

56

wat houdt serpent handling in?

het vastpakken van slangen, door kleine christelijke gemeenschappen. gebaseerd om het bijbelse verhaal van marcus

57

wat is religieus fundamentalisme?

overtuiging dat er één religieus onderricht is dat de fundamentele, basale, intrinsieke, essentiële en onfeilbare waarheid bevat over de mens en over god.

58

wat houdt religieus terrorisme in?

wanneer fundamentalisme militante trekken gaat vertonen en zelfs geweld gaat propageren of uitoefenen. Ten dienste van geheiligde doelen of waarden.

59

wat verbindt religieuze terroristen met elkaar? wat hebben ze gemeen?

- afwijzing voor moderne waarden
- verheerlijking van het verleden (zuivere vorm van godsdienst)
- religieuze wetten beslaan het hele leven
- de heilige teksten dienen letterlijk gelezen te worden en zijn onfeilbaar

60

wat bedoeld men met het zingevingssysteem?

systeem van overtuigingen over zichzelf, anderen, de wereld en over hun relatie met de wereld. (kan zowel religieus als niet-religieus van aard zijn.

61

welke mogelijke oorzaken bespreekt Silberman als het gaat om terroristische handelingen met betrekking tot religie?

- religies bevatten waarden die vooroordelen en vijandschap bevorderen.
- religie heeft de macht om elk doel/handeling moreel te rechtvaardigen
- veel religieuze zingevingssystemen bevatten mythen die complexe situaties op behapbare wijze samenvatten
- de meeste religies hebben zending of geloofsverspreiding altijd aangemoedigd, als verplichting tegenover god

62

welke psychologische factoren spelen een rol bij terrorisme?

- het gaat om "gewone" mensen
- sterk inroep gevoel vs outgroup
- soms: vernedering--> schaamte--> geweld
- strijder in gods legioen: is goed voor je zelfbeeld

63

welke kenmerkende eigenschappen geven Post e.a. van rituelen?

- in de 1e plaats gaat het om handelen. ritueel handelen is geordend (vaste patronen)
- rituelen kunnen een sterke collectieve dimensie hebben (in een groep)
- ritueel heeft een emotionele dimensie (ingrijpend/intensief) - het ritueel is vrijwel altijd religieus van aard.

64

wat is het basisdoel van rituelen?

Communicatie. er wordt een boodschap overgedragen die een betekenis hebben.

65

wat zijn de psychologische functies van rituelen?

- worden ingezet om crisiservaringen en overgangen te begeleiden/verlichten
- men maakt via een ritueel deel uit van een groter geheel
- kanalisering van emoties
- de deelnemer kan in een ritueel afstand scheppen tussen de emotie en zichzelf

66

welke 6 perspectieven geeft men aan, binnen de psychologie?

- biologische perspectief
- cognitieve perspectief
- behavioristische perspectief
- perspectieven vanuit de gehele persoon
- ontwikkelingsperspectief
- socioculturele perspectief

67

onder welk perspectief valt descartes en welk "groot idee" had hij?

Biologische perspectief. Het lichaam kan apart van de geest worden bestudeerd

68

onder welk perspectief valt wilhelm Wundt en wat was zijn kijk?

Cognitieve perspectief. De wetenschappelijke methode kan worden gebruikt om de geest te bestuderen

69

Onder welk perspectief valt John Watson, en wat zijn zijn kijk?

behavioristische perspectief. psychologie moet de wetenschap van observeerbaar gedrag zijn, niet van mentale processen

70

onder welk perspectief valt Freud en wat zijn zijn kijk/idee?

perspectieven van de gehele persoon. Psychodynamische psychologie; persoonlijkheid en geestelijke stoornissen komen voort uit processen in het onbewuste

71

Onder welk perspectief valt Carl Rogers/Maslow en wat is zijn kijk?

perspectieven van de gehele persoon. humanistische psychologie; psychologie moet de nadruk leggen op menselijke groei en potentieel ipv op geestelijke stoornissen

72

wat is de kijk vanuit het ontwikkelingsperspectief?

mensen veranderen als gevolg van een interactie tussen erfelijke eigenschappen en de omgeving

73

wat is de kijk vanuit het socioculturele perspectief?

De kracht van de situatie; sociale en culturele invloeden kunnen de invloed overstemmen van alle andere factoren die gedrag beïnvloeden.

74

waar zoekt het biologische perspectief de oorzaken van gedrag?

in het functioneren van de genen, de hersenen en het ZS en Hormoonstelsel

75

welke twee stromingen vallen er onder het biologische perspectief?

- neurowetenschap
- evolutionaire psychologie

76

waar ligt de nadruk op bij het cognitieve perspectief ?

mentale processen als leren, geheugen, perceptie en denken

77

waar hield het structuralisme zich mee bezig?

historische stroming die de basisstructuren van de geest en de gedachten trachtte te ontrafelen --> zochten de elementen in bewuste ervaring

78

waar hield het functionalisme zich mee bezig?

historische stroming die meende dat psychische processen het best begrepen kunnen worden in het licht van hun adaptieve nut en functie

79

waar houdt het behaviorisme zich mee bezig?

een psychologische stroming die de bron van ons handelen zoekt in stimuli vanuit de omgeving, ipv mentale processen

80

waar houden de perspectieven vanuit de gehele persoon zich mee bezig?

globaal inzicht te krijgen in de persoonlijkheid

81

hoe kijkt Freud tegen religie aan?

freud waardeert religie negatief. religie is een illusie of erger nog, een collectieve neurose

82

hoe kijkt Jung tegen religie aan?

Jung verbindt religie met goddelijke oerkrachten in ons onbewuste, die de wortels vormen van ons bestaan. religie biedt een omweg om de goddelijke krachten te ervaren.

83

wat houdt de object-relatietheorie(en) in?

in deze theorie wordt de individuele ontwikkeling beschreven aan de hand van verschillende relaties die het kind in de loop van zijn ontwikkeling heeft met de belangrijkste hechtingsobjecten (Moeder, god, beer etc.)

84

maslow onderscheidde 5 typen behoefte, welke?

- lichamelijke behoeften (voeding/zuurstof etc.)
- behoefte aan veiligheid en zekerheid
- behoefte aan sociaal contact (liefde en saamhorigheid)
- behoefte aan waardering en erkenning
-Zelfontplooiing (wens tot groei)

85

Hoe noemt maslow de 1e vier behoeften van zijn theorie?

Deficiency needs

86

Hoe noemt maslow de bovenste behoefte van zijn piramide?

Growth needs. Deze wijkt af omdat deze ene open einde heeft en nooit volledig te bevredigen is.

87

wat houdt de existentiële psychologie in?

legt sterk de nadruk op sterfelijkheid en de confrontaties die mensen daarmee hebben.

88

Yalom ontwikkelde een existentiële benadering. Hoe zag deze benadering eruit

Centraal staat het psychodynamische basisconflict dat ontstaat bij de confrontatie van het individu met zijn bestaan.