Langvinn öndunarbilun - þórarinn Flashcards Preview

Lungu > Langvinn öndunarbilun - þórarinn > Flashcards

Flashcards in Langvinn öndunarbilun - þórarinn Deck (22):
1

P O2 og PCO2 gildi í arteriu og venu blóðgösum

Arteriu: PCO2: 40, PO2: 100
Venu: PCO2: 45, PO2 40

2

1 L slagæðablóðs inniheldur hve marga mL O2, hvernig flyttst það

200 mL.
Flyst með Hb 98%
Uppleyst í blóði 2%

3

Hvernig flyttst CO2 frá vef til lungna?

Uppleyst 10%
Hb bundið 13%
Bicarbonat 80%

4

Sést cyanosa í blæðingum?

Blæðing – til að hafa cyanosu þá þarf að hafa blóð (ef maður hefur hypoxiu þó maður sé með cyanosu þá sér maður ekki einkenni. Hafa í huga t.d. í aðkomu að slysum.

5

Hvað er normal tími inn og útöndunar?

2sek í innöndun, 3 sek útöndun

6

Hvaðan berast boð til öndunarstöðvarinnar

boð frá heilaberki
nemar í öndunarveginum- lungnaþannemar
efnanemar í blóðrás nema PO2, PCO2, pH, þeir eru staðsettir í “carotid bodies” og “aortic bodies”
efnanemar í miðtaugakerfi sem nema H+,þeir eru staðsettir í mænukylfu

- breytir andrýmd og takt eftir þessu

7

CO2 nemar í mænukylfu fylgjast með

H+ styrk
Dorsal hluti medullu oblongata og hjá pons eru sýrustigsmælar heilastofnsins. Rannsóknir á sýrubased lyfjameðferð til að hvetja öndun í gangi.

8

Hvað bælir morfín varðandi öndun?

Bælir öndunarstöðina í medulunni.

9

Hypercapnea, hvað er það?

Hækkun á PaCO2

PaCO2 = (k x VCO2) = VA
K er fasti, VCO er framleiðsla á CO2, VA er alveolar ventilation


Hypercapnea er langoftast vegna skerðingar á alveoler ventilation.
Aukin framleiðsla á CO2 veldur ekki hækkun á PaCO2 nema um lungnasjúkdóm sé að ræða.
CO2 framleiðsla er aukin í sepsis, lactic acidosu og thyrotoxicosu

10

Orsakir Hypercapneu

Hækkun á PaCO2 getur verið bráð eða langvinn
Margháttaðar ástæður:
CNS
Lyf: ópíöt, róandi, svæfingalyf
Súrenfismeðferð í LLT
Samhliða offitu – einkum í REM svefni
Ýmsir CNS sjúkdómar – skaði í öndunarstöðvum

Tauga- og vöðvasjúkdómar
Polio, skaði á n. phrenikus, Guillain-Barre, MS ofl
Hypokalemia, vöðvasjúkdómar
Lungnasjúkdómar
LLT
Aspiration
Sjúkdómar í brjóstkassa
Kyphoscoliosis, vökvi í pleura
Lokastigssjúkdómar í lungum
Lungnafibrosa, víðfem lungnabólga

11

Hvernig geturðu nálgast mælingu á hvernig öndunin undanfarið hefur verið?

Klókt að læra ; trix: mæling á bicarbonati endruspeglar það hvernig öndunin er búin að vera. Vanöndun? Dæmi um svefnmælingu, ekki öndunarstopp en svo tekin blóðgös Asap um morguninn. Taka gösin snemma til að meta svefn (þó þau breytist hratt!)

12

Hypercapnea - hvenær einkenni?

Einkenni koma mun fyrr og eru svæsnari hjá þeim sem fá bráða hækkun CO2
Sá sem er ekki aðlagaður hækkun á PCO2 getur orðið meðvitundarlaus við PCO2 um 70 mmHg, meðan sjúklingur með LLT á háu stigi þolir oftast vel gild um 100 mmHg.

Sjúklingar með langvinna hypercapneau eru oftast með hækkun á HCO3-
Hækkun á HCO3- í blóðgösum að morgni dags endurspeglar oft vanöndun með hækkun á PC02 um nótt. PaC02 er fljótara (en HC03-) að leiðréttast þegar sj vaknar

13

Einkenni Hypercapneu

Hækkun CO2 veldur æðaútvíkkun:
Húð: Hiti og roði
Æðar í höfði þenjast út og því fylgir bjúgur í heila og minnkuð meðvitund
Kippir í útlimum, skjálfti, óróleiki og rugl

Hækkun á koltvísýringi – húð verður heit og roði. Heitur og rjóður semsagt hættumerki!

14

Meðferð hypercapneu

Meðferð
Meðhöndla orsök ef unnt er, t.d. ef “of mikið” morfin: naloxone

Berkjuvíkkandi og öndunarhvetjandi lyf: Beta-agonistar, Ipratropium, Theophylline, ytri öndunarvél.........

15

Hvort er mikilvægara að halda uppi O2 eða halda niðri CO2?

Í meðferð; halda uppi súrefninu nr 1! svo er að eiga við hækkun á CO2 nr 2

16

Hvort er mikilvægara að halda uppi O2 eða halda niðri CO2?

Í meðferð; halda uppi súrefninu nr 1! svo er að eiga við hækkun á CO2 nr 2

17

NPPV hvað er það?

noninvasive positive pressure ventilation; BPAP eða Vision vél; ytri öndunarvél
Engar frábendingar!

18

Hvernig vikrar CPAP?

Þrýstingur innöndunarlofts er aukinn (CPAP) um 4-8 cmH20
Stutt er við öndun 10-15 cm H2O. Byrja td með 10/6

19

Hvenær langtíma súrefni?

Langtíma súrefni: 16/24 klst
ef undir 7.3kPa, 55mHG

Eina ástæðan fyrir gjöf á langtíma súrefni er að lengja líf sjúklinga. Lungnaháþrýstingur og fólk lifrir í mjög stuttan tíma ef súrefni er komið mjög langt (kannski 50%). Ákveðið alfarið á mæliforsendum. 20 með Horton Sover sem fá súrefni á ári, 150 með LLP. Ekki mikil fjölgun í hópnum vegna hárrar dánartíðni.
Skilgreining að LLT þurfi að vera á stigi 4 til að fá súrefni. Ef súrefnisháður þá er maður á stigi 4.

20

Langvarandi hypoxia og lungnaháþrýstingur

Ef langvarandi hypoxia (undir 55-60) þá veldur hún lungnaháþrýstingi .
LLT sjúklingar sem fá lungnaháþrýsting lifa mjög stutt

21

Hversu margir eru með heimasúrefni hérlendis?

um 500

22

Áhrif ytri öndunarvélar og hvað eigum við að gera hjá sjúklingi?

af þeim sem áður voru intuberaiðr og lögðust á gjörgæslu þá klárast 80% þeirra inni á deildinni í dag með hjálp ytri öndunarvélar.

Vera inni hjá sjúklingi þegar hann fær vélina, styðja við líkamann og róa og tala við og spyrja hvort það sé ekki auðveldara að anda og hvort hann finni að það sé svolítið þungt ða anda frá (?) osfrv
Í upphafi með verulegri versnun á að vera með vélina eins mikið og hægt er, en hvíla kannski á 2 klst fresti og gefa að drekka og mobilisera og svoleiðis. Eftir því sem hann hressist þá setja hana 11-matar og svo sjá hversu lengi hann þarf hana eftir hádegi. Minnka smátt og smátt. (Ekki í bókunum)
þarf að kunna að nota þetta! Er í sjúkrabílum ofl stöðum