VO week 3 Flashcards
(37 cards)
wat is contraceptie?
het geheel aan maatregelen om een ongewenste zwangerschap te voorkomen of een zwangerschap teniet te doen
- omvat zowel anticonceptie als interceptie
wat is anticonceptie?
het verhinderen van de bevruchting
wat is interceptie?
het opvangen, onderscheppen en dus voorkomen van innesteling na de bevruchting (post-coïtale contraceptie)
wat wordt bedoeld met natuurlijk: plannen en timing? welke 2 vormen zijn er?
paren die deze methode van contraceptie gebruiken, hebben vaak een latente kinderwens (stiekem willen of wil een van de twee kinderen). dit heeft een lage betrouwbaarheid
- coïtus interruptus: voor het zingen de kerk uit
- periodieke onthouding: cyclus afhankelijk (8-9 dagen voor en 2-3 dagen na ovulatie geen seks, ovulatie meten via temp) of tijdens cyclus geen seks
welke barrière middelen zijn er?
- spermicide middelen: vooral gecombineerd met condooms
- pessarium occlusivum: kapje over de baarmoedermond moet wel goed ingebracht worden en 8-10 uur laten zitten na seks. voorkomt geen SOA
- condooms: enige barrière middelen die de kans op SOA’s kunnen verkleinen
5:100 wordt als nog zwanger bij het gebruik. maar ze verlagen de sensibiliteit, zijn minder betrouwbaar en gedoe om te gebruiken soms
waar bestaat orale contraceptie uit?
combinatiepreparaat: oestrogeen en progesteron
- oestrogenen zijn eigenlijk niet nodig en zorgen voor aanmaak van een stabieler endometrium
- de progestagenen zorgen voor onderdrukking van de ovulatie en de follikelgroei, verdikking van het cervixslijm, slapper glad spierweefsel en een dunner endometrium. een dunner endometrium ontstaat door stabilisatie van de dikte ervan in een onderontwikkeld stadium.
samen zorgen ze voor onderdrukking van de hypofyse en onderdrukking van de cyclus
welk deel van de pil heeft anticonceptieve werkingen?
progestagene component
wat gebeurt er in de stopweek en is die nodig?
is niet nodig. in de stopweek ontstaat er aanzet van de follikelgroei en schommelingen in het oestrogeengehalte. het is dus nadelig voor de betrouwbaarheid van de pil.
- oestrogeenschommeling zorgt voor mastalgie (pijnlijke borsten) en misselijkheid
- progestageenschommeling kan leiden tot stemmingswisselingen en onttrekkingshoofdpijn
wanneer treedt er follikelgroei op?
vanaf zeven dagen zonder pilgebruik. dus de stopweek mag dus nooit langer dan zeven dagen duren. het nadeel van door blijven slikken van de pil is dat er doorbraakbloedingen of spotting op kunnen treden
wat zijn complicaties van de pil?
vasculaire problemen zoals trombose, CVA en MI
wanneer heb je risico op trombose?
alleen bij combinatie preparaten en niet als je alleen progesteron neemt (mini pil). de betrouwbaarheid is stuk lager want je kan hem echt niet vergeten en er is ook geen stopweek
Wat is de werking van de koperspiraal?
Lokaal mild ontstekingsinfiltraat, waardoor het endometrium niet goed is voor innesteling. Daarnaast zorgt het ervoor dat de zaadcellen de baarmoeder niet binnendringen. Je behoudt de eisprong en menstruatie. Geen koperspiraal bij endometriose en dysmenorroe. Dan hebben ze meer pijn.
Wat is de werking van het hormoonspiraal? (Mirena)
Hier zit progesteron in, in een lage dosering. Met name lokaal effect, meer dan 80% van de vrouwen behoudt hun ovulatie. Maar er kan geen semen bijkomen. Door de hormonen wordt opbouw van het endometrium tegengehouden, waardoor je geen menstruatie hebt.
Hoe ontstaat expulsie (afstoting) bij spiraal?
Expulsie komt voor als de spiraal scheef zit (raar aangelegd of er zit iets in de baarmoeder (myoom)) of als de baarmoeder heel groot is. Verwijdering van het spiraal gaat door het trekken aan de draadjes. De baarmoeder wordt gevormd uit de Müllerse buizen.
Wat zijn de kenmerken van een koperspiraaltje?
- Werking, mede door het koper
o Ontstekingsinfiltraat endometrium, tuba
o Immobilisatie zaadcellen
o 5 tot 10 jaar in situ - Effectiviteit
o Zwangerschapscijfer: 0,1-1,0
Wat zijn de bijwerkingen van koper IUD?
- Menorragie
- Expulsie
- Infectie na insertie
Waarom doen we moeilijk met een hormoonspiraaltje voor PCOS?
We doen moeilijk met spiraaltje voor PCOS. Omdat er continu oestrogeen is en geen ovulatie dus kans op dysplasie van het baarmoederslijmvlies is dan groter omdat het baarmoederslijmvlies alleen maar prolifereert. Je hebt bij deze mensen wel een onttrekkingsbloeding nodig.
Levonorgestrel houdend IUD (“hormoon-spiraaltje”) vs koper houdend IUD. Beschrijf de verschillen in werking?
- Beide verhinderen innesteling van het embryo!
- Beide negatief effect op kwaliteit van het endometrium: ontstekingsinfiltraat!
- Hormoonhoudend: daarbij ook op proliferatie en uitrijping van endometrium
- Hoewel hormoonhoudend: geen remming van ovulatie!
Wat zijn de contra-indicatie voor IUD?
- Zwangerschap
- Bloeding met onbekende oorzaak
- Actieve infectie: bijv. bij chlamydia dit kan leiden tot ontsteking van het kleine bekken
- Maligne aandoening genitalia int.
- Kleine uterus, uterus anomalie, dysmenorroe, menorragie
Wat zijn de mogelijkheden voor sterilisatie bij de vrouw?
- Laparoscopisch: Filshieclips (nietjes, dan ontstaat er fibrosering), coagulatie (dichtbranden)
- We doen ook nog wel is een tubectomie: we halen dit meestal weg omdat we denken dat het ovariumcarcinoom in de tubae ontstaan.
- Hysteroscopisch: essure: tuba hoeken plaats je een veertje –> adhesie vorming waardoor obstructie. Wordt niet meer gedaan vanwege pijnklachten.
- Betrouwbaar (0,5 tot 2 % zwangerschappen na laparoscopische sterilisatie)
- “Definitief “: je kan het niet herstellen zoals bij de man.
Hoe werkt sterilisatie bij de man?
- Relatief simpele procedure
- Na 3 maanden azoöspermie
- Reversibel, maar hoe langer onderbroken hoe slechter recovery (langer dan 5 jaar dan is de kans kleiner). Kan niet bij de tubae omdat de cilia afsterven door de clips.
- Soms blijvende pijn klachten: post vasectomy pain syndrome (2-5%)
Seks zonder anticonceptie, en geen kinderwens …!! Oplossing?
- Morning after pill (hoge dosis progesteron): stelt de ovulatie uit. Werkt niet altijd. Werkt niet als de ovulatie als heeft plaatsgevonden. Voordeel geen zorgverlening nodig gewoon te kopen bij de kruidvat. Progestageen daling van de morning afterpill zorgt dat het endometrium ook minder goed wordt voor de innesteling.
- Koperspiraaltje plaatsen
Zwangerschapskans: levonorgestrel: 1-2%, ulipristal: 1-2%, koperspiraal: 0,2-1%.
Uiterlijke termijn van gebruik: levonorgestrel: 72 uur/3 dagen (bij voorkeur binnen 12 uur), ulipristal: 120 uur/5 dagen (bij voorkeur binnen 12 uur), koperspiraal: 120 uur/5 dagen.
Wat is de relatie tussen roken en het risicoprofiel bij orale AC?
Oudere vrouwen hebben een hoger risico op trombose en roken geeft nog een hoger risico op trombose.
Wat voor rol spelen oestrogenen in de borstvoeding aanmaak?
Oestrogenen onderdrukken de borstvoeding aanmaak.