ENFEKSİYON Flashcards

(163 cards)

1
Q

menenjit nedir

A

-araknoid zar
-subaraknoid zar
-beyin parankiminin mikrobik inflamasyonudur.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
2
Q

menenjit çeşitleri

A

1-pürülan menenjit
2-aseptik menenjit
3-tbc menenjiti

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
3
Q

pürülan menenjit etkenleri

A

1 AY>
-gram- enterik basiller: e coli - k pneumonia
-S. agalactie
-listeria monocytogenes

1-3 AY ve 3 AY-5 YAŞ
-streptococcus pneumani
-neisseria menengitis
-haemophilius influenza

5 YAŞ+
-streptococcus pneumani
-neisseria menengitis

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
4
Q

bakteriler bos içine hangi yollarla girerler

A

-hematojen yol

-komşuluk yolu

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
5
Q

bakterilerin hematojen yolla bosa girişleri nasıl olur

A

nazofarinks kolonizasyonu->kana geçiş->dolaşımda kalış->kan beyin bariyerini geçiş->BOSA GEÇİŞ->subaraknoid aralıkta çoğalma->bakteri ürünlerinin açığa çıkışı->lökosit göçü ve inflamasyon->nöron hasarı

*yenidoğanın bosunda KOMPLEMAN-IG-NÖTROFİL olmadığı için prognoz kötüdür.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
6
Q

bakterilerin komşuluk yoluyla bosa girişleri nasıl olur

A

1-komşu anatomik yapılarda enfeksiyon

2-anatomik defekt
*doğumsal
*edinsel

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
7
Q

menenjit klinik

A

-ateş - sepsis benzeri bulgular
-iştahsızlık-emmeme
-baş ağrısı (büyük çocuk)
-fontanel kabarması (küçük çocuk)
-kusma
-bilinç ve davranış değişikliği: ilgide azalma, laterji, anneyi tanımama, koma
-döküntü
-konvulsiyon
-ense sertliği-brudzinski-kernig
-tache cerebrale

KİBAS BULGULARI
-3-6. CN paralizisi
-bradikardi
-hiperventilasyon
-herniasyon bulguları

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
8
Q

pürülan menenjit tanı

A

LOMBER PONKSİYON: L2-3/L3-4 –AS–
-basınç: artar 10 cm veya >10 cm
-bulanık görünüm
-100-10.000 hücre
-parçalı PNL
-protein: artar 100-500
-glukoz: azalır 0-40
-gram boyama: pozitif
-bos kültürü: pozitif

KONTRASTLI MR

BOS’TA
*gram - diplokok: n. menengitidis
*gram + diplokok: s. pneumonia
*gram - basil: h. influenza

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
9
Q

lomber ponksiyon kontraendikasyon

A

-kibas bulguları varsa
-lp yapılacak yerde fokal enfeksiyon varsa
-kanama diatezi
-şok-pozisyon verme hastanın durumunu kötüleştirecekse

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
10
Q

menenjit tedavi

A

KÜLTÜR SONUÇLANMADAN ÖNCE:
1-MONİTORİZASYON

2-IV SIVI
-SF: 1500-1700 ml/m2/gün (KİBAS-uygunsuz adh salınım sendromu varsa kısıtlı sıvı verilmelidir: 1000ml/m2/gün)

-vazopressör ilaç

3-IV DEKSAMETAZON
-0,15 mg/kg/doz - 6 saatte bir - 2 gün süre ile
-6 hafta< hastalara verilir
-etkenler: S.pneumonia/H.influenza ise verilir.

4-IV AB: AMPİRİK
-seftriakson + vankomisin

5-DESTEK TEDAVİ
-antikonvülsif: midozolam-diazepam
-analjezik

***uygunsuz adh sendromu varsa:
-sıvı kısıtlaması
-hiponatremi varsa iv nacl

***kibas varsa
-kısıtlı sıvı
-başa pozisyon verme
-entübasyon
-furasemid-mannitol
-%3 NaCl

KÜLTÜR SONUÇLANDIKTAN SONRA
AB:
*meningokok: penisilin + seftriakson
*influenza: seftriakson + vankomiisn + deksametazon
*pnömokok: seftriakson + deksametazon

-penisilin
-seftriakson
-sefotaksim
-ampisilin
-vankomisin

TEDAVİ SÜRELERİ
*meningokok: 5-7 gün
*influenza: 7-10 gün
*pnömokok: 10-14 gün
*etiyoloji belirlenemedi: 10-14 gün

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
11
Q

menenjit tedavisinde dekzametazonun görevi nedir ve hangi etkenlerde etkilidir

A

*menenjitin oluşturduğu işitme kaybını önler

*h.influenza - s.pneumonia etkenlerinde etkili

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
12
Q

menenjit erken dönem komplikasyonları

A

LOKAL:
-subdural efüzyon: MAX
-konvulsiyon
-stroke
-kibas - herniasyon
-kranial sinir paralizileri
-dural sinüs trombozu
-beyin apsesi
-uygunsuz adh sendromu

SİSTEMİK
-septik şok
-purpura fulminans - periferik gangren
-akut adrenal kanama ve yetmezlik
-perikardit - artrit

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
13
Q

menenjit geç dönem komplikasyonları

A

-sinirsel işitme kaybı / körlük
-hidrosefali
-epilepsi
-öğrenme zorluğu
-davranış bozuklukları
-konuşma gecikmesi ve bozukluğu
-mental retardasyon
-fokal nörolojik defisit

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
14
Q

menenjitte kötü prognoz

A

-yaş<6ay
-s. pneumonia etkeni
-başvuruda koma - fokal nörolojik bulgu
-dördüncü günden sonra çıkan nöbet
-normalden fazlaca sapmış bos bulguları
-geç tanı
-uygun olmayan tedavi

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
15
Q

menenjit profilaksisi

A

N. MENİNGİTİS
-rifampin 10 mg/kg/doz 12 saat ara ile 2 gün
-4 bileşenli aşı: sadece risk gruplarına

H. İNFLUENZA
-rifampin 20 mg/kg/gün 4 gün
-5 bileşenli aşı: rutin

S. PNEUMONİA
-ab profilaksisi YOK
-13 bileşenli aşı: rutin

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
16
Q

aseptik menenjit etkenleri

A

-enterovirus
-kabakulak
-arbovirus
-EBV
-HSV
-CMV

-mycoplasma
-borellia burgdoferi: lyme hastalığı
-rikettsia

-sle
-kawasaki
-lösemi
-iaçlar: ibuprofen

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
17
Q

aseptik menenjit tanı

A

BOS İNCELEMESİ
-basınç: N-hafif artmış 8-15 cm su
-görünüm: berrak
-hücre sayısı: 10-1000 , mononükleer
-protein: artar 100-200
-glukoz: normal
-gram boyama negatif
-kültür negatif
-viral pcr pozitif

PCR

SEROLOJİ

VİRUS KÜLTÜRÜ

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
18
Q

tüberküloz bulaş yolu

A

hava yoludur. (DAMLACIK DEĞİL)

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
19
Q

pulmoner tüberküloz klinik

A

PRİMER
*kuru öksürük: 3hafta+
*hafif ateş
*hışıltı-wheezing
*solunum sıkıntısı - solunum seslerinde azalma
*halsizlik - iştahsızlık
*ral - ronkus
*LAP (primerde var, sekonderde yok)**

İLERLEYİCİ TİP PRİMER: primer odak kalsifiye olmak yerine kazeifikasyon nekrozuna gittiyse
*orta/ağır öksürük
*yüksek ateş
-takipne
-dispne
*perküsyonda MATİTE
*perikardiyal alan/mediastene yayılım
*bronkoplevral fistül/pnömotoraks gelişimi

SEKONDER
*balgamlı öksürük
*yüksek ateş
*gece terlemesi
*hemoptizi
*yan ağrısı

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
20
Q

pulmoner tüberküloz tanı

A

*klinik belirti + temas öyküsü + ppd+ + mikroskopik inceleme ile tanı konulur.

GRAFİ: uzun süreli öksürük ile gelen çocuklarda çekilir.
radyolojik bulgu olmasına rağmen klinik OLMAYABİLİR(hastalık sessiz geçiriliyordur) ancak kişide klinik varsa grafisi KESİNLİKLE kirli olmak zorundadır
–mifrofilm (yumuşak doz)
*parankimal infiltrasyon
*mediastinal lap
*ghon kompleksi-> ghon odağı+hiler lenfadenit
*ranke kompleksi: ghon kompleksinin kalsifiye hali
*atelektazi (kollaps) - konsalidasyon
*lokal havalanma artışı
*lober pnömoni
*bronkopnömoni
*miliyer görünüm
*plevral efüzyon
*kalsifikasyon
*apikal bölgede kavite

!PRİMERDE-> ghon/kollaps/konsolidasyon/lokal havalanma artışı/ MUTLAKA LAP*
!SEKONDERDE-> apikal infiltrasyon/kavite/ LAĞ YOK

MİKROSKOPİK İNCELEME KÜLTÜR: arb / kültür / pcr
1-balgam varsa-> sürüntü ile
2-balgam yoksa-> açlık mide suyu incelemesi ile

PPD

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
21
Q

tüberküloz lenfadenit klinik, özellik, tanı

A

*sert, hassas olmayan, kızarık olmayan şişlikler etraf dokuya ve birbirlerine yapışırlar ve drene olurlar: ÜZERİNDE İNFLAMASYON BULGUSU YOK

*tek bulgu: yavaş yavaş büyüyen lenf bezi

*maks yerleşim: servikal-supraklavikular

*sistemik bulgu YOK: ateş/inflamasyon yok

TANI: biyopsi materyalinden kültür

TEDAVİ:

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
22
Q

dissemine tüberküloz nedir, klinik, tanı

A

basil alındığında kana karışması esnasında;
-savunma sistemi bozuksa
-malnutre ise
-basile fazla maruz kaldıysa
-4 yaş> ise, LENFAHEMATOJEN yolla yaygın bir enfeksiyona sebep olarak 2 veya daha fazla organ tutulumunun olduğu İKİNCİL ENFEKSİYON tablosudur

sıklıkla <5y görülür

EN AĞIR tbc formudur

KLİNİK
*yüksek ateş
*malnutrisyon - iştah kaybı
*öksürük
*solunum sıkıntısı
*hırıltı
*hepatosplenomegali
*yaygın lap
*ral
*deride tüberkülid
*göz dibinde granülom
*menenjit - artrit - osteomyelit - peritonit

TANI
*GRAFİ: miliyer görünüm: bilateral yaygın 2mmden küçük nodüller görülebilir (bazalde belirgin apikalde az) ancak %50sinde ac görünümü normaldir
*GÖZ DİBİ MUAYENESİ: granülomlar
*PPD:%50 +
*KÜLTÜR: balgam/açlık mide suyu/ki

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
23
Q

tüberküloz menenjiti klinik

A

-SUBAKUTTUR. prognozu kötüdür
-beynin tabanından başlar yukarı doğru gider
-%50sinde miliyer tbc vardır
-eksudası çok yoğundur->hidrosefali, kafa çifti paralizisi
-çok fazla vaskülite sebep olur
-serebral enfarktüs yapar

EVRE1: meninks irritasyon-,fokal nörolojik bulgu-
*ateş
*baş ağrısı
*kusma
*davranış değişikliği
RA: normal-bazal menenjit

EVRE2: mib+,
*laterji - stupor
*meninks irritasyon bulguları: ense sertliği, kernig, brudzinski
*kafa çifti paralizisi
*konvulsiyon
RA: bazal menenjit-tetraventriküler hidrosefali

EVRE3
*bilinç değişikliği - koma
*hemipleji - parapleji - dekortike/deserebre postur
*uygunsuz adh sendromu
ölüm
RA: bazal menenjit-tetraventriküler hidrosefali-ENFARKT

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
24
Q

soğuk algınlığı nedir

A

*çocuklarda yılda 4-8 kez görülür
*maks etken: rhinovirus

KLİNİK: nazal semptomlar ön plandadır
*boğazda kaşıntı - ağrı - eksudasız kızarıklık
*hapşırma
*burun akıntısı - tıkanıklık
*baş ağrısı
*kas ağrısı
*konjunktivit
*kuru öksürük
*hafif ateş

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
25
soğuk algınlığı / grip tanı
klinik
26
soğuk algınlığı tedavi
SEMPTOMATİKTİR *parasetamol *burun damlası *antihistaminik
27
grip nedir
*etken: influenza a,b,c KLİNİK *yüksek ateş *boğaz ağrısı *kas ağrısı *kuru öksürük *konjunktivit *burun akıntısı-tıkanıklık *hiperemik boğaz
28
grip tedavi
*parasetamol ANTİVİRAL: 5 gün verilir *amantadin *rimantadin *oseltamivir KE: asprin! viral enfeksiyonda verirsen, ortaya reye sendromu çıkabilir-> kc yetmezliği, ensefelopati
29
tonsillofaranjit nedir
KLİNİK: *ateş>38derece *öksürük YOK!!!!!! *baş ağrısı *kusma *boğaz ağrısı *karın ağrısı *farenkste hiperemi - ödem - eksuda *beyaz/kırmızı çilek dil *ağrılı ön servikal LAP
30
ÇÇIKMIŞ tonsillofaranjit bakteriyel/viral ayrımı
B: 4yaş< V: her yaş B: ateş>38.5 v: ateş<38 B: burun akıntısı yok V: var B: öksürük yok V: var B: ishal yok V: var B: eksuda sık V: seyrek B: ağrılı lap sık V: seyrek
31
tonsillofaranjit komplikasyonları
ERKEN *akut otitis media: MAX *sinüzit *ara *poststreptokoksik glomerulonefrit *poststreptokoksik reaktif artrit *PANDAS
32
tonsillofarenjit tedavi
ASLINDA kendiliğinden iyileşir. NEDEN TEDAVİ EDİYORUZ? -enfeksiyonun konakta oluşturacağı komplikasyonları önlemek için -enfeksiyonun yayılımını önlemek için *benzatin penisilin g:İM tek doz 27 kg-: 600IU 27kg+: 1200IU *penisilin v:O günde 2-3 kez / 10 gün 27 kg-: 250 mg 27 kg+: 500 mg PENİSİLİN ALLERJİSİ VARSA: -eritromisin -klaritromisin -azitromisin -klindamisin ------------------------------ 1-tedavi 10 güne tamamlanır 2- *klinik iyi ve ailede ara öyküsü yoksa-> yeniden kültür yapmaya gerek YOK *halen semptom var veya ailede ara öyküsü varsa-> KÜLTÜR TEKRARI-> negatif gelirse tedaviye devam edilmez. pozitif gelirse BETA LAKTAMAZA DİRENÇLİ ABt: amoksisilin klavulonik asit tedavisine geçilir !!!YAPILACAK OLAN TEDAVİNİN İYİ YAPILMASI; ara'yı %100 engellerken, apsgn'yi o kadar yüksek düzeyde engelleyemez.
33
krup klinik
6 ay-3 yaş -burun akıntısı -havlama tarzında öksürük -hafif ateş -ses kısıklığı/kabalaşma -stridor-> üst hava yolu obs.na bağlı -solunum sıkıntısı -genel görünüm: iyi-> TOKSİK DEĞİL -geceleri ve ağlamayla artar
34
krup tedavi
-oksijen -soğuk buhar tedavisi -sistemik steroid: dekzametazon -inhal steroid: budesonid -inhale adrenalin -heliox -ab YOK
35
epiglottit klinik
-ani yüksek ateş -toksik görünüm -yutma güçlüğü -salya akması -korku-endişe-hava açlığı -sırt üstü yatamaz -tripod pozisyonunda durur -bilinç bozulur -siyanoz -koma -öksürük YOK veya ÇOK AZ VE BOĞUK
36
epiglottit tedavi
*7-10 gün sürer *hasta DERHAL yoğun bakıma alınır-> laringoskopik muayene yapilir (entübasyon şartları sağlanmadan yapılmaz)-> trakeostomi/entübasyon yapılır: %100 entübasyon yapılır -seftriakson / sefotaksim HASTAYA ASLA YAPILMAMASI GEREKENLER -kan almak -damar yolu açmak -sırt üstü yatırmak -orofarenks muayenesi yapmak (çocuğun pozisyonunu buldukları için
37
bakteriel trakeit klinik
-yüksek ateş -metalik öksürük -solunum sıkıntısı -toksik görünüm
38
krup tanı
GRAFİ -trake hava sütununda daralma: kalem ucu/çan kulesi belirtisi LARİNGOSKOPİ -subglottik daralma
39
epiglottit tanı
GRAFİ -epiglotta aşırı büyüme: baş parmak belirtisi -aşırı hiperemi -vallekula kapanması LARİNGOSKOPi: AS -entübasyon şartları sağlanmadan yapılmaz KÜLTÜR
40
bakteriel trakeit tanı
GRAFİ -trakeada noktalı dansite -subglottik daralma
41
bakteriel trakeit tedavi
*vankomisin+sefotaksim/seftriakson *entübasyon: %50 !adrenalinden fayda görmez
42
bronşiolit klinik
3-10 yaş -öksürük -burun akıntısı -hafif ateş -hışıltı, hırıltı -takipne, retraksiyon, siyanoz, apne -ral/ronküs -kc ve dalağın aşağıya itilmesi -ekspriumda uzama
43
bronşiolit tanı
GRAFİ -havalanma artışı/hava hapsi -diyafram aşağı itilir ve düzleşir -infiltrasyon -damla kalp -kti azalmış -düzleşmiş kosta LAB -lenfosit egemenliği -lökosit: N -esh/crp: N
44
pnömoni evreleri
1-konjesyon 2-kırmızı hepatizasyon 3-gri hepatizasyon 4-rezolüsyon
45
tüberküloz profilaksisi kimlere uygulanır
1-bulaştırıcı tbc ile yakın temasta bulunan asemptomatik çocuklar: TEMAS PROFİLAKSİSİ (semptom yoksa profilaksi, varsa direkt tedavi uygula) 2-latent tbc'si olan 15 yaş altı çocuklar *aşı var: 15 mm ve üzeri ppd *aşı yok: 10 mm ve üzeri ppd *immun yetmezlik: 5 mm ve üzeri ppd *ppd değeri son 2 yılda bcg aşısı olmamasına rağmen 6 mm yükselme gösterenler 3-tbc'li anneden doğanlar
46
tüberküloz profilaksisi nedir
1-HASTA TESPİTİ-İZOLASYONU-BİLDİRİLMESİ 2-BCG AŞISI: 2. ayın sonunda 3-YAŞAM ŞARTI DÜZELTİLMESİ 4-KORUYUCU İLAÇ: *6 ay izoniazid *4 ay rifampisin
47
grip aşısı nasıl bir aşıdır, endikasyonları ve yapılmaması gereken durumlar
-inaktif aşı -eylül-kasım'da yapılmalı ENDİKASYON *6 ay-18 yaş arası tüm çocuklar *6 aydan önceki bebekle aynı evde yaşayan erişkinler *astım-kronik bronşit-kistik fibroz *ciddi kalp hastalığı *şeker hastalığı *böbrek yetmezliği *bağışıklık problemi *sağlık çalışanları *gebeler YAPMA: *6 ay> *yumurta allerjisi
48
bronşiolit tedavi
DESTEK TEDAVİ: O2-HİDRASYON BRONKODİLATÖR *salbutamol *adrenalin %5LİK SALİN KS ANTİVİRAL *ribavirin KORTİKOSTEROİD
49
kızamık klinik
*ateş(40derece): döküntü öncesinde başlar, pik noktaya ulaştığında(4.gün) döküntü başlar. döküntü başladıktan kısa süre sonra ise düşer. *kuru öksürük: en uzun süren bulgu *nezle *konjunktivit *fotofobi *koplik lekeleri: PATOGNOMİK-> ağız içinde yanakta eritemli yüzeyde gri-beyaz noktacıklardır. prodrom döneminde ortaya çıkar, döküntü ortaya çıktıktan sonra yok olur *döküntü: ateş pik yaptığında başlar BULAŞICILIK: döküntü başlamadan 3 gün önce başlar, döküntüden sonraki 4-6. güne kadar sürer
50
kızamık döküntüsünün özellikleri nelerdir
*alın-saç çizgisi-kulak arkasından başlar *3. gün tüm vücuda yayılmıştır *ekstremitedekiler hariç diğer döküntüler birbirleri ile birleşebilirler *başladığı sıra ile solarlar *el ve ayak dışındakiler solarken deskuame olarak esmer pigmentasyon bırakırlar *bulaştırıcılık: döküntüden 3 gün önce başlar, 4-6 gün sonraya kadar devam eder
51
eritema enfeksiyozum klinik
!!!!ÜSYE İLE KARIŞAN BULGULARI VARDIR *ateş yok/hafif ateş *artrit *miyalji *döküntü BULAŞTIRICILIK: döküntü ortaya çıkmadan önce vardır, döküntüden sonra bulaştırıcı değildir.
52
eritema enfeksiyozum döküntüsünün özellikleri nelerdir
*ilk etapta YANAKTA şamar vurulmuş gibi ERİTEM olur *ikinci etapta KOL, GÖVDE, KALÇA, BACAKTA dantela gibi MAKÜLOPAPÜLER DÖKÜNTÜ olur *ilk 30 günde kaybolup yeniden belirginleşme dönemleri olur *döküntü ortaya çıktıktan sonra bulaştırıcılık sona erer
53
shigella gastroenteriti tedavi
*SEFTRİAKSON* *siprofloksasin: 18y- kontraendikedir ama mevbur kalırsan kullan *ampisilin: direnç çok yüksek olduğu için ampirik kullanılmaz ++++++++++++++++ *vit a desteği *çinko desteği
54
döküntülü hastalıkların etkenleri
KIZAMIK: paramyxoviridae ailesinden rna virüsü KIZIL: agbhs KIZAMIKÇIK: togaviridae ailesinden rna virüsü ERİTEMA ENFEKSİYOZUM: parvovirüs b19 ROSEOLA İNFANTUM: hhv6-7 SU ÇİÇEĞİ: varisella zoster
55
döküntülü hastalıkların bulaş yolları
KIZAMIK: damlacık KIZIL: damlacık - besin KIZAMIKÇIK: damlacık - konjenital ERİTEMA ENFEKSİYOZUM: kan - konjenital SU ÇİÇEĞİ: damlacık - direkt temas - konjenital
56
kızıl klinik
!!!erken ab verilen çocukta bu belirtiler maskelenir !!pirojenik ekzotoksinlere bağlı olarak oluşurlar: bu toksinin üç tipi vardır: a-b-c. bie kişi 3 ekez kızıl geçirebilir *ateş: 1. gün birden pik yapar, birkaç günde düşer *boğaz ağrısı *kusma *karın ağrısı *baş ağrısı *döküntü: enantem-ekzantem şeklindedir. ateş pikinden hemen sonra ortaya çıkar *çilek dil *kaz derisi *perioral solukluk *pastia çizgileri
57
kızıl döküntüsünün özellikleri nelerdir
*enantem:mukozal ve ekzantem:cilt olarak ikiye ayrılır ENANTEM: mukozal *tonsiller ve farinks: hiperemik-ödemli-hipertrofik *yumuşak damak: pateşi *dil: başlangıçta beyaz çilek dili, sonrasında kırmızı çilek dili EKZANTEM *küçük papüler döküntü->deskuamasyonla iyileşir: deride pullanma şeklinde soyulma yüzden başlar, gövde ve ekstremiteye yayılır. büyük lameller şeklinde deri kalkar *kaz derisi görünümü-> zımpara kağıdı gibidir, basmakla sarı refle bırakır *ağız çevresi solukluğu *pastia çizgileri
58
kızamık profikasi-tedavi
PROFİLAKSİ 1-canlı kızamık aşısı: *12 aylık-ilkokul 1. sınıf *temastan sonra ilk 72 saatte 2-immunglobulin - ivig *temastan sonra ilk 6 günde *gebe - immun yetmezlerde aşı yapılamaz ama ig verilebilir TEDAVİ *antipiretik: parasetamol - ibuprofen *a vit
59
kızıl tedavi
*tedavi şart değildir, birkaç günde kendiliğinden iyileşebilir *penisilin g *penisilin v *amoksisilin
60
kızamıkçık klinik
-prodrom dönemi çok hafiftir, fark edilemez -ateş yok/hafif -baş ağrısı -hafif nezle -fotofobisiz konjonktivit -LAP***: döküntüden 24 saat önce çıkar -forcheimer lekeleri: yumuşak damakta pembe enantemler -döküntü BULAŞICILIK: döküntü başlamadan 1 hafta önce başlar, döküntü başladıktan 1 hafta sonraya kadar devam eder
61
roseola infantum klinik
*döküntüsüz yüksek ateş *huzursuzluk *febril konvulziyon *döküntü
62
roseola infantum döküntüsünün özellikleri nelerdir
*ateş düşünce ortaya çıkar *gövdeden başlar *nagayama lekesi: uvulopatoglossal bileşkede *çok zor fark edilir
63
su çiçeği klinik
*hafif ateş *halsizlik *iştahsızlık *döküntü BULAŞTIRICILIK: aşırı bulaştırıcıdır. döküntüden 1-2 gün önce başlar, döküntülerin hepsi kabuklanıncaya kadar sürer
64
su çiçeği döküntüsünün özellikleri nelerdir
*gövdeden başlar *ekzantem+enantemdir *ağız içi ve genitelyada ağrılıdırlar *kaşıntılıdırlar *polimorftur *papül->sıvı toplar->berrak sıvı koyulaşır->döküntünün ortası çöker(göbekli döküntü)->kabuk bağlar *hafif:50, ağır:1000+
65
su çiçeği tedavi
DESTEK TEDAVİSİ -parasetamol -ibuprofen GEÇMEZSE: *asiklovir* ASİKLOVİR ENDİKASYONLARI *13 yaş< *ağır geçirenler *kronik deri/ac hastalığı *uzun süreli salisilat tedavisi *aerosol steroid kullanımı *immun yetmezligi olanlar
66
akut üsye hastalıkları nelerdir
1-grip: influenza 2-soğuk algınlığı: akut nazofarenjit 3-tonsillofarenjit 4-akut otitis media 5-krup: akut larenjit 6-akut bakteriyel sinüzit 7-akut epiglottit
67
kibas bulguları
-baş ağrısı -kusma -fontanel kabarıklığı -pulsasyon artışı -bilinç değişikliği -3-6. cn paralizisi -papil ödemi -bradikardi -hipertansiyon -hiperventilasyon -herniasyon bulguları: solunum ritimsizliği, dekortike deserebre postur, koma, pupil anomalisi
68
normal bos özellikleri nelerdir
*basınç: 5-8cm su *görünüm: berrak *hücre sayısı<10mm3 *hücre tipi: mononükleer *protein: 20-45 mg/dl *glukoz >50 mg/dl, >kandaki değerin 1/2si *gram boyama-kültür: negatif
69
gastroenterit tedavi
1-SIVI ELEKTROLİT TEDAVİSİ: ORS 2-BESLENMENİN SÜRDÜRÜLMESİ -basit şeker - yağ verme -kompleks kh ver UYGUN: su, pirinç, patates, çorba, yoğurt, ekmek UYGUN DEĞİL: gazlı içecek, hazır meyve suyu 3-ANTİ DİARETİK-ANTİ EMETİK -çocuklarda önerilmez-> vücudun ishal geliştirmesindeki amaç, mikroorganizmayı dışarı çıkartmaktır. bu ilaçlar alınırsa çıkartılamaz. -komplikasyon riskini arttırır: hastalık süresi uzaması, toksik megakolon, hüs -turist diaresinde kullanılır 4-PROBİYOTİK -çocuklarda önerilmez 5-ÇİNKO -çocukta eksikliği varsa ver 6-AB: 5-7 gün -çoğu viral olduğu için genelde gerekli değildir -bakteriyellerde ise komplikasyon riskini arttırdığı için tercih edilmez: EHEC->HÜS -ama; ciddi malnutrisyon, bakteriyemi şüphesi, toksik hastada vermek ZORUNDAYIZ -bölgesel dirence göre başlanır 7-ANTİPARAZİTER 8-PROFİLAKSİ *anne sütü *hijyen: el temizliği *temiz su/besin *aşılama
70
hemolitik üremik sendrom, hangi kanamalı ishal etkeninin komplikasyonudur
EHEC
71
gastroenterit ab tedavisi
5-7 gün sürer. SHİGELLA: çoğusuna dirençlidir 1-seftriakson 2-ampisilin: aşırı direnç, ampirik kullanma 3-siprofloksasin: 18 yaş-'ye uygun değil ama mecbur kalırsan kullan EPEC-ETEC-EIEC: AEROMONAS/PLESİOMONAS 1-TMP-SMX 2-siprofloksasin SALMONELLA: normal hastaya ab verilmez, endikasyonları var 1-ampisilin 2-seftriakson 3-florokinolon: 18 yaş-'ye uygun değil ama mecbur kalırsan kullan YERSİNİA CAMPYLOBACTER JEJUNİ: makrolidler ile 1-eritromisin 2-azitromisin CLOSTRİDİUM DİFFİCİLE 1-metronidazol 2-vankomisin
72
siprofloksasinin 18-'de kontraendike olma sebebi nedir
*kıkırdak toksisitesi ASLA kullanılmak istenmez ama gastroenterit tablosunda sefalosporin ve ampisilin işe yaramadıysa kullanmak zorunda kalınabilir
73
gastroenterit etkenleri
İNFLAMATUAR OLMAYAN *vibrio *clostridum perfiringens *s.aureus *bacillus careus *norwalk *rotavirus *epec - etec *aeromonas *yersinia *entoameoba *giardia İNFLAMATUAR -salmonella -shigella -campylobacter jejuni -eiec -clostridum difficile
74
papüloveziküler döküntülü hastalıklar
-su çiçeği -çiçek -ekzama herpetikum-vaksinatum -koksaki virusu -impetigo -böcek ısırığı -dermatitis herpetiformis
75
makülopapüler döküntülü hastalıklar
-kızamık -kızamıkçık -kızıl -roseola infantum -eritema enfeksiyozum -stafilikokoksik toksik şok sendromu -meningokoksemi -toksoplazmozis -enfeksiyöz mononukleaz -kawasaki -ilaç
76
kızamıkçık döküntüsünün özellikleri
*Lap ortaya çıktıktan 4 gün sonra yüzden başlar *gövdede belirmeye başladığında yüzdekiler kaybolur *24 saatte tüm vücuda yayılır *ikinci günde gövdede kızıl görüntüsünü andırır *üçüncü günde tamamı kaybolmuştur
76
kızamıkçık döküntüsünün etkenleri
*Lap ortaya çıktıktan 4 gün sonra yüzden başlar *gövdede belirmeye başladığında yüzdekiler kaybolur *24 saatte tüm vücuda yayılır *ikinci günde gövdede kızıl görüntüsünü andırır *üçüncü günde tamamı kaybolmuştur
77
türkiyede çiçek aşısı uygulaması
1 doz: 12. ay
78
çiçek profilaksi - tedavi
PROFİLAKSİ -aşı -ig TEDAVİ -parasetamol -asiklovir: ağır geçirenlerde
79
akut otitis medianın en sık etkenleri nelerdir ve hangi mekanizmalar ile penisiline direnç kazanmışlardır
1-streptokokkus pneumonia->PBP değişimi 2-haemophylius influenza->beta laktamaz üretimi 3-morexalla cateralis->beta laktamaz üretimi
80
otitis media tedavi/profilaksi
-%70 ab'siz iyileşebilmektedirler (moraxella>h.influenza>s.pnomoni) -ab'ler iyileşme süresini kısaltır ve komplikasyon oluşumunu önler - 6 ay> ise her türlü AB başla 6 ay-2 yaş: otore/şiddetli aom/bilateral aom durumlarında AB başla, unilateral aom'de izlem 2 yaş+: otore/şiddetli aom durumlarında AB başla, bilateral ve unilateral aom'de izlem -<2 yaş: 10 gün, 2-5 yaş: 7 gün, >-6yaş: 5-7 gün ENFEKSİYON ERADİKASYONU 1- *amoksisilin *asprin: amoksisilin etkisizse *azitromisin: penisilin allerjisi 2- *sefdinir *seftrakson *klindamiisn *klaritromisin OTALJİ: *ibuprofen *asetaminofen PROFİLAKSİ *anne sütü *sigaraya maruziyetin önlenmesi *enfektif temasların önlenmesi *influenza/pnömokok aşıları
81
otalji tedavi
*asetaminofen *ibuprofen *benzokain
82
boğmaca aşısı ne zamanlarda vurulur
2. ay 4. ay 6. ay 18. ay ilkokul 1. sınıf
83
sepsis etkenleri
TABLONUN PÜRÜLAN MENENJİT ETKENLERİ TABLOSUNDAN TEK FARKI EKLENEN S. AUREUS'TUR 1 AY> -gram- enterik basiller -S. agalactie -listeria monocytogenes 1-3 AY ve 3 AY-5 YAŞ -s. aureus** -streptococcus pneumani -neisseria menengitis -haemophilius influenza 5 YAŞ+ -streptococcus pneumani -neisseria menengitis
84
septik şokta gelişen durumlar
*inflamasyon sistemi aktifleşir *damar geçirgenliği artar *vazodilatasyon ve vazokontriksiyon gerçekleşir *kalp kontraktilitesi AZALIR-> dolaşım bozukluğu-> yetersiz perfüzyon *endotel hasarı gerçekleşir *koagülasyon ARTAR->mikrosirkülasyonda tıkaçlar (tüketim koagülopatisi)--> doku iskemisi *organ yetmezliği olur
85
septik şokta gelişen durumlar
*inflamasyon sistemi aktifleşir *damar geçirgenliği artar *vazodilatasyon ve vazokontriksiyon gerçekleşir *kalp kontraktilitesi AZALIR-> dolaşım bozukluğu-> yetersiz perfüzyon-->kapiller dolum zamanında uzama *endotel hasarı gerçekleşir *koagülasyon ARTAR->mikrosirkülasyonda tıkaçlar (tüketim koagülopatisi)--> doku iskemisi *organ yetmezliği olur
86
sepsis klinik
MENTAL DURUM *huzursuz *boş bakıyor *sürekli ağlıyor *sürekli uyukluyor *irritabilitesi var *beni tanımıyor, tepki vermiyor FİZİKSEL AKT-TONUS AZALMASI BESLENME İSTEKSİZLİĞİ: asla emmez DÖKÜNTÜ *meningokoksik döküntü TAŞİKARDİ *büyük çocuk>140 *küçük çocuk>160 HİPOTANSİYON (geç dönem) *çocuklarda geç dönemde ortaya çıkıyor. sebebi, vazokontriksiyon sistemleri çok kuvvetli olduğu için, sepsis nedenli dolaşım bozukluklarına rağmen uzun süre normatansif kalabiliyorlar TAKİPNE CİLT RENGİ DEĞİŞİMİ *kirli renk *kutşs marmaratus PERİFER UÇLARDA SOĞUKLUK MOR TIRNAK YATAĞI NABIZ DOLGUNLUĞU ZAYIF
87
meningokoksik sepsiste görülen döküntünün özellikleri nelerdir
*önce makülopapülerdir-->sonra pateşiyale dönüşür !!müdahale etmezsen PURPURA FULMİNANS'a ilerler :( *toplu iğne ucu büyüklüğünde kırmızı mor renklidir *vücudun her yerinde olabilir *basmakla solmaz *ortası koyu renklidir *kenarları düzensizdir *değişik boyutlarda olabilir, belli bir paterni yoktur
88
purpura fulminans nedir
*meningokoksik sepsiste döküntülere müdahale edilmezse oluşan komplikasyondur *ağır dissemine ekstravasküler koagülasyon-->arteriolar düzeyde yaygın tromboz
89
ektima gangrenozum nedir
*pseudomonas sepsisinde görülür *ortası veziküllü kırmızı alan zamanla siyaha dönüşür ve dökülür
90
sepsis risk grupları
*term-preterm YD'ler *3 yaşından küçük ateşli hastalık geçirenler *yoğun bakım hastaları *girişim yapılmış hastalar *geniş spektrumlu ab kullanan hastalar *altta yatan kronik hastalığı olan hastalar *malnutrisyon *nötropeni *malignite *immun yetmezlik *doğumsal kalp hastalıkları *genitoüriner anomali *transplantasyon hastaları *yanık hastaları: pseudomonas
91
ateş ile acil servise gelen ve sepsis bulguları saptadığın 0-3 yaş arası hastaya yaklaşım
ATEŞİNİN NEDENİ NE OLURSA OLSUN 1-ABC 2-damar yolu açıp kan kültürü al, sıvı resüsitasyonuna başla 3-hiç vakit kaybetmeden 1 doz sefalosporin IV: etken meningokok mu bilmiyorum, buna rağmen direkt sefalosporin verdim, neden? çünkü bebekte ampirik tedaviye başlamada 10 dk bile sağkalımı etkiliyor +++++++++++++++++++++ YD ise 1 doz da ampisilin IV: listeria için 4-SEVK ET
92
meningokok tedavi
1-ACİL DAMAR YOLU 2-monitorizasyon 3-sıvı 4-iv antibiyotik: seftriakson + vankomisin 5-destek tedavi 6-nöbet izlemi 7-idrar çıkışını izle: uygunsuz adh sendromu
93
sepsis bulguları ile acile gelen hastada sıvı resüsitasyonu
ŞOK YOK *günlük gereksinimin 1.5 katı kadar sıvı verilir ŞOK VAR *20cc/kg x 3'ten hastaya 10 dakika içinde 60cc/kg sıvı ver-->genelde hasta kendine gelir, gelmezse: *inotrop ajanlar *vazopressör-vazodilatör *hisrokortizon ++++++++++++ düzelince, günlük gereksinimin 1.5 katı verilir
94
tbc patogenezinde hangi savunma sistemi elemanları rol alır
*t lenfosit *makrofaj !!kompleman sis, antikor, nötrofil YOK!!
95
tbc patolojik incelemesi bulguları
*granülamatöz inflamasyon: olmak zorunda *kazeifikasyon nekrozu: olmak zorunda değil, ama varsa tanı kesinleşir *langanhands dev hücreleri *lenfositten yoğun infiltrasyon
96
tbc presentasyon şekilleri nelerdir
1-PULMONER *primer ac tbc *sekonder ac tbc 2-EKSTRAPULMONER: %25-40 *dissemine tbc: en ağırı *tbc menenjiti *tbc lenfadeniti(scrofula): maks ekstrapulmoner *tbc osteomyeliti-artriti *plevra ve periton tbcsi *gis tbcsi *renal tbc 3-KONJENİTAL *plasentadaki kazeöz odaktan hematojen sistem ile(porta hepatis) kcde primer kompleks yapıyor a-transplasental b-amniyon sıvı aspirasyonu c-doğumda anne kanı aspirasyonu -------------------------------------- 1-tbc basili taşıyan adelosan/yetişkin ile pediatrik grup TEMAS eder 2-pediatrik grup basili alırsa ENFEKSİYON gelişir. 3- *basili alır almaz klinik ve radyolojik bulguların açığa çıkmasına PRİMER HASTALIK(%5) denir *basilin alındıktan sonra uykuya yatarak klinik ve radyolojik bulguya yol açmamasına LATENT ENFEKSİYON(^%95) denir ve *bu 2-25 senelik latent dönemin ardından hiç hastalık gelişmeme ihtimali de vardır(%5), tekrar prolifere olmasıyl SEKONDER HASTALIK gelişme ihtimali de vardır(%95) -------------------------------- *tbc, saç ve tırnak hariç her yeri tutabilir *inkubasyon süresi: 1-2 yıl arasındadır
97
tbc menenjiti tanı
PPD - IGST GRAFİ BOS: bol miktarda alınmalıdır-> 5-10ml *basınç artar (>10cm) *berrak *hücre sayısı: 10-500 (lenfosit egemen) *glukoz düşer (20-40 mg/dl) *protein artar (100-5000 mg/dl) *fibrin ağı oluşur *kültür+ *ARB+ BOS KÜLTÜRÜ BT-MR: *bazal menenjit *tetraventriküler hidrosefali
98
tüberküloma nedir
*miliyer tbc'ye ya da tbc menenjitine eşlik eden lokalize beyin kitlesidir *maks: subtenteryol bölgede *fokal nörolojik bulgular *konvülsiyon
99
PPD+ ne demektir
*basilin vücuda girmesi ile ppd pozitifleşmez. girdikten sonra t lenfositlerin duyarlanması ve makrofaj aktivasyonu yapması gerekir *3 hafta-3 ay 5MM+nın POZİTİF KABUL EDİLDİĞİ DURUMLAR -temas öyküsü -tbc uyumlu ra, klinik -immun supresyon 10MM+nın POZİTİF KABUL EDİLDİĞİ DURUMLAR -kronik hastalık varsa -bcg aşısı yok ise 15mm+nın POZİTİF KABUL EDİLDİĞİ DURUMLAR -risk faktörü YOK -bcg aşısı yapılmış
100
ppd'nin yalancı negatif olduğu durumlar
HASTALARIN %20SİNDE PPD-dir -küçük yaş -mevcut diğer enfeksiyonlar -ağır tbc -aşı -kronik hastalık -immun yetmezlik -ilaç
101
ppd'nn yalancı pozitif olduğu durumlar
-bcg aşısı -tbc dışı enfeksiyonlar
102
tbc tedavi
1-AB MAJOR: *izoniazid *rifampisin *prazinamid *etambutol *streptomisin MİNOR *aminoglikozidler *kinolonlar 2-STEROİD 3-CERRAHİ
103
gastrroenterit etiyoloji
VİRAL: max *rotavirus: max *cmv *hsv BAKTERİYEL *salmonella->bulaşın olması için FAZLA almak lazım *shigella *campylobacter jejuni *escheria coli *clostridum difficile PARAZİT *entamoeba histolyca *giardia !!!!KÜÇÜK İNOKULUM İLE BULAŞANLAR!!! *shigella *e.coli *norovirus *rotavirus *giardia *entameoba hystolica !!!EN FAZLA MORTALİTEYE SEBEP OLANLAR-> ölümlerin sebebi bir anda gelişen sıvı açığıdır *shigella *rotavirus
104
gastroenterit bulaş yolları
*fekal-oral *kontamine su-besin
105
gastroenterit klinik
*ateş *ishal *kusma *karın ağrısı DEHİDRATASYON BULGULARI -fontanel çökük -gözyaşı akmaz -mukoza kuru -deri turgoru bozuk -laterji -bağırsak sesleri hiperaktif
106
gastroenterit tanı
DIŞKININ MAKROSKOPİSİ *kan *mukus DIŞKININ MİKROSKOPİSİ: AS *eristrosit / lökosit *parazit DIŞKI KÜLTÜRÜ DIŞKIDA ANTİJEN TAYİNİ TAM KAN SERUM ELEKTROLİT
107
gastroenterit komplikasyonları hakkında
*campylobacter, en çok komplikasyon oluşturan etkendir -reaktif artrit -guillian barre -eritema nodozum -iga nefropatisi -hüs: E COLİ -hemolitik anemi -glomerülonefrit
108
salmonella gastroenteritinde bakteriyemi riskini arttıranlar
-yd/üç ay altı bebekler -immun yetmezlik -malignite -immunsupresif-kortikosteroid -hemolitik anemi -kollajen vasküler hastalık -ibh -gastrektomi -aklorhidri -bağırsak motile bozukluğu -sistosomiatiz -malnutre
109
entamoeba histolytica ce clostridum difficile gastroenteritlerinde hangi ab kullanılır
metronidazol
110
bronşit klinik
*ÖKSÜRÜK -whooping -makineli tüfek benzeri aralıksız -kuru, aralıklı ve irrite edici -sonrasında kusma *balgam çıkartma *kusma *öğürme, tıkanma, boğulma, apne *bradikardi *ani bebek ölüm sendromu *konjunktival hemoraji *üst vücutta pateşi !!!ataklar arasında bulgular KAYBOLUR !!!ateş, ishal, takipne, hırıltı, ral, lap OLMAZ İHTİMALİ AZALTAN DURUMLAR *ateş *ishal *ekzantem-enantem *takipne *hırıltı *ral *LAP *nötropeni - atipik hücreli lenfositoz
111
bronşit tanı
LAB: ağır klinik tabloyu belirler. *lökositoz *lenfositoz: atipik lenfosit YOK *trombositoz KAN *CRP ve ESH NORMAL *hipoglisemi GRAFİ *perihiler infiltrasyon *interstisyel ödem *atelektazi *pnömotoraks *parankimal konsolidasyon KÜLTÜR: kataral dönemde
112
bronşit komplikasyonlar
*apne *sekonder bakteriyel enfeksiyon: pnömoni, aom *solunum yetmezliği: pnömoni,pulmoner ht *zorlu öksürüğe bağlı fiziksel sekeller: pateşi, sss kanamaıs
113
bronşit tedavi
-monitorizasyon -komplikasyon tedavisi -gereken durumda entübasyon -nöbetleri izlenmeli -kortikosteroid / inhalasyon tekniği ÖNERİLMEZ AB *azitromisin *klaritromisin *eritromisin YATIŞ *3 aydan küçük bebek *3-6 ay arası öksürük nöbeti yüksek olan bebek *prematüre doğanlar *ek hastalığı bulunanlar
114
toplum kökenli pnömoni nedir
*önceden sağlıklı olup yakınmalarının başlangıcından14 gün öncesine kadar hastanede yatış öyküsü bulunmayan kişilerde ortaya çıkan pnömonidir
115
pnömoni klinik
*ateş *öksürük *takipne-burun kanadı solunumu-retraksiyon-inleme-siyanoz-apne *göğüs-karın ağrısı *baş sallama FM *matite *vibrasyon torasik artar/azalır *krepitan ral *solunum seslerinde azalma
116
bakteriyel ve viral pnömoni farkları
B: toksik V: nontoksik B: hışıltı YOK V: hışıltı VAR B: lökositoz/lökopeni var V: yok B: ESH-CRP artar V: normal B: formülde sola kayma V: lenfosit egemenliği
117
toplum kökenli pnömonide hastaneye yatış kriterleri nelerdir
*yaş<6 *OHA'da akut göğüs sendromu *multipl lob tutulumu *immun suprese *toksik görünüm *orta-ağır solunum sıkıntısı *o2 tedavi gereksinimi *komplikasyonlu *dehidratasyon *kusma-ilaçları ağızdan alamama *oral ab'ye yanıtsızlık *sosyal faktörler
118
toplum kökenli pnömonide YBÜ'ye yatış kriterleri nelerdir
*solunum yetmezliği: entübasyon *solunum yetmezliği ihtimalinin olması *ciddi hipoksi: Fi02>50 iken Sa02<%92 *hiperkarbi/respiratuar asidoz *takipne-retraksiyon-burun kanadı solunumu-yardımcı solunum kaslarının kullanılıyor olması *dolaşım bozukluğu *bilinç bozukluğu
119
pnömoni komplikasyonları
*plevral sıvı *bronkoplevral fistül *abse *perikardit *mediastenit *sepsis *solunum yetmezliği
120
otitis media klinilk
BEBEK *ateş *huzursuzluk *genel hastalık hali *ishal / kusma *kulağını tutma ve çekiştirme ÇOCUK *ateş *kulak ağrısı: otalji *kulakta dolgunluk *baş dönmesi *işitme bozukluğu
121
akut bakteriyel sinüzit klinik
*nazal konjesyon *pürülan nazal akıntı *ateş *öksürük *halitozis *koku duyusunda azalma *periorbital ödem *baş-yüz-maksiller diş ağrısı *öne eğilince basınç hissi *nazal mukozada eritem / şişlik *sinusler üzerinde hassasiyet *sinus translüminasyonunda azalma
122
tbc latent enfeksiyon nedir
-basilin alındıktan sonra uykuya yatarak klinik ve radyolojik bulguya yol açmamasına LATENT ENFEKSİYON(^%95) denir ve *bu 2-25 senelik latent dönemin ardından hiç hastalık gelişmeme ihtimali de vardır(%5), tekrar prolifere olmasıyl SEKONDER HASTALIK gelişme ihtimali de vardır(%95)->tekrar hastalık gelişme durumu 2-25 yıl içinde olabilir ancak max 2 yıl içindedir -hafif ateş ve öksürük dışında bulgu YOK -bulaştırıcılık YOK -grafi: N -ppd: NEGATİF -
123
pulmoner tbc patogenezi nasıldır
1-tbc'li erişkin ya da adelosan, pediatrik grup ile TEMAS eder 2-basil çocuğun ac'sine gelir, çoğalır ve inaktive makrofajlarca alınarak mediastinal lenf bezine gider-->klinik/radyolojik bulgu yok, ppd- 3-t lenfositler duyarlanır, inaktive makrofajlar aktive hale geçer--> ppd+ olur(3hafta-3ay) 4-primer odak/lenf düğümlerinde inflamasyon gelişir-->hastalık semptomatik ise klinik ve radyolojik bulgular ortaya çıkar -------------------------------------------- BASİL PRİMER ODAK/MEDİASTİNAL LENF NODUNDA ÜREYEREK İNFLAMASYON OLUŞTURDUĞUNDA NELER OLABİLİR? 1-inflamasyon sonucu LB büyür-> komşu anatomik yapıya(trake,hava yolu) bası yapar-> kuru öksürük / hırıltı / solunum devre dışı kalması İLERLEYİCİ TİPLER: primer odak kalsifiye olmak yerine kazeifikasyon nekrozuna gidiyor 2-inflamasyon sonucu LB büyür-> orta kısmında NEKROZ olur-> komşu hava yoluna YAPIŞIR-> yapışmanın ardından odaktaki nekroz, komşu hava yolunun duvarını da eriterek içindeki nekrotik materyali hava yoluna boşaltır-> nekrotik materyal aspire edilir-> PNÖMONİ 3-nekroz ilerler-> ac destrüksiyonu gerçekleşir
124
tbc tedavi ve yan etkielri
MAJOR *izoniazid: hepatotoksik, periferik nöropati *rifampisin: h, ilaç etkileşimi *prazinamid: h, hiperürisemi *etambutol: h, optik nörit, renk körlüğü *streptomisin: nefrotoksik, ototoksik MİNOR: majorlere direnç varsa/tolere edilemeyecek major yan etkisi varsa *aminoglikozid *kinolon
125
tonsillofarenjit tanı
AKUT FAZ REAKTANI ASO HIZLI ANTİJEN TESTİ: *<15dkde sonuç *özgüllük yüksek, duyarlılık daha düşük BOĞAZ KÜLTÜRÜ: AS *1-2 günde sonuç PCR ------------------------------------------------- 1- *klinik bulgular doğrultusunda VİRAL olduğuna karar verirsen; test yapmadan-> semptomatik tedavi *klinik bulgular doğrultusunda BAKTERİYEL olduğuna karar verirsen; testleri uygula->ab tedavisi 2
126
GAS taşıyıcılığında klinik/tedavi ve tedavi endikasyonları
KLİNİK *bulgu yok *bulaştırıcılık minimal *nonsüpüratif komplikasyon YOK *antikor yanıtı YOK ERADİKASYON *zordur *özel durumlar hariç gereksizdir -klindamisin -amoksisilin klavulonat -benzatin penisilin g+rifampin ERADİKASYON ENDİKASYONLARI *hasta/ailede ara öyküsü *ara/agn salgını *ailede aşırı endişe *ev içi temasta toksik şok sendromu/nekrotizan fasit görüldüyse
127
otitis media nedir
-tc'de pediatride max ab reçetelenmesine sebep olan hastalıklardan biridir -büyük çoğunluk 5yaş altı çocuklardır (maks-> 6-18 ay) -3 yaşına kadar her çocukta min 1 atak gerçekleşir -ŞİDDETLİ AOM: orta/şiddetli otalji + 39- KOMPLİKASYONLARI *dermatit *mastoidit *fasial sinir paralizisi *menenjit *epidural/subdural abse *iletim tipi işitme kaybı *dil/kognitif bozukluklar
128
otitis media yatkınlık faktörleri
*erkek *küçük yaş *küçük yaş ile sık temas *kış *çdda / gy<33h *anne sütü almama *biberon ile / yatarak beslenme *pasif sigara içimi *kalabalık ve az gelişmiş toplumda yaşama *immün yetmezlik *yarık damak gibi anomaliler ÇOCUKTA NEDEN RİSK FAZLA? ÇÜNKÜ ÇOCUKTA ÖSTAKİ TÜPÜ; *daha horizontal *daha kısa *kıkırdak miktar / sertliği az *nazofarenkse açıldığı yerde adenoid hipertrofisi var ve burası enfeksiyon kaynağı -->BU YÜZDEN; koruma, temizleme ve havalandırma görevini tam anlamıyla göremiyor
129
otitis media tanı
OTOSKOPİK İNCELEME: kulak zarının; rengi, saydamlığı, pozisyonu, mobilitesine bakılır. ek olarak anomali, skar, perforasyon, inflamasyon ya da yabancı cisim var mı kontrol edilir *beyaz/sarı/mavi renk değişimi *skara bağlı olmayan opaklaşma *bombelik *kızarıklık *hava sıvı seviyesi / kabarcık *belirgin eritem *orta kulakta belirgin sıvı varlığı *immobilite
130
sinüzit nedir
*akut sinüzit: <30 gün, bulgular tamamen düzelir *subakut:1ay-3ay *kronik: >3 ay *rekürren: son 1 yılda en az 10ar günlük semptomsuz dönemlere ayrılmış ve 30 günden kısa süren min 4 sinüzit atağının geçirilmiş olması ------------------------------ 1-sinüzit 2-rinosinüzit 3-viral rinosinüzit 4-akut bakteriyel rinosinüzit
131
akut bakteriyel rinosinüzit hakkında
*maks: 4-7 yaş *<2yaş'ta AZ *RF: -viral üsye-> kreş -allerjik rinit -sigara dumanı *ETİYOLOJİ -s.pnömoni: MAX -h.influenza -moraxella -s.pyogenes -s. aureus -anaeroblar
132
kronik/rekürren rinosinüzit rf
*antikor üretim eksikliği *allerjik rinit *kistik fibrozis *silier disfonksiyon *anormal fagositer fonksiyon *gör *anatomik defekt *nazal polip *yabancı cisim / kokain
133
akut bakteriyel rinosinüzit tedavi
*amoksisilin *amoksisilin klavunolik asit
134
krup nedir
*6ay-3yaş ETKENLER: viral> *parainfluenza *influenza *adenovirus *m. pnömoni TEMEL SORUN: üst hava yolu obstrüksiyonu
135
krup tedavi
NE ZAMAN TEDAVİ EDELİM? -istirahatta orta/ağır stridor -entübasyon olasılığı olması -solunum sıkıntısı -hipoksi TEDAVİ ŞEMASINI HANGİ BULGULARA GÖRE BELİRLEYELİM? -bilinç düzeyi -siyanoz -stridor -hava girişi -retraksiyon *o2 *soğuk buhar tedavisi-> larinks ödemini azaltır *sistemik steroid: deksametazon *inhale steroid: budesonid *inhale adrenalin: EN ETKİLİ *heliox *ybü-entübasyon-trakeostomi: %1-6 (nadir) *AB YAPILMAZ!!!!!!! TEDAVİDEN SONRA EVE GÖNDERME KRİTERLERİ -adrenalinden sonra 2-3 saat gözlemlendi -istirahatta stridor yok -ac hava girişi normal -pulse oksimetre normal -bilinç normal -steroid yapılmış
136
epiglottit etken
*h.influenza: MAX *s.pyogenes *s.pnömoni *s.aureus
137
bronşit nedir
*sonbahar> *üç-beş yılda artarak salgın oluşturur *<1 yaş, 10-15 yaş, 30-50 yaş arası kadınlarda sıklık gösterir *bulaşıcılığı YÜKSEKTİR *damlacık yolu ile bulaşır *4 evresi vardır: 1-ünkübasyon, 2-kataral, 3-paroksismal, 4-iyileşme *toplam hastalık süresi: 6-12 haftadır (aşılılarda daha kısa)
138
bronşiolit nedir
*max: 2 yaş altında *sonbahar-kış> *5 yaş altı çocuklarda en sık yatış nedenleri arasında
139
bronşiolit nedir
*max: 2 yaş altında *sonbahar-kış> *5 yaş altı çocuklarda en sık yatış nedenleri arasında ETKENLER *rsv *parainfluenza *influenza *adenovirus
140
pnömoni rf
*1 yaş> *dda, prematürelik *malnütrisyon *altta yatan hastalık varlığı *d vit eksikliği *anne sütü ile beslenmeme *sigara dumanı *kış *yetersiz bağışıklama
141
pnömoni çeşitleri
1- bakteriyel 2- viral 3- atipik 4- spesifik ------------------------- 1-lober 2-multilober 3-bronkopnömoni 4-interstisyel
142
pnömoni tanı
PULSE OKSİMETRE KAN GAZI GRAFİ: *rutin DEĞİL-> radyolojik iyileşme klinik iyileşmeden sonra olacağı için iyileşmenin izlenmesinde KULLANILMAZ *tanıyı kesinleştirir *lobar ve segmental pnömoni *plevral efüzyon *havalanma artışı *lap (atipik) BT: *rutin değil KÜLTÜR *etkeni göstermek ZOR-> bu yüzden hafif/orta şiddetlide etkeni bulmaya ÇALIŞMAYIZ. BT VE GRAFİ ENDİKASYONLARI -komplikasyon gelişirse -tedaviye yanıtsızsa -interstisyum tutulumu varsa -ilk bulguların ortaya çıkışında 4-6 hafta sonra çekilir
143
pnömoni tedavi
DESTEK TEDAVİSİ *O2: sao2<92mmhg ise *sıvı *antipiretik/analjezik *kalori sağlanması ------------------------------------- AYAKTAN HASTALARDA AB BAKTERİYEL: *amoksisilin+amoksisilin klavulonat ATİPİK *azitromisin *klaritromisin *doksisiklin (>7yaş) İNFLUENZA *oseltamivir *peramivir *zanamivir(>7yaş) ----------------------------------------- YATAN HASTADA AB BAKTERİYEL: *ampisilin *seftriakson-sefotaksim *vankomisin/klindamisin (tk-mrsa şühesi) ATİPİK *azitromisin *klaritromisin *doksisiklin (>7yaş) İNFLUENZA *oseltamivir *peramivir *zanamivir(>7yaş) ---------------------------------------- YOĞUN BAKIM HASTALARINDA TEDAVİ *seftriakson-sefotaksim *ampisilin sulbaktam *vankomisin *makrolid *oseltamivir ---------------------------- AB TEDAVİSİ: -10-21 gün verilir -klinik düzelmeden sonraki 5-7 gün daha verilir
144
ishal ile gelen hastaya gastroenterit gibi yaklaştın ama tedaviye yanıt vermedi. o zaman ne düşünürsün
ANATOMİK DEFEKT *malrotasyon *kısa bağırsak sendromu *mikrovillus atrofisi MALABSORBSİYON *disakkaridaz eksikliği *glukoz-galaktoz malabsorbsiyonu *kistik fibrozis *abetalipoproteinemi *çölyak *pa yetmezliği *safra tuzu azlığı ENDOKRİN *tirotoksikoz *addison BESİN ZEHİRLENMESİ NEOPLAZİ *feo *vip sendromu *nöroblastom
145
bulantı/kusma/ishal ile gelen hastaya yaklaşım
1-NEDEN ARAŞTIRMADAN semptomatik tedaviye başla 2-süresi>1gün, şiddetli sıvı ve ağırlık kaybı varsa öyküyü değerlendir, yoksa gidişata bak 3-ÖYKÜ *ateş *tenezm *dışkıda kan *deniz ürünü yeme *kilo kaybı *seyehat *salgın *cinsellik
146
kızamık komplikasyon
*otitis media *krup *pnömoni: EN MORTAL *ishal *ensefalit *subakut sklerozan panensefalit
147
subakut sklerozan panensefalit nedir
*kızamık geç dönem komplikasyonudur--> kızamık virüsü sss'de kalır ve yavaş virüs hastalığı şeklinde orada seyreder *enfeksiyondan 5-7 yıl sonra görülür *yürüme-konuşma-yazma bozulur *miyoklonik nöbetler olur *önce yatağa bağımlı olunur, sonra yaşam sona erer *tedavi yok.
148
kızıl klinik
!!PROFİLAKTİK AB VERİLİRSE MASKELENİRLER *ateş: 1. gün birden pik yapar, birkaç günde düşer *boğaz ağrısı *kusma *karın ağrısı *baş ağrısı *döküntü: enantem-ekzantem şeklindedir. ateş pikinden hemen sonra ortaya çıkar *çilek dil *kaz derisi *perioral solukluk *pastia çizgileri *kızarma: pirojenik ekzotoksine bağlı
149
kızamıkçık komplikasyon
*ensefalit *trombositopeni *artrit/artralji *konjenital rubella sendromu: EN ÇOK KORKULAN
150
konjenital rubella sendromu klinik
*intrauterin büyüme geriliği *katarakt *mikroftalmi *miyokardit *sensorinöral işitme kaybı
151
eritema enfeksiozum komplikasyonları
*kronikm anemi *aplastik kriz *aseptik menenjit *trombositopenik purpura *intrauterin infeksiyon İNTRAUTERİN ENFEKSİYON SONUCU *abortus *ciddi anemi *hidrops fetalis *ky olur. MALFORMASYON YAPMAZ!!!!!
152
roseola infantum komplikasyonlar
*hepatit *ensefalit *pnömoni *hemofagositik sendrom
153
suçiçeği komplikasyon
*pnömoni *hepatit *sekonder deri enfeksiyonu: s aureus *herpes zoster *konjenital varicella
154
su çiçeği aşısı
*zayıflatılmış canlı aşı *1 yaşında tek doz
155
gebenin geçirdiği varicella enfeksiyonu bebekte kendine nasıl şekil bulabilir
1-GEBELİK İLK 20 HAFTASI: *konjenital variselle sendromu: bebek malformasyonludur 2-GEBELİK SON 20 HAFTASI *erken dönemde herpes zoster geçirir *sekelsizdir 3-DOĞUMDAN 5 GÜN ÖNCE-2 GÜN SONRA *yd'da şiddetli enfeksiyon
156
sinüzit komplikasyon
*orbital / periorbital selüllit: MAX *menenjit *beyin apsesi *epidural apse *kavernoz sinus trombozu
157
sinüzit komplikasyon
*orbital / periorbital selüllit: MAX *menenjit *beyin apsesi *epidural apse *kavernoz sinus trombozu
158
ÇIKMIŞ salmonellalı hastaya tedavide ab verme endikasyonları
***nontyphoidal tipleri normal konakta iken AB verilmez. şu durumlar hariç -3 aydan küçük olması -immun supresyon / malignite / iy / hiv -bakteriyemi -kronik Gİ hastalığı / ağır kolit -ciddi malnutrisyon -hemoglobinopati
159
kızıl tanı
1-HIZLI ANTİJEN TESTİ 2-BOĞAZ KÜLTÜRÜ
160
kızıl komplikasyonları
AKUT *servikal lenfadenit *peritonsiller abse *menenjit *beyin apsesi *otitis media *streptokoksik toksik şok sendromu KRONİK *ara *apsgn *poststreptokoksik reaktif artrit *pandas
161
su çiçeği komplikasyonları
*pnömoni *trombositopeni *sekonder deri enfeksiyonları: MAX *reye sendromu *menenjit / ensefalit *konjenital varicella sendromu
162
menenjitle çocuk geldi. ne görürsek acaba meningokok mu diye alert olalım
*menşngokoksik döküntü *bosta gram- diplokok