Ból Flashcards Preview

Neuro > Ból > Flashcards

Flashcards in Ból Deck (69)
Loading flashcards...
1

Definicja bólu

doznanie (odczucie, przeżycie)

  • nieprzyjemne
  • jednocześnie zmysłowe i emocjonalne
  • związane z rzeczywistym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek lub opisywane w kategoriach takiego uszkodzenia

2

Cierpienie związane z bólem

Odczucie bólu zawsze powiązane jest z emocjami, nasila się pod wpływem lęku czy depresji i stanowi element szerszej reakcji na uszkodzenie jaką jest cierpienie

Cierpienie jest subiektywnym przeżyciem, niemożliwym do oceny przez otoczenie

3

Zachowanie bólowe

  • Możliwe do obserwacji lub rejestracji przez otoczenie, np. lekarza
  • Miarą zachowania bólowego jest raport chorego o nasileniu bólu, „cierpiący” wyraz jego twarz, liczba przyjmowanych tabletek przeciwbólowych
  • Zachowanie bólowe jest wyuczane i regulowane przez normy społeczne

4

Ból ostry i przewlekły

5

Ból ostry

  • Przyspieszenie tętna
  • Wzrost RR
  • Rozszerzenie źrenic
  • Potliwość
  • Hiperwentylacja
  • Zwiększona aktywność
  • Zachowanie ucieczkowe
  • Lęk

6

Ból przewlekły

  • Zaburzenia snu
  • Wzrost pobudliwości
  • Zaburzenia apetytu
  • Zaparcia
  • Spowolnienie psychoruchowe
  • Wycofanie się z życia
  • Depresja

7

Podział bólu ze względu na pochodzenie

• Somatogenny
• Neurogenny
• Psychogenny

8

Ból krzyża

  • somatogenny - stawy międzywyrostkowe
  • neurogenny - ucisk na korzeń
  • psychogenny - lęk, depresja

9

Struktury wewnątrzczaszkowe wrażliwe na ból (lokalizacja nocyceptorów)

  • Opona twarda
  • Zatoki i inne naczynia żylne
  • Naczynia tętnicze duże (na podstawie mózgu)
  • Tętnice oponowe
  • Pnie nerwów czaszkowych (V, IX, X)

10

Struktury zewnątrzczaszkowe wrażliwe na ból

  • Powłoki czaszki
  • Pnie tętnicze
  • Tkanki oczodołu (gałka oczna)
  • Jama nosa (ujścia zatok obocznych)
  • Ucho zewnętrzne i środkowe
  • Zęby
  • Mięśnie czepca, karku i żwacze
  • Górne nerwy rdzeniowe (korzenie Ś-1, C-2, C-3)

11

Wywiad

  • Początek bólu (okoliczności wystąpienia, poprzedzające urazy i zachorowania)
  • Przebieg choroby (ostry, podostry, narastający, przewlekły, nawracający, klasterowy)
  • Czas trwania bólu
  • Nasilenie, umiejscowienie i charakter bólu głowy
  • Objawy towarzyszące, poprzedzające (prodromalne, aura) i następowe
  • Czynniki nasilające i łagodzące
  • Wywiad rodzinny

12

Badania ogólne gdy ból 

MINIMUM:

  • Tętno, ciśnienie tętnicze, temperatura ciała
  • Wydolność krążenia, wątroby, nerek
  • Cechy infekcji ogólnej i miejscowej

13

Badanie neurologiczne w bólu

  • Stan przytomności/świadomości
  • Objawy oponowe
  • Dno oka (tarcza nerwu wzrokowego)
  • Objawy ogniskowe
  • Bolesność palpacyjna czaszki (t. skroniowa powierzchowna)
  • Stan emocjonalny
    • Lęk
    • Depresja

14

Badania dodatkowe

  • neuroobrazowanie
  • badanie PMR

15

Bóle głowy z punktu widzenia praktyki lekarskiej

  • Przygodne bóle głowy
  • Przewlekłe bóle głowy (stałe lub nawracające)
  • Ostre/podostre bóle głowy

16

Klasyfikacja bólów głowy

17

Migrena - co to i epidemiologia

  • Zespół chorobowy, prawdopodobnie uwarunkowany genetycznie, objawiający się napadami bólów głowy i objawów towarzyszących, o typowym, powtarzalnym przebiegu i czasie trwania od kilku do kilkudziesięciu godzin
  • częstość: 3 -10% populacji
  •  19 pozycja na liście WHO wszystkich chorób prowadzących do niepełnosprawności

18

Klasyfikacja migreny

1.1 Migrena bez aury
1.2 Migrena z aurą
1.3 Migrena przewlekła
1.4 Powikłania migreny
1.5 Migrena prawdopodobna
1.6 Zaburzenia napadowe, które mogą być związane z migreną

19

Objawy poprzedzające atak migreny

  • Prodromy (zwiastuny) – objawy wyprzedzające fazę bólową migreny na co najmniej kilkakilkanaście godzin, najczęściej w postaci zaburzeń emocji, nastroju, czynności wegetatywnych lub objawów zmysłowych (uczucie zmęczenia, zaburzenia koncentracji, uczucie sztywności karku, niewyraźne widzenie, ziewanie, bladość)
  • Objawy aury – objawy ubytkowe poprzedzające bezpośrednio fazę bólową migreny (mroczki, błyski, parestezje, niedowład połowiczy, afazja)

20

Aura

  • W pełni odwracalne objawy neurologiczne trwające 5-60 minut
  • Spadek regionalnego mózgowego przepływu krwi (znacznie powyżej progu niedokrwienia) rozpoczynający się od tyłu i stopniowo przesuwający się do przodu (szerząca się depresja korowa Leao – ang. spreading cortical depression)

21

Kryteria diagnostyczne migreny bez aury

• A. Co najmniej 5 napadów spełniających kryteria B-D
• B. Napady bólu głowy trwające 4 - 72 godziny (nie
leczone lub leczone nieskutecznie)
• C. Ból głowy ma dwie lub więcej z poniższych cech:

– Jednostronne umiejscowienie,
– Pulsujący charakter,
– średnie lub znaczne nasilenie bólu,
– Nasilanie się bólu przy rutynowej aktywności fizycznej (np. chodzenie, wchodzenie po schodach) lub unikanie takiej aktywności
• D. W czasie bólu głowy występują co najmniej:
– Nudności i/lub wymioty
– Foto- i/lub fonofobia
• E. Nieprzypisywany innemu zaburzeniu (Not better accounted for
by another ICHD-3 diagnosis)

22

Objawy napadu migreny bez aury

  • Czuciowe
    • Ból głowy
  • Zmysłowe
    • Fotofobia, fonofobia, nadwrażliwość na inne bodźce
  • Autonomiczne
    • Nudności/wymioty, zatrzymanie moczu / zwiększenie diurezy
  • Psychiczne
    • Zamącenie upośledzenie koncentracji i pamięci
    • Uczucie napięcia, wzmożona drażliwość
    • Obniżony nastrój, bezradność

23

Migrena z aurą podział

  • Migrena z typową aurą
    •  Aura z bólem głowy
    • Aura bez bólu głowy
  • Migrena z aurą z pnia mózgu (typu podstawnego)
  • Migrena połowiczo-poraźna
    • Rodzinna
    • Sporadyczna
  • Migrena siatkówkowa

24

Migrena z aurą pnia mózgu - objawy

  • Dyzartria
  • Zawroty głowy
  • Szum uszny
  • Osłabienie słuchu
  • Dwojenie
  • Ataksja
  • Obniżenie poziomu świadomości
  • Obustronne parestezje

25

Zaburzenia napadowe, któe mogą być związane z migreną

  • Nawracające zaburzenia żołądkowo-jelitowe
    • Cykliczne wymioty
    • Migrena brzuszna
      • Ból brzucha umiejscowiony w linii pośrodkowej, w okolicy pępka lub słabo zlokalizowany, tępy, przykry, silny
    • Co najmniej 2 objawy towarzyszące: brak łaknienia, nudności, wymioty, bladość
  • Łagodne napadowe zawroty głowy wieku dziecięcego
  • Łagodny napadowy kręcz karku

26

Powikłania migreny

  • Przetrwała aura bez zawału – przynajmniej jeden objaw aury trwający co najmniej tydzień i brak zawału mózgu w neuroobrazowaniu
  • Stan migrenowy – wyniszczający napad migrenowy trwający dłużej niż 72 godz. (napady migreny powtarzają się bez przerwy lub z przerwą krótszą niż 4 godziny)
  • Migrenowy zawał mózgu – co najmniej jeden objaw aury utrzymuje się dłużej niż 60 min; w ŚT/MRI ognisko niedokrwienia w regionie odpowiadającym za objawy aury; brak innych przyczyn zawału mózgu
  • Napad drgawkowy sprowokowany aurą – napad padaczkowy w trakcie bądź godzinę po napadzie migreny z aurą

27

Migrena przewlekła

  • Ból głowy obecny co najmniej 15 dni w miesiącu przez co najmniej 3 miesiące, przy czym co najmniej 8 dni w miesiącu ból ma charakter migrenowy
  • Początkowo typowe migrenowe bóle głowy
  • Zwiększanie częstości napadów w ciągu lat
  • Zanikanie typowych dla napadu migreny cech (nudności, foto- i fonofobii)
  • Dolegliwości przyjmują cechy napięciowego bólu głowy
  • Znaczna częś pacjentów nadużywa środków przeciwbólowych (polekowy ból głowy?)
  • Leczenie profilaktyczne jak w migrenie

28

Migrena - patofizjologia

  • Teoria naczyniowa – klasyczna
    • faza aury - skurcz naczyń
    • faza bólowa - rozkurcz naczyń
    • faza obrzękowa
  • Teoria neurogenna
    • zaburzenia funkcji podwzgórza
    • zaburzenia procesu antynocycepcji
    • zapalenie neurogenne
  • Teoria serotoninowa

29

Migrena - diagnostyka różnicowa

30

Zasady postępowania w migrenie

  • Leczenie przerywające napad
  • Leczenie profilaktyczne
  • Leczenie wspomagające