excreties (definitie)
= stoffen die door het lichaam worden uitgescheiden als afvalstoffen
= urine en stlg/faeces
secreties (definitie)
stoffen die door klieren of cellen worden geproduceerd en een eigen specifieke functie hebben in het lichaam zoals spijsvertering, bescherming of communicatie
speeksel
–> afbreken van khoolhydraten
maagsap
hormonen
–> stoffen die organen aanzetten tot een bebaaplde werking
talg
moedermelk
observaties van urine (4)
Helderheid
Kleur
Geur
Hoeveelheid
Helderheid (3)
Helder en doorzichtig
Blijft troebel bij blijven staan
Bij vrouwen soms vermengd met slijmen (vulva, vagina)
vulva = schaamstreek - vagina
afwijkende urine is troebel door (3)
Eiwitten, bacteriën, pus (pyurie), verhoogd zoutgehalte
Roodbruine neerslag door urinezuur
na hevige koorts of transpireren
Melkachtig uitzicht door vet in de urine
door aandoeningen van lever, nieren en pancreas
donkergeel
s ochtends
Wanneer urine blijft staan
Na sporten
Reden?
Veel vocht verloren!
rode kleur
bij vrouwen tijdens menstruatie
sterke gele kleur
iname van Vit B
groenblauwe verkleuring
door (inspuiten) methyleenblauw
oranjegeel
door bepaalde vitaminepreparaten
erg lichtgeel
door grote vochtinname
normale kleur (niet ziek)
Lichtgeel tot donkergeel afhankelijk van de concentratie
afwijkende urine = ziek (2)
Donkerbruine urine met schuim
Lever- en galziekten
te hoog bilirubine gehalte
Rode kleur
Bloedingen en/of infecties in urinebuis, blaas, nieren
geur (3)
Pas geloosde urine is in principe geurVRIJ
Geur ontstaat na bewaring voor langere tijd
Asperges, alcohol en vit B kunnen de geur veranderen
afwijkende geur : (5)
Infectie
= amoniakale geur
Etter in de urine
= visgeur
Diabetes
= zoete geur
Fistel van darm naar blaas
= faecale geur
Darm en blaasca
= doordringende geur
hoeveelheid (5) + normale hoeveelheid
Normaal 1 tot 1,5 l per 24 uur
Hangt af van:
Vochtinname
Transpiratie
Inname van medicatie
diuretica!
Zoutinname
Braken en diarree
staalafname (2)
IT
Midstream urine afnemen
Urineonderzoek met sticks
(aanleiding)
Opsporen bloed, diabetes, infectie,…
observatie van stoelgang (6)
Consistentie
Kleur
Hoeveelheid
Geur
Frequentie
Bestanddelen
consistentie (definitie)
Normaal een homogene halfvaste massa waarvan de vorm overeenkomt met de vorm van de darm
afwijkingen (stoelgang) 2
Diarree
= breierige, waterige en te frequente ontlasting
Obstipatie
= harde, knobbelige ontlasting
kleur normaal
Normaal (niet ziek)
= donkerbruin en glanzend
onschuldig (4) stoelgang
Zwart
Na inname Fe, drop, druivensap
Rood
na inname rode bieten, tomaten, rode paprika
Groen
spinazie
Geel
veel melkproducten, rabarber,…
