Utilisme

Question 1

Hoe zou het utilisme de vraag: wat is de moreel juiste handeling om uit te voeren? beantwoorden?

Answer 1

Letten op de uitkomst: maximaliseert de persoon redden utility (het goede)?

Question 2

Hoe zou de plichtethiek de vraag: wat is de moreel juiste handeling om uit te voeren? beantwoorden?

Answer 2

Plichtethiek: Intentie (maxime): welke reden heb je om de persoon te willen redden? Omdat het een plicht is?
Omdat je als held uit de bus komt.
Omdat het welzijn maximaliseert.

Question 3

Hoe zou de deugdethiek de vraag: wat is de moreel juiste handeling om uit te voeren? beantwoorden?

Answer 3

Is de persoon deugdzaam?

Question 4

Wat zijn de vier kenmerken van het hedendaagse utilisme?

Answer 4

1. Een claim over het moreel juiste.
2. Een specifiek verdelingsprincipe: het moreel juiste wordt gedefineerd in termen van het maximaliseren van het (niet-moraal) goede.
3. Een claim over het (niet-moreel) goede: utility of welzijn.
4. Onpartijdigheid: iedereen’s utility telt evenveel: everybody to count for one, nobody for more than one.

Question 5

Licht het kenmerk van het utilisme toe: een claim over het moreel juiste.

Answer 5

• Het moreel juiste is dat wat leidt tot zoveel mogelijk geluk in de wereld.
• Het moreel juiste wordt gedefinieerd in termen van het goede. Utilisme veronderstelt dus een waardetheorie. Het goede is zelf geen morele notie. Beroep op het goede is evuluatief maar (nog) niet moreel. (worteltaart).
• Een teleologische theorie: moreel juist wordt gedefinieerd in termen van een extern doel (telos= doel).

Question 6

Licht het kenmerk van het utilisme toe: een specifiek verdelingsprincipe.

Answer 6

Het moreel juiste wordt gedefineerd in termen van het maximaliseren van het (niet-moraal) goede.
-De gelijkheid van het goede, of de sufficiency van het goede.

Question 7

Licht het kenmerk van het utilisme toe: Een claim over het (niet-moreel) goede: utility of welzijn.

Answer 7

-In plaats van bijvoorbeeld eudaimonia (deugdethiek)
-Verschillende concepties van welzijn:
Utility= geluk (hedonistisch utilisme, Bentham).
Utility= preferenties bevredigen (preferentie-utilisme)
Utility= Gespecificeerd dmv objectieve lijst.

Question 8

Licht het kenmerk van het utilisme toe: Onpartijdigheid:

Answer 8

iedereen’s utility telt evenveel: everybody to count for one, nobody for more than one.
-In tegenstelling tot egoïsme, waarbij het geluk/welzijn van mijzelf belangrijker is dan het geluk/

Question 9

Wat is problematisch aan het eerste kenmerk van het utilisme?

Answer 9

Een claim over het moreel juiste.

Dogmatisch, je kunt niet voor anderen bepalen wat het goede is voor iemand.

Question 10

Noem een voorstander van het utilisme.

Answer 10

Henry Sidgwick: ‘the point of the view of the universe’.
Om te beantwoorden hoe men moet handelen moet je vanuit het perspectief van de wereld kijken. Handel op de manier die het meeste geluk oplevert voor de meeste mensen. Het geluk van alle mensen zo bevorderd moeten worden.

Question 11

Leg het experiment van de experience machine (Nozick) uit.

Answer 11

Kritiek op het utilisme: Stel dat er een machine was die je welke ervaring dan ook kon geven die je zou willen. Neuropsychologen zouden je hersenen zodanig stimuleren dat je zou denken en zou voelen alsof je een geniale roman schreef, of een nieuwe vriendschap sloot, of een interessant boek las. Terwijl je de hele tijd in een tank zou rondzweven, met electroden aan je brein.

Het gaat in het leven en in de ethiek niet alleen om prettige ervaringen.
We willen de auteur zijn van onze eigen handelingen. Utilisme laat te weinig ruimte over voor karakter. In die machine is er geen ruimte voor ons eigen karakter. We willen ‘moedig, intelligent, grappig en liefdevol zijn. Dat kan niet in de machine.

Question 12

Op welke varianten geeft het gedachte-experiment van de experience machine (Nozick) kritiek?

Answer 12

Met name op het hedonistisch utilisme. Dit geldt niet voor een objectievelijst-utilist.

Question 13

Welke kritiek geeft Parfit op het utilisme?

Answer 13

Het geluk bij het utilisme is over een groot aantal mensen t.o.v. de populatie maar is heel klein. Dus je zou de groep moeten aanpassen. In deze groep is het geluk niet heel groot, maar geldt het wel voor het grootste deel van de populatie. Stel dat je dus zoals het utilisme moet handelen is het gevolg nog altijd krom t.o.v de rest van de bevolking.

Question 14

Welke kritiek geeft Rawls op het utilisme?

Answer 14

Het utilisme is een collectivistische theorie: het gaat om de aggregatie van welzijn/geluk. Het utilisme houdt geen rekening met specifieke individuen, maar met het algemene van de individuen. Het probleem is niet dat de gevolgen van het utilisme moeilijk verteerbaar kunnen zijn, maar dat het de juiste morele beslissing voorstelt voor de verkeerde redenen.

Question 15

Welke kritiek bevat Williams integratieargument?

Answer 15

Kritiek op het utilisme. Je hebt morele integriteit, dat houdt in dat je verantwoordelijk bent voor je eigen principes van handelen. In het utilisme wordt iemand verantwoordelijk voor het doen van een ander.

Question 16

Noem nog een kritiekpunt op het utilisme.

Answer 16

Ethiek is een soort optelsom van het moreel juiste te doen volgens het utilisme. Echter zou ethiek moeilijk moeten zijn en niet een simpele optelsom. Hier moet je juist over kunnen nadenken.

Question 17

Wat is het onderscheid tussen handelings- en regelutilisme?

Answer 17

Handelingsutilisme: Een handeling is moreel juist wanneer deze specifieke handeling ‘utility’ (welzijn) maximaliseert.

Regelutilisme: Een handeling is moreel juist als die in overeenstemming is met een regel waarvan, als we die allemaal accepteren, tot maximalisatie van utility leidt.

Question 18

Wat zijn de drie niveaus van handelings- en regelutilisme?

Answer 18

1. Concrete morele oordelen die specifieke handelingen/beleid evalueren.
2. Handelingsnormen: normatieve regels voor handelen die toepasbaar zijn op een subklasse type handeling. Handelingsnormen schrijven voor, verbieden of staan bepaalde type handelingen toe.
3. Het ultieme morele principe
   Principle of utility.

Question 19

Wat doet het handelingsutilisme?

Answer 19

Past direct de principle of utility toe om specifieke handelingen/beleid te evalueren.

Question 20

Wat doet het regelutilisme?

Answer 20

Past indirect de priniciple of utility toe op de specifieke handeling/beleid door eerst de norm/regel te formuleren die, als ze door iedereen worden geaccepteert, tot maximalisatie van utility leidt.
De regelutilist moet normen/regels volgen (die op haar beurt haar kracht ontlenen uit het principle of utility), maar zij hoeft dus niet de utilistische calculatie uit te voeren.

Bijv. afspreken om belasting te betalen, dat bevordert uiteindelijk het geluk.

Question 21

Wat is de centrale stelling van John Stuart Mill? Hoe pakt hij dit aan?

Answer 21

Hij gaat het utilisme verdedigen en alle kritiekpunten behandelen.

• Wat maakt de ene ‘pleasure’ hoger dan de andere?
• Hoe weten we dit?
• Stel iemand heeft ervaring van het hogere en lagere pleasures en dan een sterke voorkeur heeft voor de een, dan kun je hierover oordelen. (Experience of both).

Question 22

Welke objections bespreekt Mill?

Answer 22

1. Niet iedereen streeft nobele ‘pleasures’ na of moet dat doen: geen vrije keuze, slecht een gebrek aan mogelijkheden om de nobele pleasures na te streven. Dus ook als een iemand het er niet mee eens is, is het nog altijd voor ‘de som’ beter in te zetten op nobele pleasures.
2. Streven naar geluk is onzinnig/onmogelijk: wat voor rare theorie heb je als het empirisch niet mogelijk is om geluk te bereiken. (Ook al kun je het geluk niet bereiken, kun je het leven wel verbeteren).
3. Te veeleisend. Het vraagt te veel van de mens om zich altijd op te moeten offeren voor het algemene: Het idee van moraal is niet perse wat is makkelijker of moeilijker, maar wat het goede is. Dat vraagt nou eenmaal veel van de mens.
4. Koud en gevoelloos: onpartijdig (vanuit het perspectief van het universum): niet te verwarren met koel en distantie.
   Soms moet je jezelf even aan de kant zetten.