Hormony Flashcards Preview

Farmakologia 3. Rok > Hormony > Flashcards

Flashcards in Hormony Deck (102):
1

Sermorelina

Syntetyczny analog GHRH, używany w diagnostyce niedoboru GHRH (czy przyczyna podwzgórzowa czy przysadkowa), także w niedoborze gH z przyczyn podwzgorzowych oraz w kacheksji w AIDS,

2

Tesamorelina

Zapobieganie lipodystrofii przy podawaniu leków przeciwretrowirusowych

3

Grelina

Hormon produkowany w przewodzie pokarmowym powodujący wydzielanie GHRH

4

Okreotyd, lanreotyd, pazyreotyd

Analogi somatostatyny (bardzo krótko działa), Stosowane w leczeniu guzów litych, gruczolakow przysadki i akromegalii w przypadku przeciwwskazań do operacji; rownież nieoperacyjne guzy przewodu pokarmowego (hamuje produkcje np VIP i objawy rakowiaka); oraz krwawienie z żylaków
Przełyku - hamowanie produkcji czynników naczyniorozszerzajacych;

5

Okreotyd

Działania receptor typu 2 stymulująca, podaje sie go co 8 godzin podskórnie, w formie okreotyd Lar - długo działa bo jest zamknięta w polimerowych mikrosferach,

6

Lanreotyd

Początkowo był podawany raz w tygodniu, obecnie w formie autozelu raz w miesiącu

7

Pazyreotyd

Wieloreceptorowy analog somatostatyny (1,2,3,5), byc moze w akromegalii opornej na leczenie

8

Wapreotyd

Leczenie żylaków przełyku, dożylnie w Bolusie, pobudza receptoru 2, 5 i mniej 4

9

Niepozadane analogów somatostatyny

Pokarmowe, nasilenie kamieni żółciowych, hamowanie wydzielania insuliny,

10

Bromokryptyna

Niewybiorczy agonista receptorów dopaminowych stosowany w leczeniu akromegalii

11

Kabergolina

Wybiórczy względem D2 agonista dopaminowych, leczenie akromegalii, skuteczna w guzach przysadki wydzielających PRL lub TSH; niepoz: pokarmowe, zawroty, zaburzenia zastawek

12

Lizuryd, pergolid, chinagolid, terguryd

Mniej skuteczne w akromegalii, zwiększają sygnalizacje dopaminergiczna

13

Pogwisomant

Analog GH z inżynierii genetycznej, współzawodniczy z hormonem o miejsce wiązania, codziennie podskórnie, pegylowany - dłużej działa, niepoz: zaburzenia wątroby i miejscowe

14

Somatropina

Syntetyczny GH identyczny jak hormon, leczenie niskoroslosci

15

Somatrem

Analog GH; Wydłużony o metionine N końcowa, leczenie niskoroslosci

16

Mekazermina

Syntetyczny IGF-1, stosowana z białkiem wiążącym 3; stosowany w przypadku przeciwciał przeciw GH lub hipoglikemii po GH lub w niskoroslosci niewrażliwe na GH

17

Metoklopramid

Stosowany w przypadku niewystarczającej produkcji PRL, antagonista dopaminowych, niepoz: pokarmowe

18

Bromokryptyna (niewybiorczy); kabergolina i chinagolid (długo działający agonista D2)

Leczenie prolactinomy gdy niewskazana operacja; niepoz: pokarmowe, zawroty

19

Protyrelina

Preparat TRH stosowany do diagnozy przyczyn niedoczynnosci tarczycy, (tarczycowa przysadkowa podwzgorzowa), w przyszłości: przeciwdrgawkowe, neuroprotekcyjne, ochrona układu oddechowego

20

Tyreotropina

Leczenie raka tarczycy i wola wieloguzkowego razem z jodem radioaktywnym (zwiększa wychwyt),

21

Kortykorelina

Stosowany diagnostyczne w różnicowaniu nadmiernej produkcji Glikokortykosteroidow (gruczolak przypadki, guz nadnerczy, ektopowe wydzielanie ACTH)

22

Kortykotropina

Rzadko w Niewydolność nadnerczy, parenteralnie, diagnostyka niewydolności nadnerczy, różnicowanie wrodzonego przerostu nadnerczy od hiperandrogenizmu jajnikowego

23

Gonadorelina, buzerelina, gozerelina, leuprorelina, tryptorelina, histerelina, nafarelina

Agoniści receptora GnRH, zmniejszają produkcje FSH i LH; leczenie endometriozy, włókniaki
Macicy, przedwczesne dojrzewanie, rak prostaty (podanie długodziałającymi agonistow najpierw zwiększy stężenie hormonów płciowych a potem dopiero zmniejszy - na początku nowotwór moze urosnąć! Wiec stosuje sie z antagonistami receptora testosteronu) niepoz: uderzenia gorąca, bole głowy, zmniejszone libido

24

Cetroreliks, ganireliks, abareliks

Antagoniści receptora GnRH

25

Gonadorelina

Agonista GnRH; Okres półtrwania 5 minut, pompa fuzyjne w bolusach co 60-120min; leczenie braku cykli owulacyjnych, ocena wydolności komórek przysadki do produkcji FSH i LH;

26

Leuprorelina, histerelina

Agonista GnRH; Długi czas działania, domiesniowo raz dziennie,

27

Nafarelina

Agonista GnRH; Spray donosowy

28

Gozerelina

Agonista GnRH; Forma wolno uwalniający, raz w miesiącu,

29

Cetroreliks

Antagonista receptora GnRH; Procedury sztucznego zapłodnienia w celu wygaszenia produkcji endogennych ginadotropin, by lepiej ogarniać cykl owulacyjny;

30

Abareliks

Antagonista GnRH; długo dzialajacy, leczenie raka gruczołu krokowego; po jednorazowym wstrzyknięciu bardzo niski testosteron przez rok; niepoz: anafilaksją, wydłużenie QT,

31

Degareliks

Antagonista GnRH; najnowszy, rak prostaty, bez działań niepoz;

32

Menotropina (mieszanina FSH i LH u mężczyzn w celu zstąpienia jąder, ); urofolitropina; folitropina rekombinowana, gonadotropina kosmowkowa (zstapienie jąder);

Preparaty gonadotropin stosowane w sztucznym zapłodnieniu,

33

Menotropina kilkakrotnie, potem jednorazowo gonadotropina kosmowkoa

Leczenie bezpłodności z braku owulacji

34

Tetrac

Pochodna T4, antagonista receptora błonowego nie wnikający do komorki;

35

Liotroks

Mieszanina T4 i T3; Nie ma zadnej przewagi nad lewotyroksyna wiec rzadko;

36

Lewotyroksyna

Syntetyczny T4, Cześciej używana, długi okres półtrwania - 7 dni, stosowana w niedoczynnosci, fuzjach tarczycy, wole rozlane, rak tarczycy, - przez sprzężenie zwrotne ujemne hamuje powstawanie TSH,

37

Liotyronina

Syntetyczna T3, silniejsze działanie i lepsza dostępność niz lewotyroksyna, stosowana rzadko - jednodniowy okres półtrwania - kilka razy dziennie

38

Związki jodu, nadchlorany, pochodne tioimidazolu, pochodne tiouracylu, blokery rec B adrenergicznych

Leczenie nadczynnosci tarczycy, tyreostatyki; niepozadane: skórne, bole stawowe, pokarmowe, polekowe zap wątroby, leukopenia, powiększenie woli tarczycy,

39

Preparaty jodu

Podaż osobom z niedoborem jodu, osobom z nadczynnością - zbyt duże dawki jodu blokują peroksydaze tarczycowa; hamowanie wychwytu radioaktywnego jodu ze środowiska, hamowanie uwalniania radioaktywnych hormonów w terapii raka tarczycy, przed operacja tarczycy - zmniejsza rozmiar i ukrwienie

40

Niepozadane jodu

Alergiczne, zaburzenia smaku, pokarmowe

41

Jod radioaktywny

Czas półtrwania 8 dni; szybkie wbudowanie do gruczołu i zniszczenie tkanki promieniowaniem B, TSH zwiększa wychwyt jodu, po terapii podaje sie dużo jodu by zmniejszyć uwalnianie hormonów

42

Propranolol, metoprolol

B blokery stosowane w nadczynnosci tarczycy, hamują działanie hormonów tarczycy na serce,

43

Nadchlorany

Hamują wychwyt anionów jodu przez komórko tarczycy, Mniejsza po kilku tygodniach uwalnianie hormonów tarczycy (bo duży zapas jodu w tarczycy)

44

Tiamazol

Pochodna tioimidazolowa, tyreostatyk, hamuje peroksydaze tarczycowa, działanie po kilku tygodniach

45

Propyltiouracyl

Pochodna tiouracylowa, hamuje peroksydaze tarczycowa, dodatkowo hamuje obwodowa konwersje T4 do T3 - nie udowodniono większej skuteczności; działanie po kilku tygodniach

46

DHEA

Często stosowany w suplementach diety bo jego spadki korelują z nowotworami i chorobami serca; - brak dowodów; DHEA niebezpieczny z nowotworem prostaty

47

Eplerenon

Selektywny Antagonista receptora mineralokortyko; diuretyk oszczędzający potas; zmniejsza proces włóknienia w sercu; leczenie gruczolaka lub przerostu warstwy klebkowatej; niepoz: hiperkaliemia

48

Spironolakton

Antagonista nieswkektywny mineralokortyko; hamuje tez receptor testosteronowy i progesteronowy; niepoz: ginekomastia, hiperkaliemia; leczenie przerostu lub gruczolaka warstwy klebkowatej,

49

Aldosteron

Podawany doustnie ulega inaktywacji w wątrobie

50

Fludrokortyzon

Fluroowana pochodna kortyzolu, średnio silny glikokortyko i bardzo silny mineralokortyko; stosowany np w chorobie Addisona, przerzutach do nadnerczy (niedobór aldosteronu); nie ma niepoz mineralokortyko: elektrolitowe, nadcisnienia, niewydolności serca;
Odstawiać powoli bo niewydolność nadnerczy moze sie rozwinąć

51

Działanie glikokortykosteroidow

Przeciwzapalne, przeciwuczuleniowe, immunosupresja (duże dawki), przeciwobrzękowe, diabetogenne, nasilają lipolize, zatrzymanie sodu utrata potasu, wzrost wydalani wapnia, więcej płytek krwi, mniejsze funkcja wydzielnicze gonad, euforyzujace,

52

Wskazania glikokortykosteroidow

Choroba Addisona, astma, kolagenozy, anafilaksją, uczulenie na leki, choroba posuriwicza, przeszczepy, choroby autoimmuno, zespół nefrotyczny, crohn, alergia, RZS, nowotwory, choroby skory, obrzęk mózgu

53

Niepoz glikokortyko

Jatrogenny zespół Cushinga, nadkazenia, choroba wrzodowa, upośledzenie gojenia, atrofia miesni, rozstępy, osteoporoza, obrzęki, cukrzyca, nadciśnienie, hipokaliemia, Jaskra, zaćma, zakrzepica, krwawienie śródczaszkowe, psychiczne, niewydolność kory nadnerczy po szybkim odstawieniu

54

Przeciwwskazani glikokortyko

Choroby zakaźne, gruźlica czynna, pooperacyjne, wrzodowa, obrzęk śluzowata, cushing, cukrzyca, nadciśnienie, Jaskra, zaćma, osteoporoza, psychozy, ciąża, miastenii

55

Hydrokortyzon (1), prednizolon (4), metyloprednizolon (5), prednizon (4), triamcylon (5), deksametazon (20), betametazon (25)

Substancje czynne w glikokortyko, doustnie, domiesniowo, dożylnie, maści, wziewnie

56

Aminoglutetymid

Inhibitor cyp11a1, hamuje powstawanie pregnenolonu z cholesterolu; blokuje powstawanie hormonów kory nadnerczy i estrogenów; rak sutka z orzerzutami, nowotwory kory nadnerczy, cushing

57

Metyrapon

Inhibitor 11b-hydroksylazy, hamuje powstawanie mineralokortyko i glikokortyko, czasem w
Cushingu

58

Ketokonazol

Przeciwgrzybiczy, inhibitor powstawanie androgenów nadnerczowych, niepoz: ginekomastia, leczenie nowotworów prostaty;

59

Trilostan

Inhibitor dehydrogenazy 3B-hydroksysteroidowej; dawniej w cushingu, obecnie wycofany

60

FSH, LH

Stosowane w terapii bezpłodności i czasowej supresji płodności, leczeniu nowotworów zależnych od hormonów płciowych, hormonalnej terapii zastępczej i patologicznym rozroście endometrium

61

Działanie estrogenów

Kształtowanie żeńskich narządów płciowych; zwiększają lokalna produkcje oksytocyny okołoporodu; w okresie płodowym wpływa na kształtowanie układu nerwowego zależnie od płci; funkcjonowanie układu dopaminergicznego; dystrybucja tkanki tłuszczowej od płci; zwiększają krzepliwość i ryzyko zakrzepicy głębokiej; hamują resorpcję tkanki kostnej; zmniejszają wzrost kości na długość u obu płci; zwieszają stężenie cholesterolu w żółci -> kamica

62

Estrogeny

Pobudzają receptory A i B cytoplazmie -> efekty genomowe; oraz receptor blonowy związany z białkiem G (odpowiedzialny za efekty naczyniowe estrogenów)

63

Działanie Progesteronu

Przejście endkmetrkum w fazę sekrecjami; złuszczanie endometrium; podtrzymywanie ciąży; natriureza i zmniejszenie płynu pozakom; supresja działania immuno; zmniejszenie kurczliwości gładkiej macicy; zahamowanie laktacji; współdziałanie z estrogenami, podwyższenie temperatury u kobiet poowulacji

64

Progesteron

Działania receptory cytoplazmatyczne A i B które działają na transkrypcje genów

65

Naturalne i półsyntetyczne estrogeny

Stosowane same lub z gestagenem w leczeniu objawów przekwitania lub w czasowym hamowaniu płodności, podawane najczęściej doustnie, syntetyczne w mniejszym stopniu metabolizowane w wątrobie wiec skuteczniejsze; naturalne jako zele dopochwowe w zmniejszaniu objawów przekwitu; stosowane w plastrach by zmniejszyć metabolizm;

66

Estradiol, estron

Najczęściej stosowane naturalne estrogeny

67

Etynyloestradiol, mestranol

Syntetyczne pochodne estrogenów

68

Estrogeny koniugowane

Z moczu klaczy (??), pochodne siarczanowe estronu, ekwiliny i ekwileniny

69

Cypionian, walerian estradiolu

Podawane domiesniowo, uwalniają stała dawkę estrogenu przez kilka tygodni, rzadko

70

Niepoz estrogenów

Stymulacja receptorów estrogenowych -> rak sutka i macicy, przezskornie i donosowo zmniejsza ryzyko, nadciśnienie, zaburzenia zakrzepu, kamica

71

Antyestrogeny

czysty antagonista - fulwestrant; częściowo agoniści częściowo antagoniści (SERM): klomifen, tamoksyfen, rakoksyfen, lazofoksyfen, bazedoksyfen, arzoksyfen

72

Fulwestrant

Antagonista receptorów estrogenowych, rak sutka; niepoz: uderzenia gorąca, osteoporoza, zaburzenia błony pochwy; SERD, niszczy receptory estrogenowe

73

Klomifen

Słaby agonista estrogenowych i antagonista; niepłodność wywołana dużymi stężeniem estrogenów (sprzężenie ujemne - hamują FSH i LH i bezowulacyjne), odblokowuje syntezę FSH; 5-10’dzien cyklu; niepoz: ciąże mnogie

74

Tamoksyfen

Antagonista receptorów estrogenowych w sutku a agonista w kościach i endometrium; Prekursor związków SERM, leczenie i zapobieganie nowotworów sutka, nie wywołuje osteoporozy; niepoz: przerost endometrium; krwawienia z macicy, rak macicy

75

Raloksyfen

SERM; nie pobudza estrogenowych w endometrium; zmniejsza ryzyko sutka; zmniejsza częstość złamań kręgosłupa w osteoporozie; niepoz: udaru mózgu, choroba zakrzepowe;

76

Lazoksyfen

Modulator, SERM; zmniejsza częstość złamań w osteoporozie, zmniejsza ryzyko nowotworów, udarów, działa na endometrium wiec krwawienia macicy;

77

Bazedoksyfen

SERD; nie zwiększa krwawień macicy; zmniejsza złamania kręgosłupa w osteoporozie; obniża ryzyko raka sutka; zwiększa ryzyko zatorów; niszczy receptory estrogenowe

78

Arzoksyfen

SERM; Hamuje częstość złamań w osteoporozie; rzadko

79

Anastrozol, letrozol, eksemestan

Inhibitory aromatazy; w nowotworze sutka z receptorem
Estrogenowym na komórkach; naprzemiennie z tamoksyfenem; niepoz: artralgie, bole mięśniowe,

80

Gestageny

Megestrol, hydroksyprogesteron, medroksyprogesteron - estry progesteronu; doustnie, domiesniowo, zmniejszają produkcje gonadotropin przez zwrotne ujemne; leczenie nieregularnych cyklu, endometriozy, krwawień z macicy, hamowanie płodności ; podawane razem z estrogenami by zmniejszyć stymulację endometrium;

81

I generacja syntetycznych gestagenow

Noretynodrel, noretysterom, chlormadynon, medroksyprogesteron

82

II gen syntetycznych gestagenow

Norgestrel, lewonorgestrel - pochodne testosteronu

83

III generacja syntetycznych gestagenow

Dezogestrel, etonogestrel, gestoden, norgestymat, norelgestromin (aktywny metabolit norgestymatu)

84

IV gen syntetycznych gestagenow

Drospirenon, dienogest, trymegeston, nestoron, nomegestrol

85

Tanaproget

Niesteroidowy gestagen, stosowany do uwidocznienia raka sutka z receptorami progesteronowymi; zmniejsza ekspresję metaloproteinaz w endometrium wiec hamuje endometrioze

86

Lonapryzan

Czysty antagonista rec progesteronowych

87

Onapryston

Modulator ; antagonista progesteronowych w jego
Obecności, przy braku agonista

88

Azopryniznil

Antagonista receptora progesteronowego;
Endometrioza i włókniaki macicy, wystawia endometrium na działanie estrogenów -> max kilka
Miesięcy inaczej moze byc rak macicy

89

Uliprystal

Antagonista profesteronowego; Zapobieganie zajścia w ciąże; podawany po stosunku; zahamowanie owulacji; nie skuteczny jeśli była przed podaniem!

90

Mifepryston

Antagonista progrsteronowego; Wczesnoaborcyjny; do 49 dnia ciąży; atrofia endometrium;

91

Testosteron

Domiesniowo/przezskornie; undecylenian testosteronu oraz mesterolon jedyne pochodne nie inaktywowany w wątrobie po doustnym; stymuluje rozrost jąder i spermatogenezę; pobudzenie mięśni kości krwi; przyspiesza raka prostaty; zwiększa LDL zmniejsza HDL

92

Danazol

Syntetyczny steroid przeciwestrogenowy, stosowany na silne menstruacje, w endometriozę i wlokniakach sutka; podawany w obrzęku nacxynioruchowego z niedoboru Inhibitory czynnika 1. Dopełniacza;

93

Finasteryd, dutasteryd

Antyandrogeny; Inhibitory 5A reduktazy testosteronu; łagodny przerost prostaty i łysienie męskie;

94

Cyproteron

Antagonista receptora androgenowego; steroid; leczenie hirsutyzmu kobiet

95

Flutamid, bikalutamid, nilutamid

Niesteroidowe antagoniści receptora androgenowego; na nieoperacyjnego raka prostaty (razem z analogiami
GnRH)

96

Nonoksynol 9

Składnik preparatów plemnikobojczych np pianek, żeli, kremów

97

Gestageny + estrogeny

Czasowe hamowanie płodności; estrogeny hamują produkcje FSH w pętli zwrotnej ujemnej; gestageny blokują wyrzut LH; gestageny zmieniają śluz szyjkowy i powodują scienczenie i atrofie endometrium; doustnie, plastry; zmniejszają ryzyko raka endometrium i jajników,

98

Niepoz skladnika estrogenowego

Zakrzepica zyl głębokich, zatorowość płucna, udar mózgu, zawał serca, nadciśnienie, kamica żółciowa

99

Niepoz składnika gestagenowego

Trądzik, hirsutyzm, nadmierne wydzielanie skory, wzrost libido, przyrost masy ciała

100

Ospemifen

SERM, hamuje negatywny wpływ menopauzy na błonę śluzowa pochwy, leczenie dyspareunii

101

Octan abirateronu

Niesteroidowy nieodwracalny inhibitor CYP17A1; inhib
Przemiany progesteronu do testosteronu; hamuje powstawanie testosteronu tez w komórkach raka; leczenie opornego na kastrację farma raka prostaty

102

Lewonorgestrel

Hamuje owulacje i powoduje zmiany w endometrium; utrudnia implantację; wczensoporonne i antykoncepcyjne; pigułka „po”