menenjit nedir
-araknoid zar
-subaraknoid zar
-beyin parankiminin mikrobik inflamasyonudur.
menenjit çeşitleri
1-pürülan menenjit
2-aseptik menenjit
3-tbc menenjiti
pürülan menenjit etkenleri
1 AY>
-gram- enterik basiller: e coli - k pneumonia
-S. agalactie
-listeria monocytogenes
1-3 AY ve 3 AY-5 YAŞ
-streptococcus pneumani
-neisseria menengitis
-haemophilius influenza
5 YAŞ+
-streptococcus pneumani
-neisseria menengitis
bakteriler bos içine hangi yollarla girerler
-hematojen yol
-komşuluk yolu
bakterilerin hematojen yolla bosa girişleri nasıl olur
nazofarinks kolonizasyonu->kana geçiş->dolaşımda kalış->kan beyin bariyerini geçiş->BOSA GEÇİŞ->subaraknoid aralıkta çoğalma->bakteri ürünlerinin açığa çıkışı->lökosit göçü ve inflamasyon->nöron hasarı
*yenidoğanın bosunda KOMPLEMAN-IG-NÖTROFİL olmadığı için prognoz kötüdür.
bakterilerin komşuluk yoluyla bosa girişleri nasıl olur
1-komşu anatomik yapılarda enfeksiyon
2-anatomik defekt
*doğumsal
*edinsel
menenjit klinik
-ateş - sepsis benzeri bulgular
-iştahsızlık-emmeme
-baş ağrısı (büyük çocuk)
-fontanel kabarması (küçük çocuk)
-kusma
-bilinç ve davranış değişikliği: ilgide azalma, laterji, anneyi tanımama, koma
-döküntü
-konvulsiyon
-ense sertliği-brudzinski-kernig
-tache cerebrale
KİBAS BULGULARI
-3-6. CN paralizisi
-bradikardi
-hiperventilasyon
-herniasyon bulguları
pürülan menenjit tanı
LOMBER PONKSİYON: L2-3/L3-4 –AS–
-basınç: artar 10 cm veya >10 cm
-bulanık görünüm
-100-10.000 hücre
-parçalı PNL
-protein: artar 100-500
-glukoz: azalır 0-40
-gram boyama: pozitif
-bos kültürü: pozitif
KONTRASTLI MR
BOS’TA
*gram - diplokok: n. menengitidis
*gram + diplokok: s. pneumonia
*gram - basil: h. influenza
lomber ponksiyon kontraendikasyon
-kibas bulguları varsa
-lp yapılacak yerde fokal enfeksiyon varsa
-kanama diatezi
-şok-pozisyon verme hastanın durumunu kötüleştirecekse
menenjit tedavi
KÜLTÜR SONUÇLANMADAN ÖNCE:
1-MONİTORİZASYON
2-IV SIVI
-SF: 1500-1700 ml/m2/gün (KİBAS-uygunsuz adh salınım sendromu varsa kısıtlı sıvı verilmelidir: 1000ml/m2/gün)
-vazopressör ilaç
3-IV DEKSAMETAZON
-0,15 mg/kg/doz - 6 saatte bir - 2 gün süre ile
-6 hafta< hastalara verilir
-etkenler: S.pneumonia/H.influenza ise verilir.
4-IV AB: AMPİRİK
-seftriakson + vankomisin
5-DESTEK TEDAVİ
-antikonvülsif: midozolam-diazepam
-analjezik
***uygunsuz adh sendromu varsa:
-sıvı kısıtlaması
-hiponatremi varsa iv nacl
***kibas varsa
-kısıtlı sıvı
-başa pozisyon verme
-entübasyon
-furasemid-mannitol
-%3 NaCl
KÜLTÜR SONUÇLANDIKTAN SONRA
AB:
*meningokok: penisilin + seftriakson
*influenza: seftriakson + vankomiisn + deksametazon
*pnömokok: seftriakson + deksametazon
-penisilin
-seftriakson
-sefotaksim
-ampisilin
-vankomisin
TEDAVİ SÜRELERİ
*meningokok: 5-7 gün
*influenza: 7-10 gün
*pnömokok: 10-14 gün
*etiyoloji belirlenemedi: 10-14 gün
menenjit tedavisinde dekzametazonun görevi nedir ve hangi etkenlerde etkilidir
*menenjitin oluşturduğu işitme kaybını önler
*h.influenza - s.pneumonia etkenlerinde etkili
menenjit erken dönem komplikasyonları
LOKAL:
-subdural efüzyon: MAX
-konvulsiyon
-stroke
-kibas - herniasyon
-kranial sinir paralizileri
-dural sinüs trombozu
-beyin apsesi
-uygunsuz adh sendromu
SİSTEMİK
-septik şok
-purpura fulminans - periferik gangren
-akut adrenal kanama ve yetmezlik
-perikardit - artrit
menenjit geç dönem komplikasyonları
-sinirsel işitme kaybı / körlük
-hidrosefali
-epilepsi
-öğrenme zorluğu
-davranış bozuklukları
-konuşma gecikmesi ve bozukluğu
-mental retardasyon
-fokal nörolojik defisit
menenjitte kötü prognoz
-yaş<6ay
-s. pneumonia etkeni
-başvuruda koma - fokal nörolojik bulgu
-dördüncü günden sonra çıkan nöbet
-normalden fazlaca sapmış bos bulguları
-geç tanı
-uygun olmayan tedavi
menenjit profilaksisi
N. MENİNGİTİS
-rifampin 10 mg/kg/doz 12 saat ara ile 2 gün
-4 bileşenli aşı: sadece risk gruplarına
H. İNFLUENZA
-rifampin 20 mg/kg/gün 4 gün
-5 bileşenli aşı: rutin
S. PNEUMONİA
-ab profilaksisi YOK
-13 bileşenli aşı: rutin
aseptik menenjit etkenleri
-enterovirus
-kabakulak
-arbovirus
-EBV
-HSV
-CMV
-mycoplasma
-borellia burgdoferi: lyme hastalığı
-rikettsia
-sle
-kawasaki
-lösemi
-iaçlar: ibuprofen
aseptik menenjit tanı
BOS İNCELEMESİ
-basınç: N-hafif artmış 8-15 cm su
-görünüm: berrak
-hücre sayısı: 10-1000 , mononükleer
-protein: artar 100-200
-glukoz: normal
-gram boyama negatif
-kültür negatif
-viral pcr pozitif
PCR
SEROLOJİ
VİRUS KÜLTÜRÜ
tüberküloz bulaş yolu
hava yoludur. (DAMLACIK DEĞİL)
pulmoner tüberküloz klinik
PRİMER
*kuru öksürük: 3hafta+
*hafif ateş
*hışıltı-wheezing
*solunum sıkıntısı - solunum seslerinde azalma
*halsizlik - iştahsızlık
*ral - ronkus
*LAP (primerde var, sekonderde yok)**
İLERLEYİCİ TİP PRİMER: primer odak kalsifiye olmak yerine kazeifikasyon nekrozuna gittiyse
*orta/ağır öksürük
*yüksek ateş
-takipne
-dispne
*perküsyonda MATİTE
*perikardiyal alan/mediastene yayılım
*bronkoplevral fistül/pnömotoraks gelişimi
SEKONDER
*balgamlı öksürük
*yüksek ateş
*gece terlemesi
*hemoptizi
*yan ağrısı
pulmoner tüberküloz tanı
*klinik belirti + temas öyküsü + ppd+ + mikroskopik inceleme ile tanı konulur.
GRAFİ: uzun süreli öksürük ile gelen çocuklarda çekilir.
radyolojik bulgu olmasına rağmen klinik OLMAYABİLİR(hastalık sessiz geçiriliyordur) ancak kişide klinik varsa grafisi KESİNLİKLE kirli olmak zorundadır
–mifrofilm (yumuşak doz)
*parankimal infiltrasyon
*mediastinal lap
*ghon kompleksi-> ghon odağı+hiler lenfadenit
*ranke kompleksi: ghon kompleksinin kalsifiye hali
*atelektazi (kollaps) - konsalidasyon
*lokal havalanma artışı
*lober pnömoni
*bronkopnömoni
*miliyer görünüm
*plevral efüzyon
*kalsifikasyon
*apikal bölgede kavite
!PRİMERDE-> ghon/kollaps/konsolidasyon/lokal havalanma artışı/ MUTLAKA LAP*
!SEKONDERDE-> apikal infiltrasyon/kavite/ LAĞ YOK
MİKROSKOPİK İNCELEME KÜLTÜR: arb / kültür / pcr
1-balgam varsa-> sürüntü ile
2-balgam yoksa-> açlık mide suyu incelemesi ile
PPD
tüberküloz lenfadenit klinik, özellik, tanı
*sert, hassas olmayan, kızarık olmayan şişlikler etraf dokuya ve birbirlerine yapışırlar ve drene olurlar: ÜZERİNDE İNFLAMASYON BULGUSU YOK
*tek bulgu: yavaş yavaş büyüyen lenf bezi
*maks yerleşim: servikal-supraklavikular
*sistemik bulgu YOK: ateş/inflamasyon yok
TANI: biyopsi materyalinden kültür
TEDAVİ:
dissemine tüberküloz nedir, klinik, tanı
basil alındığında kana karışması esnasında;
-savunma sistemi bozuksa
-malnutre ise
-basile fazla maruz kaldıysa
-4 yaş> ise, LENFAHEMATOJEN yolla yaygın bir enfeksiyona sebep olarak 2 veya daha fazla organ tutulumunun olduğu İKİNCİL ENFEKSİYON tablosudur
sıklıkla <5y görülür
EN AĞIR tbc formudur
KLİNİK
*yüksek ateş
*malnutrisyon - iştah kaybı
*öksürük
*solunum sıkıntısı
*hırıltı
*hepatosplenomegali
*yaygın lap
*ral
*deride tüberkülid
*göz dibinde granülom
*menenjit - artrit - osteomyelit - peritonit
TANI
*GRAFİ: miliyer görünüm: bilateral yaygın 2mmden küçük nodüller görülebilir (bazalde belirgin apikalde az) ancak %50sinde ac görünümü normaldir
*GÖZ DİBİ MUAYENESİ: granülomlar
*PPD:%50 +
*KÜLTÜR: balgam/açlık mide suyu/ki
tüberküloz menenjiti klinik
-SUBAKUTTUR. prognozu kötüdür
-beynin tabanından başlar yukarı doğru gider
-%50sinde miliyer tbc vardır
-eksudası çok yoğundur->hidrosefali, kafa çifti paralizisi
-çok fazla vaskülite sebep olur
-serebral enfarktüs yapar
EVRE1: meninks irritasyon-,fokal nörolojik bulgu-
*ateş
*baş ağrısı
*kusma
*davranış değişikliği
RA: normal-bazal menenjit
EVRE2: mib+,
*laterji - stupor
*meninks irritasyon bulguları: ense sertliği, kernig, brudzinski
*kafa çifti paralizisi
*konvulsiyon
RA: bazal menenjit-tetraventriküler hidrosefali
EVRE3
*bilinç değişikliği - koma
*hemipleji - parapleji - dekortike/deserebre postur
*uygunsuz adh sendromu
ölüm
RA: bazal menenjit-tetraventriküler hidrosefali-ENFARKT
soğuk algınlığı nedir
*çocuklarda yılda 4-8 kez görülür
*maks etken: rhinovirus
KLİNİK: nazal semptomlar ön plandadır
*boğazda kaşıntı - ağrı - eksudasız kızarıklık
*hapşırma
*burun akıntısı - tıkanıklık
*baş ağrısı
*kas ağrısı
*konjunktivit
*kuru öksürük
*hafif ateş