JELITO Flashcards Preview

Patofizjo > JELITO > Flashcards

Flashcards in JELITO Deck (56)
Loading flashcards...
31

Sprue potencjalna

Dodatni wynik badania na obecność przeciwciał swoistych dla celiakii, ale PRAWIDŁOWY obraz histologiczny bioptatu i BRAK KLINICZNYCH objawów choroby
Rozpoznanie jest możliwe na podstawie badań profilaktycznych rodziny chorego objawowego.

32

Rozpoznawanie celiakii

- Badanie histologiczne - zanik kosmków jelitowych, wzrost liczby limfocytów śródnabłonkowych
- Oznaczenie autoprzeciwciał przeciw endomysium i transglutaminazie tkankowej (te przeciwciała są obecne nawet w postaci latentnej choroby i mogą ostrzegać przed jej rozwinięciem w przyszłości)

33

Choroba Leśniewskiego-Crohna

Nieciągłe, odcinkowe zapalenie wszystkich warst układu żołądkowo-jelitowego, najczęściej zlokalizowane w końcowym odcinku jelita krętego i bliższym odcinku okrężnicy.
Zmiany objemują WSZYSTKIE WARSTWY ściany, powodując obrzęk i włókniste zgrubienia ściany i odcinkowe zwężenia.

34

Etiologia choroby Crohna

- zakażenia (np. Mycobacterium paratuberculosis)
- nieprawidłowości w układzie immunologicznym (upośledzenie odporności komórkowej)
- przeciwciała przeciw jelitu grubemu
- dieta (zwiększone spożycie węglowodanów)
- palenie papierosów
- inne (jak np. doustna antykoncepcja)

35

Objawy choroby Crohna

- bóle brzucha, biegunka
- wzdęcia brzucha
- objawy mogą być podobne do zapalenia wyrostka robaczkowego (bóle kolkowe w prawym podbrzuszu, bolesny opór przy badaniu palpacyjnym, niewysoka gorączka)

36

Powikłania choroby Crohna

- zaburzenia wzrostu w wieku dziecięcym
- objawy skórne (rumień, zgorelinowe zapalenie)
- objawy oczne
- objawy stawowe
- objawy wątrobowe
- zespół upośledzonego wchłaniania z utratą masy ciała
- rzadko perforacja
- często przetoki i ropnie okołoodbytnicze

37

CU (wrzodziejące zapalenie jelit)

Przewlekła choroba zapalna szerząca się w sposób ciągły, owrzodzenia powierzchowne błony śluzowej (nie tak jak w Crohnie, który obejmuje całą grubość ściany)
Najczęściej pojawia się w odbytnicy, rozszerza dośrodkowo na okrężnicę

W okresie początkowym błona śluzowa jest zaczerwieniona, obrzęknięta i krwawi przy dotyku, występują powierzchowne owrzodzenia.
W okresie zaawansowanym: nawracające owrzodzenia niszczą błonę śluzową, powodując zanik jej normalnych fałdów. Pozostałe wysepki tworzą "pseudopolipy".

38

Etiologia CU

- zakażenia
-czynniki psychosocjalne (np.stres)
- nieprawidłowości układu immunologicznego
- częstsze występowanie astmy, egzemy, ch. autoimmunologicznych
- przeciwciała przeciw komórkom nabłonkowym
- cytotoksyczność limfocytów dla nabłonka jelitowego
- krążące kompleksy immunologiczne u chorych z pozajelitowymi objawami choroby
- zwiększone wytwarzanie mediatorów rekacji zapalnej
- wolne rodniki tlenowe, PG, LT, kininy, histamina, cytokiny
- nieprawidłowy śluz produkowany przez nabłonek
- niepalenie papierosów

39

OBJAWY CU

- krwisto-śluzowa biegunka
- bóle brzucha
- bolesne parcie na stolec
- niekiedy stany podgorączkowe

40

Powikłania CU

- pozajelitowe są podobne jak w chorobie Crohna, ale rzadsze
- POWIKŁANIA JELITOWE: masywne krwotoki przez złuszczanie błony śluzowej, megacolon toxicum - toksyczne rozszerzenie okrężnicy z septyczną gorączką
- ryzyko raka koreluje z czasem trwania choroby i rozległością zmian w okrężnicy.

41

Uchyłki jelita grubego

Drobne przepukliny błony śluzowej przez błonę mięśniową. Występują u ponad 30% ludzi po 60 rż., są zaliczane do chorób cywilizacyjnych.
Najczęściej w esicy, ale mogą występować na całej długości okrężnicy.

Dieta ubogoresztkowa powoduje zmniejszenie treści wypełniającej jelito, przez co kurczy się ono nadmiernie, powodując pogrubienie mięśniówki i generuje coraz wyższe ciśnienia wewnątrz jelita. Błona śluzowa zostaje wypchnięta w miejscach, gdzie do mięsniówki wnikają naczynia powodując jej osłabienie.

Powikłania: ostre zapalenie uchyłków, czasem z perforacją/ropniem i krawienie zagrażającym życiu

42

Niedrożność przewodu pokarmowego - stan patologicznego zatrzymania treści jelitowej w kierunku obwodowym od odźwiernika, co prowadzi do zaburzenia czynności jelit i zmiany ogólne zagrażające życiu chorego.

a) niedrożność mechaniczna: przeszkoda
b) niedrożność czynnościowa lub porażenna: wynika z zahamowania czynności motorycznej jelit

43

Osłuchiwanie brzucha przy niedrożności jelit

W MECHANICZNEJ: nasilona perystaltyka -> tony mechaniczne -> cisza w brzuchu
W PORAŻENNEJ: od początku brak perystaltyki

44

Ogólne objawy niedrożności jelit

1. BÓL BRZUCHA (w mechanicznej ból kolkowy ze zwiększoną aktywnością perystaltyczną przed przeszkodą). W miarę postępu zmian martwiczych ból staje się ciągły i rozlany
2. ZATRZYMANIE GAZÓW I STOLCA - objaw bardziej charakterystyczny dla niedrożności zlokalizowanej w dystalnej części
3. WYMIOTY - im wyżej położona przeszkoda, tym szybciej występują
4. WZDĘCIE BRZUCHA - objaw późny (jeżeli wystąpi wcześnie wskazuje na niedrożność porażenną).
5. Objawy zaburzeń gospodarki elektrolitowej - wzrost CTK, tętna, zmniejszenie napięcia tkanek i diurezy

45

Wyniki badań przy niedrożności jelit

Wzrost hematokrytu i poziomu Hb
umiarkowany wzrost ilości białych krwinek
hipo- lub hipernatriemia
hipo- lub hiperkaliemia
zasadowica lub kwasica metaboliczna

46

Podział niedrożności w zależności od lokalizacji

70% Niedrożność jelita cienkiego (w 75% z powodu zadzierzgnięcia - strangulacyjna; w 25% o charakterze obturacyjnym, przez zatkanie jelita)
30 % Niedrożność jelita grubego (w 75% o charakterze obturacyjnym, w 25 - strangulacyjnym)

47

Podział niedrożności w zależności od szybkości rozwoju i stopnia upośledzenia:

ostre i przewlekłe
niedrożność całkowita i niepełna

48

Klasyfikacja patofizjologiczna niedrożności jelit;

1. Prosta niedrożność mechaniczna - zamknięcie światła bez niedokrwienia
2. Niedrożność mechaniczna z zadzierzgnięcia - zamknięcie światła i niedokrwienie
3. Niedrożność z ostrego niedokrwienia - niedokrwienie powoduje przerwanie prawidłowej czynności jelit
4. Niedrożność czynnościowa - zaburzenia czynności motorycznej jelit.

49

Prosta niedrożność mechaniczna jelit
(obturacyjna - zamknięcie światła bez niedokrwienia)

- spowodowana przez: ucisk z zewnątrz, pierwotne nowotwory złośliwe jelit, zwężenie lub zatkanie (np. przez kamień żółciowy, ciało obce, czy pasożyty)

w JELICIE CIENKIM:
1. Pobudzenie czynności motorycznej
2. Nagromadzenie gazu i płynu w dośrodkowym od przeszkody odcinku jeita
3. Zaburzenia wchłaniania i wydzielania jelitowego
4. Zaburzenia wodno-elektrolitowe
5. Wzrost bakterii jelitowych
6. Zmniejszenie objętości płynu pozakomórkowego (ucieczka do trzeciej przestrzeni)
7. Wstrząs hipowolemiczny

w JELICIE GRUBYM: zaburzenia podobne jak w niskiej niedrożości jelita cienkiego, ale są pewne różnice:
- wzrost aktywności motorycznej - mniej wyraźny, przez co napadowe bóle brzucha są rzadsze i słabsze.
- nagromadzenie gazu i płynu narasta powoli, bo zmniejszenie powierzchni wchłaniania jelitowego jest nieznaczne
- zaburzenia wchłaniania i wydzielania są mniej wyraźne, utrata płynu pozakomórkowego jest powolniejsza i mniej zaznaczona
- u chorych z wydolną zastawką krętniczo-kątniczą utrata treści jelitowej z wymiotami jest mniejsza
- rozwojowi zakażenia sprzyja obecność bakterii w jelicie grubym

50

Zastawka krętniczo kątnicza w niedrożności mechanicznej jelita grubego

Zatrzymuje płyny i treść pokarmową powodując wzrost ciśnienia w okrężnicy. Wzrost ciśnienia do 50mmHg powoduje zastój w krążenie chłonnym i żylnym, dlatego patofizjologia niedrożności mechanicznej jelita grubego z wydolną zastawką krętniczo-kątniczą odpowiada niedrożności z zadzierzgnięcia (typu zamkniętej pętli).

51

Niedrożność mechaniczna z zadzierzgnięcia (strangulacyjna) :
charakteryzuje się współistnieniem przeszkody z niedokrwieniem pętli jelita, co powoduje szybki rozwój bakterii jelitowych, wzrost przepuszczalności ściany jelita, martwicę pętli i stan septyczny chorego.

Patofizjologia:
- utrata wody i elektrolitów, dodatkowe podrażnienie otrzewnej przez bakterie i toksyny zwiększa utratę płynu do otrzewnej
- utrata osocza i masy krwinkowej
- rozwój zakażenia -> uogólniony stan septyczny. Największa jest rola egzotoksyn, też endotoksyny E. coli, a także uwalnianie produktów rozpadu martwiczych tkanek jelita.

Etapy:
1. miejscowy rozwój zakażenia
2. przenikanie bakterii i ich toksyn do jamy otrzewnej
3. toksemia + zaburzenia metaboliczne + zaburzenia hemodynamiczne

52

Niedrożność z niedokrwienia jelita:
zaburzenia motoryki i szybko postępująca martwica jelit.
Utrata krwi do jelit i toksyczne produkty rozpadu martwych tkanke powodują ostre zaburzenia hemodynamiki i metabolizmu oraz stan septyczny (podobnie jak niedrożność z zadzierzgnięcia, która prowadzi do niedokrwienia)

Przyczyny:
- zator lub zakrzep w tętnicy krezkowej górnej
- ostre niedokrwienie jelit (np. w ostrej niewydolności krążenia, we wstrząsie hipowolemicznym)
- pierwotny zakrzep w żyłach krezkowych (powikłanie chorób zapalnych jamy brzusznej, czasem w wyniku zamkniętego urazu brzucha, chorób krwi lub CU)

Patofizjologia:
OSTRE NIEDOKRWIENIE: po 3-4 godzinach ściana jelita staje się wiotka i sina, po 5-6 dochodzi do obumarcia błony śluzowej, wynaczynienia osocza i krwinek do światła jelita, obrzęk ściany jelita. Po 8-9 godzinach zmiany są nieodwracalne.
NIEDOKRWIENIE BEZ ZAMKNIĘCIA TĘTNICY: zmiany martwicze w błonie śluzowej, czynność jelit ulega porażeniu, ale rzedko dochodzi do martwicy jelit.
ZAKRZEP W ŻYŁACH KREZKOWYCH: zmiany tyowe dla zawału krwotocznego, postępująca utrata osocza i masy krwinkowej do jelita i jamy otrzewnej
PIERWOTNE NIEDOKRWIENIE: podobnie jak w niedrożności z zadzierzgnięcia, ale większy obszar niedokrwienia prowadzi do szybszych zmian.

53

Niedrożność czynnościowa jelit:
zaburzenia czynności motorycznej : osłabienie lub zatrzymanie czynność motorycznej jelit oraz przewlekły odcinkowy skurcz jelita

Mechanizmy prowadzące do niedrożności czynnościowej;
1. pobudzenie układu współczulnego
2. "wyczerpanie jelit" przez nadmierne ich rozdęcie
3. osłabienie wrażliwości błony mięśniowej na bodźce zewnętrzne przez mocznicę, hipokaliemię lub niedokrwienie.

Przyczyny wewnątrzbrzuszne:
- bakteryjne, chemiczne, mechaniczne podrażnienie otrzewnej
- niedokrwienie jelit
- patologiczne zmiany w przestrzeni zaotrzewnowej (guz, krwiak, zapalenia, choroby nerek i dróg moczowych)

Przyczyny pozabrzuszne
- toksemia w wyniku mocznicy
- zaburzenia neurologiczne (uszkodzenie rdzenia, złamanie dolnych żeber, ołowica)
- zaburzenia wodno-elektrolitowe
- porfiria
- stosowanie leków ganglioplegicznych

54

Skutki niedrożności czynnościowej jelit wynikają z:

- upośledzenia czynności motorycznej - nadmierne rozdęcie pętli jelita powoduje odruchowe osłabienie aktywności motorycznej całego jelita
- nagromadzenie gazu w jelitach - bywa przyczyną ograniczenia wentylacji płuc, zwłaszcza u ludzi starszych
- nagromadzenie płynu w jelicie - jest jednak mniej zaznaczone niż w niedrożności mechanicznej
- nagromadzenie gazu i płynu w jelitach - najczęściej tylko nieznaczny wzrost ciśnienia śródjelitowego, nieznacznie upośledza tylko odpływ chłonki. Mogą się pojawić wymioty o charakterze "kałowym".

55

Niedrożność spastyczna:

Rzadka postać mechanicznego utrudnienia przechodzenia treści pokarmowej, spowodowane okrężnym skurczem mięśni gładkich jelita. Czasem występuje bez przyczyny, częsciej w jelicie grubym u osób neurotycznych, albo wtórnie wskutek obecności ciała obcego, pasożytów lub owrzodzenia w jelicie.
Niedrożność spastyczna rozpoznawana w czasie operacji na podstawie stwierdzenia okrężnego skurczu jelita, rozszerzenia dośrodkowego odcinka jelita oraz braku innych przyczyn niedrożności.

56

IDIOPATYCZNA RZEKOMA NIEDROŻNOŚĆ JELIT

- charakteryzuje się nawracającymi objawami niedrożności jelit bez mechanicznej przeszkody w obrębie przewodu pokarmowego
- u części chorych współistnieją zaburzenia motoryki przełyku
- występują zaburzenia odpowiedzi motorycznej błony mięśniowej jelita
- choroba ma najczęściej podłoże dziedziczne , objawia się napadowymi bólami brzucha, wymiotami i wzdęciem brzucha
- często towarzyszy biegunka ze steatorrhoea
- badanie radiologiczne nie wykazuje objawów niedrożności