-kawastuhang paktuwal:
tunay na pangyayari, katumpakan ng pangkalahatang impresyon; kaayusan ng mga detalye, tamang pagbibigay diin, hindi magulo o masalimuot ang diwa.
ganap na kawastuhan
mga katangian ng balita
ganap na kawastuhan
katimbangan
makatotohanan
kaiklian
kalinawan
kasariwaan
– inilahad ang mga datos na walang
kinikilingan sa alinmang panig na sangkot.
katimbangan
– ang mga impormasyon ay tunay at aktuwal at hindi gawa-gawa lamang
makatotohanan
ang mga datos ay inilahad nang diretsahan, hindi maligoy
kaiklian
–Ang pangyayari’y kagaganap o katutuklas lamang. Napapanahon pa rin ang balita kung ang pangyayari ay matagal nang naganap ngunit ngayon lamang natuklasan.
kapanahunan
-Mas interesado ang mga tagapakinig o
mambabasa na malaman ang nangyayari sa kanilang paligid o pamayanan kaysa sa malalayong lugar.
kalapitan
-Nakaaakit at nakatatawag pansin
kung bantog o kilala ang paksa ng balita
katanyagan
-Mga bagay na pambihirang mangyari gaya ng isang lalaking napabalitang nagdadalantao o ng isang taong patay
na nabuhay at nang makita niyang nasa loob siya ng ataul, siya ay namatay uli dahil sa takot.
di-karaniwan o pambihira
-Ito ay tumutukoy hindi lamang sa
laban ng tao laban sa kapwa tao, maaari rin itong pakikibaka ng tao laban sa kalikasan o ng tao laban sa kaniyang sarili
tunggalian
-Ito’y umaaantig ng damdamin at kaukulang reaksyon ng mambabasa upang siya’y paiyakin, pagalitin, pahangain atbp.
pamukaw-damdamin o kawilihan
-Anumang pagbabago at kaunlarang nangyayari sa pamayanan ay maaaring paksain ng balita tulad ng pagpapatayo ng mga bagong gusali, kalsada, pamilihang bayan at iba pa
pagbabago at kaunlaran
Halimbawa nito ay ang mga ulat ukol sa pananalapi, resulta ng eleksyon at iba pa.
bilang o estadistika
-Tumutukoy sa mga pangalang
nasasangkot sa balita tulad ng mga nakapasa sa mga
board examinations. Kung marami ang pangalang
nakalathala na nasasangkot sa balita, dumarami rin
ang mga mambabasa.
pangalan
-Halimbawa nito ay ang mga bagong
inakay ng Philippine Eagle mula sa itlog na nabuo sa pamamagitan ng artipisyal inseminasyon.
hayop
-Kapag nagkaroon ng malakas na bagyo, lindol, pagputok ng bulkan at iba pa, karaniwang pinapaksa ng balita ang mga pinsalang dulot nito.
kalamidad
-Diretsahan ang pagkahanay ng mga datos at ginagamitan ng kombensyonal o kabuuang pamatnubay
tuwirang balita
-Hindi diretsahan ang paglalahad ng datos at
ginagamitan ng makabagong pamatnubay.
pabalitang lathalain
-Kung ang kinasasaklawan ng pangyayari ay sa pamayanang kinabibilangan o tinitirhan ng tagapakinig o mambabasa.
lokal na balita
-Ang manunulat / mambabalita
ay naroon mismo sa lugar na pinangyarihan ng aksyon o pangyayari.
batay sa aksyon
-Kung ang pinagbabatayan ng balita
ay mga talang nakalap mula sa talaan ng pulisya, ospital at iba pang ahensya.
batay sa tala
-Kung ang pinagkukunan ng datos ay ang talumpati ng mga kilalang tao.
batay sa talumpati
-Kung ang mga datos ay nalikom sa pamamagitan ng pakikipanayam sa mga
taong sangkot o may alam sa pangyayari
batay sa pakikipanayam
Tumatalakay sa iisang
pangyayari lamang
balitang may iisang tala