enkelletsel Flashcards Preview

attack of the clones > enkelletsel > Flashcards

Flashcards in enkelletsel Deck (18):
1

Beschrijf in het kort acuut enkelletsel

Een inversieletsel waarbij een normaal herstelproces leidt binnen 6-8 weken tot functieherstel en genezing zonder restletsels (functionele instabiliteit).

Binnen 12 weken hebben de meeste patient sport weer hervat op zelfde niveau als voor het trauma.

Lopen is in meeste gevallen mogleijk binnen 1 tot 2 weken. Indien dit niet het geval is dienen belemmerende factoren te worden opgespoord, dit zijn;
- Relevante nevenpathologie die normaal herstel belemmeren (artrose)
- Sterk uit de hand gelopen ontstekingsreactie
- Niet te verklaren pijn die de patient niet onder controle heeft
- Onvoldoende aanpassing van het houdings en bewegingsgedrag van de patient (overbelasting)
- Angst om te belasten
- Recidief
- Pre-existent instabiele enkel

2

Beschrijf in het kort functionele instabiliteit van de enkel

Er is sprake van een functionele instabiliteit ndien na een inversieletsel restklachten blijven bestaan als giving-way of recidiverend zwikken.

Klachten na langduuring belasten kunnen zijn
- Pijn
- Zwelling
- Gewrichtsstijfheid

Dit kan leiden tot
- Afwijkend gangpatroon
- Vermijden van dagelijkse bezigheden
- Probleen met acitiveiten op werk of sport op gewenste niveau

Factoren die van invloed zijn op ontstaan/voortbestaan van functionele instabiliteit
- Mechanische instabiliteit (laxiteit van kapsel-bandapparaat
- Verstoorde proprioceptie
- Verminderde spierkracht
- Vertraagde reactietijd van spieren
- Chornische synovitis
- Verminderde dorsale flexie
- Inadequate wijze van omgaan met de klachten en angst en onzekerheid over de stabiliteit van de enkel

3

Wanneer stuur je een patient door naar de huisarts/ behandel je acuut letsel/ behandel je functionele instabiliteit

Behandeling acuut letsel
- Distale syndesmose ruptuur
- Functionele instabiliteit met nieuwe weefselschade

Behandeling functionele instabiliteit
- Osteochondrale leasi
- Functionele instabiliteit zonder nieuwe weefselschade
- Subtalaire instabiliteit

Contact huisarts
- Aanwijzing fractuur
- Aanhoudende synovitis (voor functionele instabilitiet)
- Osteocondrale leasis osteofyten
+ Met/ zonder inklemming weke delen
+ Loose bodie osteochondritis dissecans
- Sinus tarsi sydroom (druk pijn op sinus tarsi is indicator)

4

Wat doe je bij een verdenking van een fractuur van de enkel

In de acute fase (tot 7 dagen na trauma) de ottawa ankle rules; er is sprake voor rontgendiagnostiek indien er sprake is van
- Pijn aangeeft in het malleolaire gebied en er sprake is van
- Onvermogen de enkel te belasten (4 stappen) zonder hulp OF
- Pijn bij palpatie van dorsale of caudale zijde van laterale malleolus OF
- Pijn bij palpatie van dorsale of caudale zijde van mediale malleolus OF
- Pijn bij palptie van de basis os metatarsale V OF
- Pijn bij palpatie van os naviculaire

5

Wat is de differentiaaldiagnostiek bij chronische enkelklachten (per aandoening, definitie/ bevinding/ beleid) distaal tibiofubulair syndesmosusruptuur

- Ruptuur van distale ligamentum tibiofubulare anterius door inversie trauma

Bevindingen
- Vergroete beweeglijkheid van fibula
- Persisterende drukpijn over ventrale syndesmose
- Afwijkend gangpatroon door pijn
- Positieve exorotatie stress test

Beleid
- Pijnvrije belasting langzamer opbouwen dan gewoon inversieletsel
- Ondersteuning met tape/brace
- Herstel duurt langer

6

Wat is de differentiaaldiagnostiek bij chronische enkelklachten (per aandoening, definitie/ bevinding/ beleid) (osteo)chondrale leasis osteofyten met en zonder inklemming

- Kraakbeen beschadiging en botwoekering van talus en tibia na trauma ten gevolge van artrose

Bevindingen
- Stijfheid
- Functievermindering (bij ventrale inklemming is dorsale/plantair flexie beperkt
- Aanhoudende zwelling

Beleid
- Verwijs naar huisarts

7

Wat is de differentiaaldiagnostiek bij chronische enkelklachten (per aandoening, definitie/ bevinding/ beleid) inklemming van weke delen

`- Inklemming door verdikt kapsel (door ontstekingsreactie)

Bevindingen
- Anterieure pijn en zweling
- Beperking dorsale flexie
- Matige synovitis

Beleid
- Verwijs naar huisarts

8

Wat is de differentiaaldiagnostiek bij chornische enkelklachten (per aandoening, definitie/ bevinding/ beleid) loose boedies

Los, zwevend fragment

Bevindingen
- Intermitterende pijn
- Zwelling
- Clicking
- Matige synovitis
- Beleid
- Verwijs nar huisarts

9

Wat is de differentiaaldiagnostiek bij chornische enkelklachten (per aandoening, definitie/ bevinding/ beleid) sinus tarsi syndroom

Zwelling in sinus tarsi (tussen talus en calcaneus) als gevolg van leasie lig. Interossei

Bevindingen
- Giving-way
- Drukpijn 2cm anterior en distaal van malleolus lateralis

Beleid
- Rust en NSAID in overleg met huisarts

10

Wat zijn de meetinstrumenten bij enkelletsel

- PSK

- GANG-analyse

- Functiescore
- Bij acuut enkelletsel voor een prognsoe omtrent de hersteltijd
- Een score van meer dan 40 bij instroom op dag 0-5 na onstaat letsel is er licht letsel. Deze patienten ontwikkelen zeer snel een redelijk looppatroon met geringe zwelling en geringe pijn tijdens lopen. Binnen 14 dagen weer normale alledaagse activiteiten uitvoeren
- Score van minder of geleid van 40 is ernstige letsel; er dient specifiek behandeld/ begeleid te worden. Gedurende 6 weken 1x per week

11

Wat houd de analyse in bij acuut enkelletsel

- In welke fase van herstel bevinden zich de aangedane weefsels
- Zijn de fysiotherapeutische bevinden in overeenstemming met beloop van normaal herstel
- Is de duur van de klachten in overeenstemming met normaal herstel
- Is het verloop van herstel tot nu toe normaal of afwijkend herstel
- Wat is de prognose (functiescore) en verwachte hersteltijd
- Is herbeoodeling na een week noodzakelijk

Indien er sprake is van afwijkend herstelproces
- Is er voldonede lokaal en adaptief vermogen (kan er groei en herstel plaatsvinden)
- Zijn de voorwaarden voor hersel aanwezig en zijn de belemmerende factoren voro herstel beinvloedbaar door fysiotherapie

12

Wat houd de analyse in bij functionele instabiliteit

Zijn de factoren die bijdragen aan de enkelklachten door de fysio beinvloedbaar
- Wat zijn bevorderende en belemmerende factoren
- Wat zijn de belangrijkste stoornissen en in functies en anatomische eigenschappen, de belangrijkste beperkingen in activiteiten en participatie problemen en is er samenhang. (wat is de samenhang met persoonlijke en externe factoren)

13

Wat zijn de bevindingen per fase bij acuut enkelletsel

Fase 1 ontsteking
- 0-3 dagen
- Pijn in rust
- Zwelling
- Geen volledige steunname

Fase 2 proliferatie
- 4-10 dagen
- Voet actief naar nulstand mogelijk
- Zwelling afgenomen
- Steunname, maar nog geen volledige afwikkeling - Eventuele bewegingsangst

Fase 3 vroege remodellering
- 11-21 dagen
- Hematoom nog aanwezig
- Normale afwikkeling van de voet
- Pijn en bewegingsangst in ADL

Fase 4 late remodellering
- 3-6 weken
- Hematoom afwezig
- Dorsale flexie mogelijk
- Pijn en/of bewegingsangst in ADL of sport

14

Wat zijn de verrichtingen van FASE 1 van enkelletsel

Behandeldoel; reductie pijn en zwelling, ciruclatieverbetering bevorderen partiele belastng

Verrichtingen;
- Voorlichten over aard en ernst letsel en verwachte herstel
- Adviseren rust, voet hoog, belasten op geleide van pijn, ontlastende maatregelen op werk, niet sporten
- Oefenen binnen pijngrens voet en tenen bewegen voor circulatie
- Leg compressiebandage aan met instructie voor zelf doen

15

Wat zijn de verrichtingen van FASE 2 van enkelletsel

Behandeldoel; herstel van functies en activiteiten en opbouw van belasting

Verrichtingen;
- Adviseren lopen op geleide van pijn eventueel met krukken, stimuleer symmetrishce belasting en actieve afwikkeling, werkzaamheden hervatten zodra normale afwikkeling mogelijk is
- Oefen de beweeglijkheid, actieve stabiliteit, coordinatie en lopen, starten met vervangende arbeid voor conditie en kracht te behouden
- Tape aanleggen zodra zwelling voldoende vermidnerd is

16

Wat zijn de verrichtingen van FASE 3 van enkelletsel

Behandeldoel; verbetern spierkracht, actieve (functionele) stabiliteit, beweeglijkheid en verplaatsen (lopen ect)

Verrichtingen;
- Voorlichten over informatie mogelijke preventie bij verhvatten zwaardere belasting
- Oefenen eventwicht, kracht, beweeglijkheid en verplaatsen streven naar symmetrishc looppatroon.
- Trainen dynamische stabiliteit, beginnen zodra belastbaarheid dit toelaat met actief belaste oefeningen gericht op eventwicht en coordinatie. Geef huiswerk
- Tape bij sport of zware belasting tot de patient statische en dynamische evenwichts en coordinatieoefenigen voor stabiliteit kan uitvoeren

17

Wat zijn de verrichtingen van FASE 4 van enkelletsel

Behandeldoelen; bevorderen van belastbaarheid, loopvaardigheden en traplopen en vaardigheden voor werk

Verrichtingen;
- Oefenen van coordinatie bij uitvoeren van vaardigheden
- Oefenschema met als doel normale belasting van voor trauma
- Progressieve opbouw van belasting
- Huiswerk

18

Wat houd de therapie in bij functionele instabiliteit van de enkel

Doelstellingen
- Patient zelf leren doseren, afstemmen belasting/belastbaarheid
- Herstel van normale dynamisch gaan
- Herstel actieve stabiliteit door coordinatie/ balans/ kracht/ uithoudingsvermogen training
- Herstel beweeglijkheid

De therapie zal eerst gericht zijn op herstel van gangpatroon en ongestoorde enkelfunctie

Verrichtingen;
Advies
- Over verawchte herstel
- Afstemmen belasting belastbaarheid, pijn zwelling, stijfheid en fucntieverlies tekenen van overbelasting
- Gedoseerd gebruik van tape/brace/bandage
- Huiswerk

Oefenen
- Streven naar symmetrisch en dynamisch gangpatroon
- Oefen statisch evenwicht met toenemende moeilijkheidsgraad
- Opbouw van cyclisch naar niet-cyclische bewegingen
- Eventueel proprioceptieve tape
- Kracht oefeningen voor lokaal die functioneel zijn
- Snelheid opbouwen
- Beweeglijkheid verbeteren en hierbij proprioceptie en stabiliteit in traject verbeteren
- Bij frequent gevoel van zwikken kan een tape/brace of zware belastende situaties