Fyrirlestrar - mæði ddx og meðferð Flashcards Preview

Lungu > Fyrirlestrar - mæði ddx og meðferð > Flashcards

Flashcards in Fyrirlestrar - mæði ddx og meðferð Deck (32):
1

DDx acute mæði

Acute mæði:
Bráð loftvegateppa
Asthma eða COPD
Bráður lungnabjúgur
Cardiogen
ARDS
Segarek til lungna
Bráð lungnabólgu
Pneumothorax
Traumatic
Spontan
Atelectasis
Pleural effusion
Neuromuscular ástæður

2

Ddx dyspnea - hvaða líffærakerfi?

Lungnasjúkdómar
Hjartasjúkdómar
Blóðleysi
Geðrænar orsakir

3

Dyspnea skilgreining

Óþægindatilfinning við öndun
Subjective
Upplifun sjúkings
Öndun er vinna
Vinna(orka)= ΔPalveolar(Ppleural + Pelastik) x Δ Volume

4

Pathogenesa dyspnea
- taugaboð til öndunarstöðva frá:

Chemoreceptorar
- Hypoxemia
- Hypercapnia
- Sýrustig CSF
Togreceptorar
- Lungnavef
- Vöðvum
- Brjóstvegg

5

Teppusjúkdómar skilgreining:

FVC minnkað/eðlilegt
FEV1 Mjög minnnkað
FEV1/FVC Minnkað
RV/TLC Hækkað

6

"Dynamic hyperinflation"

Í teppusjúkdómum ss COPD
þegar tidal flow-volume loop í áreynslu færist til vinstri
- vegna þess að loft festist og hækkar FRC

7

Rtg pulm í emphysema

Hyperlucent lungu (svört , lítil æðateikn og intestinal teikn). Stór lungu og flöt þind

8

Önghljóð; hvort tengdara COPD og hvort asthma?

Merki um teppu í loftvegum, turbulent flæði í meðalstórum/stórum berkjum.

- Surg(ronchi) / hvæs (wheezing). Heyrist bæði í út og innöndun, fyrst meira í útöndun en svo í bæði.
*ronchi sonoris eru dæmigerðari fyrir COPD
*wheezing dæmigerðari fyrir asthma

ddx rales = heyrast bara í innöndun

9

Meðferð við teppusjúkdómum

Beta agonistar
Andkólínerg lyf
Theophyllin
Sterar
Sýklalyf
LWRS
Transplantation

10

Herpusjúkdómar, meingerð

FVC lækkað og FEV1/FVC eðlilegt/hátt
Aukið *elastic recoil*/stífni í lungu eða brjóstvegg

- Sjúdómur í alveoli eða perialveolar bandvef
- Getur verið fibrosa sem gerir lungun stíf (elastic recoil hækkar, loftskipti O2 yfir interstitium erfiðari) , eða þá alveolar fylling (efni sem á ekki að vera þar blokkar loftflæði inn).

11

Interstitium rtg breytingar í herpusjúkdómi:

Interstitial – strik og smáhnútar, meira neðar í mynd; reticulo-nodular interstitial breytingar: einkennandi fyrir snemmbúnar breytingar.

12

Interstitium rtg breytingar í herpusjúkdómi:

Interstitial – strik og smáhnútar, meira neðar í mynd; reticulo-nodular interstitial breytingar: einkennandi fyrir snemmbúnar breytingar.

13

Herpa vegna lungnabjúgs, einkenni

(cardiogen lungnabjúgur gtur valdið)
- Aukinn vökvi í interstitium
- Aukin stífni lungna
- Meiri vinna við öndun
- Hypoxemia
- Mæði
- Brak við hlustun

Dreifðar íferðir. alveolar ventilation skerðist. Fleira hér. Þegar CO2 hækkar er öndunarstopp yfirvofandi.
Dreifðar í ferðir - + CO2 hækkun => alvarlegt.

*thoracoabdominal asynchrony er rautt flagg!

14

Öndunarbilun skilgreining

Andnauð:
pO2 50 mmHg

Flokkuð í hypoxiska eða hypercapniska

*Þó að alveolar ventilation sé tvöfölduð þá hækkar O2 lítið/ekkert þó pCO2 lækki um næstum helming

15

pO2 og pCO2 í blá og slagæðablóði:

Blandað bláæðablóð (mixed venous blood)
pO2 40 mmHg
pCO2 46 mmHg
Slagæðablóð
pO2 95 mmHg
pCO2 40 mmHg

16

Súrefnisbúskapur vefja!!

Oxygen content
CaO2= 1.34 x Hb x SaO2 + 0.0032 x paO2
CvO2= 1.34 x Hb x SvO2 + 0.0032 x pvO2
CaO2-CvO2 = Δ A-V O2

Oxygen delivery
CaO2 x cardiac output = O2 delivery

Oxygen consumption=
Cardiac output x AVO2 difference

17

Oxygen content í venu og arteriu, formúlur

CaO2= 1.34 x Hb x SaO2 + 0.0032 x paO2
CvO2= 1.34 x Hb x SvO2 + 0.0032 x pvO2

18

Oxygen delivery til vefja, formúla

CaO2 x cardiac output = O2 delivery

19

Oxygen consumption í vefjum formúla
(Fick lögmál)

Cardiac output x AVO2 difference

20

Viðbrögð við skertum O2 flutningi til vefja

Auka CO. Hækka Hb? Hækka paO2? Auka extraction O2 í vefjum

4 hlutir sem skipta máli: CO, Hb, SaO2, flutningur O2 til vefja.

21

Orsakir hypoxemiu

5 leiðir:
Alveolar hypoventilation (d. morfín)
High altitude
Diffusionstruflun
Ventilation/Perfusion mismatch
Shunt

*kunna mun á mismatch og shunt!

22

Hypoxemia með hreina (svarta) rtg pulm, ddx

Asthma
COPD
Embolia Pulm
Microatelectasis
Hægri-vinstri Cardiac shunt

23

Hypoxia með hvíta (skyggða) rtg pulm, ddx

Lungnabólga
Lungnabjúgur - Cardiogen/ Non-cardiogen
Dreifður infiltrativur lungnasjúdómur
Diffus alveolar blæðing

24

Lungnabjúgur, orsakir

Cardiogen: vinstri hjartabilun; hár PCWP (>20 cm H2O), lágt CO

Non-cardiogen: ARDS : eðlilegt PCWP (

25

ARDS: pathophysis og orsakir

ARDS – barrier skemmd. (shock lung kallað upphaflega) prótínríkur vökvi flæðir inn í alveoli (líklega viðloðun hbk og fib, proteasar úr hbk brjósta svo niður barrierinn með fyrgreindum afleiðingum)
diffuse lungnabólga er aðal mismunagreining við ARDS (sérstaklega hjá ónæmisbældum)


Orsakir:
Sepsis
Massive Aspiration
Shock
Drukknun
Hemorragic Pancreatitis
Multiple áverkar

26

ARDS presentation

24-48 klst. eftir meiri háttar áfall
Vaxandi andþyngsli
Svæsin hypoxia sem svarar illa O2
Dreifðar íferðir á röntgenmynd
Vökvi sem líkist plasma sogast úr ET túbu


dobutrex og noradrenalín mest notað á gjörgæslu. Pulm háþrýst eða MI – dobutamin (dobulex getur valdið vasodilation

27

Pneumonia; helstu einkenni við skoðun:

Bankdeyfa
Brakhljóð
Bronchial öndun
Vocal fremitus
Tactile fremitus

Bronchial öndun= hávær hljóð, meira intensity, eins og að hlusta berkju, bæði inn og útöndun

28

Pneumonia; helstu einkenni við skoðun:

Bankdeyfa
Brakhljóð
Bronchial öndun
Vocal fremitus
Tactile fremitus

Bronchial öndun= hávær hljóð, meira intensity, eins og að hlusta berkju, bæði inn og útöndun

29

Diffuse lungnabólga, ienkenni og orsakir

Einkenni:
Hiti og septísk einkenni
Sputum Gram litun
Blóðræktanir
Serologia
Sýklalyfjameðferð

Orsakavaldar
Heilbrigðir:
- Pneumococcar
- Staphylococcar
- Mycoplasma
- Legionella pneumophila
- Veirur (Influenza, Parainfluenza)
- Gram negativir stafir (Klebsiella, Enterobacter, Pseudomonas)

Ónæmisblædir:
Ef leukopenia - GNS, aspergillus
Skert Tfr - Pneumoc. carini, m.tuberculosis, atypical mycobacteria, cryptococcus

Þá þarf að rannsaka meira; bronchoscopia með BAL og transbronchial biopsiu.

30

Meðferð
Hypoxísk öndunarbilun með hvíta mynd pO2

Súrefnismeðferð
- Háflæði O2
- >10 L NRM
Sýklalyf
Hemodynamískt support
- Dobutex
- Dopamine
- diuretica
Gjörgæslumeðferð
- Öndunaraðstoð
- Hemodynamic support


31

Meðferð hypoxiskrar öndunarbilunar

Hámarka loftskipti í lungum
- Öndunarvél BIPAP/Intubation
- SaO2 > 90 %
- PEEP
- Lág Tidal Volume (6ml/kg)*
- Forðast of hátt FIO2
Hámarka flutningsgetu blóðs
- Opitimal Cardiac output
- Optimal Hemoglobin
Draga úr O2 notkun
- Sedation
- Lækka líkamshita

Monitera SaO2 og SvO2 Fick lögmálið


*verndar lungun að ventilegar með lágu tidal volume þó CO2 sé aðeins hátt; áður skemmdust lungu v. Of mikils styrkst öndunarvéla. Takmarka á hámarks loftvegaþrýsting við 30-35 cmH2O

32

Hypoxia, meðferðarmarkmið og horfur

Lung Protective Ventilation
- TV 6 ml / kg
- Peak pressure 90%
Lækna orsök (Sepsis, Fyrirbyggja fylgikvilla, Activated Protein-C)

Survival
-1980 60% mortality
-2000 40% mortality
-2010 30% mortality
Krónískur Fasi
-> Sterar
Langtímahorfur
- Fullur bati / Væg restriction