Horney
Psychoanalytische sociale theorie
kritiek van Horney op Freud
- Orthodoxie leidt tot theoretische en klinische stagnatie
- Freud had geen accuraat beeld van de vrouwelijke psychologie
- Freud hangt te veel vast aan instincten en verkent te weinig de cultuur
Psychoanalytische sociale theorie
- De impact van cultuur/sociale invloeden: competitieve cultuur leidt tot de behoefte aan affectie en liefde -> mensen gaan er soms wanhopig naar op zoek
- Het belang van ervaringen uit de kindertijd: door vroegkinderlijke trauma’s ontwikkelt zich fundamentele angst
fundamentele vijandigheid
Ontstaat wanneer ouders niet tegemoet komen aan de behoeften van het kind aan veiligheid en bevrediging
Fundamentele angst
Onderdrukte vijandigheid leidt tot gevoelens van onzekerheid en spanning
Compulsieve drijfveren (= dwang) - Neurotische behoeften
- Affectie en goedkeuring
- Machtige partner
- Scherpe grenzen
- Macht
- Uitbuiten van anderen (zodat ze mij niet kunnen gebr)
- Sociale erkenning/prestige ( de beste willen zijn in alles)
- Persoonlijke bewondering
- Ambitie
- Onafhankelijkheid
- Perfectie (vrees voor het maken van fouten)
Compulsieve drijfveren
alle 10 behoeftes passen in een van de drie categorieën
- bewegen NAAR mensen
- bewegen TEGEN mensen
- bewegen WEG van mensen
Intrapsychische conflicten
= komen voort uit interpersoonlijke ervaringen
twee belangrijke
1. het geïdealiseerde zelfbeeld
bevat drie aspecten
- Neurotisch zoeken naar roem: alles omvattend, alleen complete perfectie is aanvaardbaar (neurotische ambitie), drang naar triomf
- Neurotische claims: ze zijn er van overtuigd dat ze speciale privileges verdienen
- Neurotische trots: valse trots die overdreven wordt aangekondigd
2. zelfhaat
Vrouwelijke psychologie
Psychologische verschillen tussen mannen en vrouwen zijn eerder een gevolg van cultuur en sociale verwachtingen dan van anatomische verschillen
Oedipuscomplex volgens Horney
elke seksuele aantrekking of vijandigheid vh kind naar de ouder is het resultaat van LEREN en niet van biologie
Psychotherapie
- Therapie is gericht op de ontwikkeling van zelfrealisatie door zelfanalyse
- Zelfde technieken als Freud (droominterpretatie, vrije associatie)
- Is geslaagd wanneer patiënten verantwoordelijkheid aannemen voor hun psychologische ontwikkeling
Doel van Horney’s psychotherapie
- Patiënten helpen groeien naar zelfrealisatie
- Hun geïdealiseerde zelfbeeld opgeven
- Afstand doen van hun neurotisch zoeken naar roem
- Zelfhaat veranderen in zelfaanvaarding
-Zich richten op liefde, beheersing en vrijheid
Horney-Coolidge Tridimensional Inventory
: meten van dimensies van bewegen naar, bewegen tegen (agressie) en bewegen weg van (onthecht)
- Coolidge et al. (2004): logische samenhang tussen specifieke persoonlijkheidsstoornissen en de dimensies van de HTCI
- Rosowsky et al. (2012):
huwelijkstevredenheid correleert negatief met onthechting
Onderzoek: echte en ideale (niet authentieke) zelf
- Volgens Horney bewegen gezonde personen naar zelf-realisatie of met andere woorden authenciteit. Ongezonde ontwikkeling wordt gekenmerkt door het creëren van een geïdealiseerd zelf.
- Pinto en collega’s (2012): studenten die minder authentiek zijn gedragen zich meer agressief bij een gedragstest.
Onderzoek; neuroticisme
- Horney: neurotici zijn defensief/vermijdend als bescherming tegen het ervaren van fundamentele angst
- Recent onderzoek: negatieve emoties gerelateerd aan neuroticisme, staan in verband met een hoge kans op angst en met eerder vermijden dan benaderen van doelen
- Robinson, Ode, Wilkowski, & Amodio (2007)
Neurotisch zijn op zich niet positief, MAAR:
Vaardig zijn in vermijden negatieve uitkomsten en vermijden van negatieve ervaringen, maakt wel dat men zich dagdagelijks beter voelt - Gezond neuroticisme (Friedman, 2019, 2000; Gale et al., 2017): combinatie van waakzaamheid en verantwoordelijkheid
kritiek/evaluatie Horney
Laag op falsifieerbaarheid, het voortbrengen van onderzoek en het leiden van actie
-> theorie op basis van klinische ervaringen
Zeer laag op het organiseren van kennis
-> beperkt tot neurotici ; geeft geen duidelijk beeld van zelfrealisatie bij gezonde personen
(Gemiddeld op interne consistentie en spaarzaamheid)
Opvatting over de mensheid
- Vrije keuze meer dan determinisme
- Optimisme meer dan pessimisme
- Sociale invloed meer dan biologie
- Causaliteit en teleologie, het bewuste en onbewuste speelt een gelijke rol
- Similariteit meer dan uniekheid
