Lungnakrabbamein fyrirlestur Flashcards Preview

Lungu > Lungnakrabbamein fyrirlestur > Flashcards

Flashcards in Lungnakrabbamein fyrirlestur Deck (36):
1

Hve margir deyja úr lungnakrabba samanborið við aðra helstu krabba?

Jafn margir í USA og samtals úr brjósta, prostata og ristil.

2

Hvenær hámark lungnakrabba á íslandi?

1985-90. Þá fleiri karlar. Nú fleiri konur.
Reykingar hafa farið úr 40% '70 í 20% '00

3

Stigun og lifun:

TNM stigun miðar við 3 cm tumors.

Nodal status: intraparenchymal, hilar og medinastinal

Stig1 - 60% survival
IIIA - 23% survival
IIIB og IV - 2%

Langflestir greinast á stigum IIIb og IV

4

Hve margir eru skurðtækir við greiningu?

30-35%

5

Hver er 5 ára lifun lungnakrabba amt

14-15%

6

ELCAP og Yankelewitz

yfir 90% diagnostic nákvæmni í fínnálarástungu á hnútum allt að 3mm í þvermál

7

Skimun með LDCT skilar

20% lægri dánartíðni vegna LC
6.7% lækkun dánartíðni allra orsaka
320 skimanir bjarga einu lífi (mv 465-600 til að bjarga einu lífi með mammographiu)

8

ACCP guidelines 2013 um skimun

For smokers and former smokers who are age 55 to 74 and who have smoked for 30 pack-years or more and either continue to smoke or have quit within the past 15 years, we suggest that annual screening with low-dose CT (LDCT) should be offered over both annual screening with CXR or no screening, but only in settings that can deliver the comprehensive care provided to National Lung Screening Trial participants

9

erfðir og lungnakrabbi

RR 2-2.5 meðal fyrst gráðu ættingja

RR 2.5-3.5 ef aldur undir 60 ár við greiningu

RR einnig aukinn fyrir 2. og 3. gráðu

Arfgengur þáttur eykur líklega næmi fyrir carcinogen áhrifum tóbaksreyks

Nicotinic acetylcholine receptor genið á litningi 15q25.1

TERT-CLPTM1L locus tengist mörgum cancer gerðum.

10

Hvaða krabbi veldur flestum dauðsföllum

lungnakrabbi, 3 tilfelli í viku (mv undir 5 mesothelioma árlega)

11

Hve margt stórreykingafólk fær COPD og lungnakrabba

20% fær COPD. 12% fá lungnakrabba.
margar erfðatengingar fundnar.

12

Field canceriation theory

Margar litlar cumulativar breytingar í reykingafólki leiða til epithel krabba

13

Hvaða krabbar í lungum algengastir?

Adenocarcionma 48%. Flögukrabbi svo small cell svo undiff/large cell.

Skiptingin er í SCC og NSCC mtt meðferðar

14

Hversu margir greinast af tilviljun?

Um helmingur.

Hósti reykingafólks breytist stundum (þrálátari / meiri minni uppgangur)

15

Superior vena cava syndrome

Tumor þrýstir á sup vena cava og þrýstir blóði niður í neðri hluta líkamans; meðvitundarbreytingar, neðri æðar standa á blístri, venustasi greinilegur.

16

Pancoast tumor:

apex tumor þrýstir á plexus brachialis; verkrir sem leiða út í hönd

17

Horner syndrome

víð pupilla og ptosis öðrumegin; innvöxtur á ganglion stellatum.
n. Laringeal recurens þýstingur er hinsvegar ástæða f hæsi.

18

Dysphagiu einkenni í lungnakrabba

Ef þrýstir á esophagus

19

Hvert metastasa lungnakrabbar

Heili - lifur - bein - nýrnahettur

20

Paraneoplastic einkenni

Hypertrophic osteoarthropatiha – hypertrophia í osteo??'. Sársauki. Adenocarcinoma helst.
Hypercalcemia – oftast flöguþekjukrabbi; PtrelatedH.
Greining:
endobrochial ómun - stigun medinastinal eitla. Var áður gert með mediastinoscopiu.

21

Besta meðferð NSCC

Aðgerð langbest

22

Small cell carcinoma

Small cell eru eiginlega alltaf útbreidd við greiningu; þá er spurn hvort tumor er afmarkaður (limited disease) í einu geislasviði; annars er þetta útbreiddur sjúkódmur sem er bara meðhöndlaður með lyfjameðferð.

23

Metastasi í contralateral eitli

IIIB staging (contramedinastinal) eru alltaf inoperable

24

Operable? hvaða lungnafunction þarf?

Maður vill skilja sjúkling með amk 1 L af FEV1 eftir aðgerð.
Þó sjúklingur hafi verið á stigi 1 relapsa 40%. undir 5 (2%) lifun 5 ára lifun ef IIIB / IVA, sem meirihlutinn greinist á.
Neoadjuvant lyfjameðferð miðar að því að gera inoperable sjúklinga operable.

25

Orsakir lungnakrabba og tengsl við reykingar

93% lungnakrabba sjúklinga hafa reykt á Íslandi. Lægra hlutfall hjá kvk

Einnig: óbeinar reykingar, loftmengun, asbestos, geislavirk efni.

26

Hvaða krabbar í lungum algengastir?

Adenocarcionma 48%. Flöguþekjukrabbi 22%
Small cell carcinoma 17%
Undiff/large cell. 6%

Carcinoid 3%
lymphoma 2%
mesothelioma 2%

Skiptingin er í SCC og NSCC mtt meðferðar

27

Hversu margir greinast af tilviljun?
Af hverju greinast hinir?

Um helmingur.

Einkenni annars frá
lungum (hósti hemopthysis, mæði) Hósti reykingafólks breytist stundum (þrálátari / meiri minni uppgangur)

útbreiðslu í thorax (pleuritic pain, superior vena cava, pancoast, horner's, hæsi, dysphagia, pericardial tamponade)

Meinvörp - eitlar, líffæri, lymphangit carcinomatosa

28

skipting í small cell og non small cell

NSCC: adeno, flöguþekju, large cell/undiff: samtals 75%

Scc: 17%

29

skipting í small cell og non small cell

NSCC: adeno, flöguþekju, large cell/undiff: samtals 75%

Scc: 17%

30

Paraneoplastisk einkenni í lungnakrabba:

Taugakerfi
- Myastenia/Eaton-Lambert sx
- Cerebellar ataxia
- Polyneuropathia
Stoðkerfi/Húð
- Hypertrophic osteoarthropa.
- Clubbing
- Dermatomyositis/Polymyosit
Innkirtlar
- Hypercalcemia
- SIADH
- ACTH/MSH
Skeletal einkenni

31

Greining lungnakrabba

RTG og CT best.
Isotoparannsókn, beinaskann.
Segulómun af heila, abd.
Pet skann (ef viðeigandi) - 25 deoxyglucose lýsir upp í metabolic aktífum vef

32

Greining lungnakrabba

RTG og CT best.
Isotoparannsókn, beinaskann.
Segulómun af heila, abd.
Pet skann (ef viðeigandi) - 25 deoxyglucose lýsir upp í metabolic aktífum vef

33

EBUS

hægt að stiga medinastinal eitla. endobronchial ultrasound.
Hægt að taka ástungu með ómskyggni.

34

Heildar 5 ára lifun með bestu meðferð:

14-15%

35

Horfur skurðtækra æxla

27% æxla eru skurðtæk.

41% 5 ára lifun.

Adjuvant Chemo 4% survival advantage

36

Meðferð óskurðtækra æxla

Small cell carcinoma - lyfjameðferð

Non small cell meðferð:
Geislun
Lyfjameðferð: (cisplatin, vinorelbin, taxol)
- cisplatin og vinblastin að auki við geislun bættu lifun.