JELITO Flashcards Preview

Patofizjo > JELITO > Flashcards

Flashcards in JELITO Deck (56)
Loading flashcards...
1

BIEGUNKA (ogólne)

Stan, gdy pacjent oddaje zbyt dużo i zbyt często (>3x / dobę) stolce o zwiększonej masie (>250g/dobę) i zmniejszonej lub płynnej konsystencji.

2

Biegunka osmotyczna

- przez wzrost osmolarności treści jelitowej, co uniemożliwia wchłanianie wody
- mija po zastosowaniu głodówki
- najczęściej spowodowana nadużywaniem sztucznych słodzików, związków magnezu, zaburzeniami wchłaniania węglowodanów, celiakią, osmotycznymi środkami przeczyszczającymi

3

Biegunka wydzielnicza (sekrecyjna)

- spowodowana zwiększonym wydzielaniem jelitowym elektrolitow i wody, których jelito grube nie nadąża wchłaniać
- duże stężenie Na, K, Hco3-, Cl- w stolcu
- wzrost wydzielania jest spowodowany przez pobudzenie cAMP przez toksyny bakteryjne, hormony, PG, kwasy żółciowe
- wodnista, duża objętościowa biegunka, bez śluzu i krwi-
- NIE USTAJE po zastosowaniu głodówki
- Przyczyny: enterotoksyny bakteryjne, hormony, kwasy tłuszczowe, kwasy żółciowe, środki przeczyszczające

4

Biegunka wysiękowa (zapalna)

- przez uszkodzenie błony śluzowej: wysięk zapalny + zaburzenia wchłaniania jelitowego związków osmotycznie czynnych i wody
- obecne krew/śluz/ropa
- mogą towarzyszyć ogólnoustrojowe objawy reakcji zapalnej
- przyczyny: zakażenie Shigella, Salmonella, Clostridium dificile, Yersinia, itd.; przewlekłe choroby zapalne jelit, rak okrężnicy, środki cytotoksyczne, promieniowanie, niedokrwienie

5

Biegunka motoryczna

- przez zaburzenia motoryki -> zbyt szybki pasaż wskute nadmiernej aktywności perystaltycznej
- np. zespół jelita drażliwego, nadczynność tarczycy i inne zaburzenia hormonalne, stan po resekcji żołądka, cukrzycowa neuropatia autonomiczna.

6

Biegunka jelita cienkiego

-wodnista, obfita, bez krwi i śluzu
- może być spowodowana niewydolnością zdolności wchłaniania w jelicie grubym przy nadmiernym wydzielaniu w jelicie cienkim; lub przy nadmiernym dowozie substancji osmotycznie czynnych

7

Biegunka jelita grubego

często w małych ilościach z obecnością śluzu i krwi

8

Biegunka ostra

- od kilku godzin do kilku dni
- zwykle spowodowana ZATRUCIEM, ZAKAŻENIAMI, LEKAMI lub ma PODŁOŻE ALERGICZNE

9

Biegunka przewlekła

- powyżej 10-14 dni
- 90% przypadków spowodowane jest nieswoistymi zapaleniami jelit, rakiem okrężnicy, zespołem jelita drażliwego i inne

10

Możliwe przyczyny biegunki przewlekłej

1. Przewlekłe zakażenia - np. yersinia, ameby, lamblioza, lub zakażenie oportunistyczne u chorych na AIDS
2. Zmiany zapalne niezakaźne - np. choroba Crohna, zapalenie uchyłków, CU
3. Anomalie anatomiczne - np. przetoki, zespół krótkiego jelita, wagotomia
4. Nowotwory - raki, jelita cienkiego, grubego, rakowiaki,
5. Alergie - celiakia i inne alergie na skł pokarmowe
6. Przyczyny metaboliczne - amyloidoza, niedobory enzymatyczne, awitaminozy, zespoły wadliwego trawienia/wchłaniania, abetalipoproteinemie
7. Zaburzenia endokrynne - niedoczynność przytarczyc, gastrinoma, nadczynność tarczycy, niewydolnosć nadnerczy
8. Toksyczne - przewlekłe zatrucie arsenem, alkoholizm
9. Leki - przeczyszczające, cytostatyczne, tyroksyna, kwas chenodezoksycholowy, laktuloza, sorbitol
10. Zaburzenia czynnościowe - jelito drażliwe, biegunki psychogenne

11

Diagnostyka biegunek

- wywiad (charakterystyka, ilość, wygląd, spoistość, ustąpienie po głodówce, związek z lekami, pokarmem, pobyt z granicą/operacje)
- obraz kliniczny
- badania laboratoryjne
- sigmoidoskopia, ew. biopsja i badanie histologiczne
- wlew kontrastowy
- specjalne badania diagnostyczne przy podejrzeniu zaburzeń wchłaniania lub trawienia

12

ZAPARCIE

U 20-30% osób po 60rż. Częstość występowania rośnie z wiekiem i jest większa u kobiet.
Przez 3 miesiące spośród ostatniego roku muszą wystąpić co najmniej dwa z poniższych objawów:
- mniej niż 3 wypróżnienia na tydzień
- nadmierne parce na stolec
- uczucie niepełnego wypróżnienia
- uczucie przeszkody w odbytnicy/odbycie
- konieczność zabiegów manualnych w celu usunięcia stolca

13

ETIOLOGIA ZAPARĆ

1. Zaburzenie czynnościowe: najczęstsza postać, wynika z diety ubogoresztkowej, małej ilości ruchu, hamowanie bodźca defekacyjnego
2. Przejściowe zaparcia w chorobach gorączkowych, obłożnych, zmiany żywienia, w podroży
3. Zaparcie w zespole jelita drażliwego
4. Polekowo: alkalia, antycholinergiki, opiaty, kodeina, antydepresanty, werapamil, kolestyramina
5. Zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hiperkalcemia)
6. Organiczne choroby jelit: zwężenie, niedrożność, gruczolaki, choroby zapalne, choroby odbytu (szczeliny, ropne, żylaki)
7. Zaburzenia neurogenne - cukrzycowa neuropatia, choroba Parkinsona, Hirschprunga, stwardnienie rozsiane
8. Przyczyny hormonalne (np. ciąża)

14

PATOGENEZA ZAPARĆ

- przewlekłe zaparcia czynnościowe są spowodowane zwolnieniem pasażu przez okrężnicę lub dysfunkcją dna miednicy (nieprawidłowy skurcz zwieracza odbytu lub nieprawidłowa relaksacja mięśni dna miednicy)
- choroby ogólnoustrojowe (np. cukrzyca) zwalniają pasaż jelitowy
- powstrzymywanie się od defekacji wydłuża czas pasażu
- mechaniczne zwężenie światła jelita w chorobach organicznych (Crohn, Hirschprung)

15

Biegunka paradoksalna

Występuje w przypadku patologicznego zwężenia światła jelita w chorobach organicznych (np. choroba Crohna). Zalegające masy kałowe są rozwadniane bakteryjnie i wtedy zostaje on wydalony w małych porcjach odznaczających się przykrym zapachem ( po wcześniej występujących zaparciach )

16

Powikłania przewlekłych zaparć

- wzrost ryzyka powstania uchyłków jelit/zapalenie uchyłków
- żylaki odbytu
- wzrost ryzyko rozwoju raka okrężnicy/odbytu
- kamienie kałowe i paradoksalna biegunka

17

ZAPALENIE JELIT (ENTERITIS)
Może objemować cały przewód pokarmowy, albo lokalizować się w specyficznym fragmencie jelit.

- PRZYCZYNĄ najczęściej jest zatrucie pokarmów przez enterotoksyny Staphylococcus/Escherichia Coli/ zakażenie rotawirusem lub wirusem Norwalk
- CLostridium dificile wywołuje rzekomobłoniaste zapalenie jelit u chorych zażywających antybiotyki o szerokim spektrum
- dolegliwości bólowe brzucha z nudnościami, wymiotami, biegunką,

18

Niedokrwienne zapalenie jelita grubego

- najczęściej u starszych z miażdżycowo zmienionymi naczyniami krezki ( na skutek dodatkowej hipowolemii lub nasilenia niewydolności krążenia )
- SZCZEGÓLNIE NARAŻONE SĄ:
zgięcie śledzionowe, zstępnica, górna część odbytnicy,
- Najpierw zmiany niedokrwienne błony sluzowej, później zmiany martwicze i złuszczenia (wtedy występuje silny ból i KRWISTA BIEGUNKA)
- Jeżeli przebiega podostro zwykle występuje tylko krwawienie jelitowe i kończy się samoistnie po kilku tygodniach
- Progresja zmian może jednak doprowadzić do martwicy ścian, perforacji i zapalenia otrzewnej.

19

Zespół upośledzonego wchłaniania

Zaburzenie wchłania jednego lub wielu rodzajów składników odżywczych prowadzące do nieadekwatnego transportu strawionego pokarmu z jelita do krwi lub limfy

20

Zespół upośledzonego trawienia

zaburzenie chemicznych procesów trawienia w śluzówce jelita, uniemożliwia wchłanianie nieprawidłowo przetworzonych substancji. Jest to jedna z grupy przyczyn prowadzących do upośledzonego wchlaniania.

21

Przyczyny ZUW

1. Stan po operacji przewodu pokarmowego
2. Choroby trzustki
3. Choroby wątroby i dróg żółciowych
4. Choroby jelita cienkiego ( pierwotne ch. jelita cienkiego np. sprue; choroba niedokrwienna; zakażenia i stan nosicielstwa; choroby układowe)
5. CHoroby wrodzone (np. niedobór laktazy)
6. Polekowe upośledzenie wchłaniania

22

Charakterystyczne objawy ZUW

1. Utrata wagi i niedożywienie
2. Biegunka (np. obecność kwasów żółciowych i tłuszczowych w jelicie zmniejsza absorpcję sodu i wody; czasem też efekt przeczyszczający spowodowany drażnieniem śluzówki przez te substancje)
3. Biegunka tłuszczowa (błyszczące, pieniste, obfite stolce)
4. Wzdęcia brzucha (np. w wyniku fermentacji laktozy)
5. Nokturia
6. Osłabienie i męczliwość
7. Obrzęki (hipoproteinemia przez upośledzone wchłanianie aminokwasów)
8. Brak miesiączki (wtórny hipopituitaryzm)
9. Niedokrwistość
10. Zapalenie języka/kacików ust
11. Neuropatia obwodowa
12. Sińce, skłonność do krwawień
13. Bóle kostne, deformacja szkieletu, złamania
14. Tężyczka, parestezje
15. Egzema

23

Przyczyny enteropatii z utratą białka

a) utrata chłonki:
- wtórnie do zaburzonego odpływu chłonki
- z powodu wrodzonej naczyniakowatości limfatycznej jelit
Jeśli przyczyną jest utrata chłonki dochodzi także do utraty limfocytów i immunoglobulin, upośledzenia wchłaniania tłuszczów długołańcuchowych i witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.
b) utrata z płynem wysiękowym (w nadżerkach i owrzodzeniach, lub przy zwiększonej przepuszczalności błony śluzowej)

24

Enteropatia z utratą białka

Zespół objawów wtórnych do nadmiernej utraty białek osocza do światła jelita.
Utrata białek nie zależy od ich masy cząsteczkowej ani ładunku.
Utrata białek powoduje ich zwiększoną syntezę wątrobową, ale zwykle nie pozwala na utrzymanie poziomu białek, których obrót w normalnych warunkach jest niewielki.
Powoduje powstawanie OBRZĘKÓW i PRZESIĘKÓW do jam ciała

25

Wyniki badań w enteropatiach z utratą białka.

hipoalbuminemia
zmniejszone stężenie immunoglobulin (IgG, IgA, IgM); fibrynogenu; transferyny; ceruloplazminy
czasem limfopenia, hipocholesterolemia, niedokrwistość, hipokalcemia

26

Celiakia (enteropatia glutenowa) - choroba zapalna jelita cienkiego o podłożu immunologicznym prowadząca do zaniku nabłonka jelitowego.
Jak to się dzieje?

Fragmnt glutenu jest transportowany do błony śluzowej jelita i tam ulega działaniu transglutaminazy tkankowej, co powoduje deaminację glutaminy do ujemnie naładowanego kwasu glutaminowego. To ułatwia wiązanie polipeptydu do cząsteczek HLA-DQ2 lub D8 na komórkach APC - kompleks ten aktywuje limfocyty CD4+.
Limfocyty CD4+ produkują IFNgamma, IL-2,4,10 i TNFalfa, co INDUKUJE REAKCJĘ ZAPALNĄ.

Z czasem prowadzi do zaniku kosmków i wtórnego upośledzenia trawienia i wchłaniania.

27

Aktywna postać celiakii

Aktywne limfocyty CD4+, obserwuje się też aktywność limfocytów CD8+, które pobudzają produkcję IL-15 w enterocytach, a ona zwrotnie stymuluje proliferację tych limfocytów.
Występuje też odpowiedź humoralna: przeciwciała przeciw gliadynie i transglutaminazie tkankowej. Nie wiadomo jednak czy biorą one udział w niszczeniu kosmków jelitowych.

28

Objawy kliniczne celiakii

Mogą być bardzo różne: biegunka, utrata masy ciała, objawy zespołu złego wchłaniania to najbardziej typowe.

29

Sprue bezobjawowa (celiakia utajona)

Dodatni wynik badania na obecność przeciwciał charakterystycznych dla celiakii
Nieprawidłowy wynik badania histologicznego bioptatu jelita
BRAK KLINICZNYCH objawów choroby

30

Nietypowe postacie sprue

Brak objawów ze strony przewodu pokarmowego, ale może mieć postać:
- opryszczkowego zapalenia skóry
- niedokrwistości z niedoboru żalaza
- osteoporozy
- przewlekłego zapalenia wątroby
- zapalenia stawów, padaczki, migreny, depresji, itd.