Verlichting Begrippen Deel 3 Flashcards Preview

Geschiedenis > Verlichting Begrippen Deel 3 > Flashcards

Flashcards in Verlichting Begrippen Deel 3 Deck (21):
1

Slag bij Waterloo

In juni 1815 werd Napoleon definitief verslagen door een coalitieleger -> Engelsen, Pruisen, Belgen en Nederlanders
-bij Brussel
-napoleon werd verbannen naar het Engelse eiland Sint-Helena

2

Sociaal contract

Een contract tussen vorst en volk of tussen onderdanen onderling
-door zo'n contract wilden verlichters voorkomen dat er nieuwe oorlogen tussen vorsten en volk en tussen burgers onderling zouden uitbreken
-verlichters dachten deels verschillend over het contract maar waren het erover eens dat de burgers dingen als rechtspraak moesten overdragen aan de overheid
-die overheid moest via wetgeving de rechten van de burgers waarborgen

3

Socialisme

Stroming die als ideaal had, dat de gemeenschap alle of tenminste de belangrijkste productiemiddelen, bezit en beheert.
-de opbrengst van de productie moet dan zodanig worden verdeeld dat ieder een redelijk aandeel ontvangt

4

Soevereiniteit

Hoogste macht in een staat

5

Staand leger

Leger in een staat dat altijd beschikbaar is

6

Standen(maatschappij)

samenleving verdeeld in bevolkingslagen die standen werden genoemd.
-in Frankrijk :
*eerste stand: geestelijken
*tweede stand: edelen
*derde stand: gegoede burgers in steden en gegoede boeren
*arme bevolking in de steden en op het platteland werden niet meegeteld

7

Staten-Generaal (in Frankrijk)

Vergadering van de drie standen olv de koning
-in 1789 om toestemming te vragen de edelen meer belasting te laten betalen om de financiële crisis het hoofd te kunnen bieden

8

Terreur

Periode in de Franse revolutie van 1793-1794 waarin de Jacobijnen olv Robespierre een bloedig schrikbewind uitoefenden.
-de Jacobijnen voerden als eerste land in de geschiedenis de algemene dienstplicht in -> Franse leger groter dan elk andere
-radicalen hadden plannen voor een nieuwe democratischer grondwet-> kwam er niet
-er kwam een opstand en de radicale leiders werden afgezet en zelf onthoofd

9

Tolerantie

Verdraagzaamheid tegenover andersdenkenden

10

Tolverbond

De Duitse Bond kreeg in 1834 een economische aanvulling: het Tolverbond dat de tolgrenzen tussen de vorstendommen ophief.
-daardoor kon de onderlinge handel zich ontwikkelen
-aanvankelijk was een aantal Duitse vorstendommen niet aangesloten bij het Tolverbond maar uiteindelijk bleef alleen Oostenrijk erbuiten

11

Verenigd Koninkrijk der Nederlanden

Door het Congres van Wenen werden de zuidelijke en de noordelijke Nederlanden (B en NL) samengevoegd tot 1 staat met Willem I als koning (1815) in 1830 scheidde België zich af

12

Verklaring van de Rechten van de Mens

In 1789 had de Franse Nationale Vergadering in een "verklaring van de rechten van de mens en de burger" de ideeën van verlichters over grondrechten als vrijheid en gelijkheid vastgelegd. Deze Verklaring ging als inleiding van de grondwet fungeren die in 1791 gereed kwam

13

Verlichte despoten

Vorsten in de 18de eeuw die bereid waren een aantal verlichte ideeën uit te voeren

14

Verlicht absolutisme/ verlichte despoten

Regeringsvorm van vorsten die in de 18de eeuw bereid waren een aantal verlichte ideeën uit te voeren

15

Verlichting

Nieuwe stroming in het denken in de 18de eeuw. Het eigen verstand werd het belangrijkst gevonden. Daardoor kwam men tot nieuwe denkbeelden.
-centrale ideeën: vrijheid en gelijkheid voor alle burgers
-van onderwijs en opvoeding verwachtte men grote verbeteringen in de maatschappij

16

Verona, Congres/Verdrag van

In 1822 kwamen de deelnemende grote mogendheden olv Metternich overeen om in navolging van het CvW naar restauratie te streven.
-het Congres keerde zich tegen de Spaanse liberale regering en steunde de vrijheidsstrijd van de Grieken tegen de Turkse bezetter van hun land niet.

17

Volkssoevereiniteit

Ieder volk moet een eigen staat kunnen vormen en het recht hebben zelf zijn eigen bestuur te kunnen kiezen

18

Vrijhandel

Vrij verkeer van goederen en diensten tussen verschillende landen

19

Wet Le Chapelier

Is een voorbeeld van verlicht denken op economisch gebied
-op voorstel van radicaal Isaac Le Chapelier in het Franse Parlement aangenomen op 14 juni 1791
-1e artikel: vrijheid van ondernemen en verbood alle organisaties zoals gilden die de toegang tot een beroep belemmerde

20

Wetenschappelijke revolutie

Een periode met een groot aantal uitvindingen, gekenmerkt door een nieuwe manier van onderzoeken, grote veranderingen in het leven van veel mensen en met geweld gepaard gaand verzet van de Kerk en aanvankelijk ook van de overheid en sommige bevolkingsgroepen

21

Zelfbeschikkingsrecht

Het recht van een volk om een eigen nationale staat te stichten en een eigen regering te kiezen