Symptomatologia PP, PRZEŁYK, ŻOŁĄDEK, DWUNASTNICA Flashcards Preview

Patofizjo > Symptomatologia PP, PRZEŁYK, ŻOŁĄDEK, DWUNASTNICA > Flashcards

Flashcards in Symptomatologia PP, PRZEŁYK, ŻOŁĄDEK, DWUNASTNICA Deck (60)
Loading flashcards...
1

BÓL BRZUCHA

1. Ostry - silny, somatyczny,
2. Przewlekły - trzewny, miesiące/lata, objaw chorób organicznych lyb zaburzeń czynnościowych

3. Rzutowany np:
- w okolicy prawej łopatki w chorobach dr. żółciowych
- nadbrzusze środkowe w początk. fazie ostr. zap. wyrostka robaczkowego

2

NUDNOŚCI

- odczucie nadchodzących wymiotów
Towarzyszą:
- obniżona akt. motoryczna żołądka
- skurcze antyperystaltyczne
- bladość powłok
- obfite poty
- ślinotok
- hipotonia z bradykardią (AUN)

3

WYMIOTY

- gwałtowne wydalenie zawartośći żołądka przez usta

1. Skurcz mięśni przepony i ściany brzucha
2. Wzrost ciśnienia wewnątrzbrzusznego z biernym uniesieniem dna żołądka
3. Zamknięcie odźwiernika i rozkurcz wpustu
4. Ciśnienie w KP przechodzi z - na +
5. Przepona gwałtownie przesuwa się ku górze
6. Treść pokarmowa dostaje się do poszerzonego odruchowo przełyku, a potem wydostaje przez usta

- Nadrzędny ośrodek wymiotny w grzbietowej części tworu siatkowatego bocznego
- Pobudzanie przez AUN i impulsy z gardła, nn. wieńcowych, pnia mózgu, ośrodków korowych, błędnika, ośrodków chemowrażliwych
- główny ośrodek chemowrażliwy w dnie komory IV
- aktywacja przez leki: morfina, opiaty, naparstnica; toksyny bakteryjne, zaburzenia metaboliczne

4

GŁÓWNE PRZYCZYNY NUDNOŚĆI I WYMIOTÓW

1) BRZUSZNE
- zap. bł. śluzowej żołądka i jelit
- wrzód żołądka/XII
- zwężenie odźwiernika
- niedrożność jelit
- zap. wyrostka robaczkowego i pęcherzyka żółciowego
- zapalenie trzustki

2) METABOLICZNE
- kwasica ketonowa
- hiperCa2+
- hipoNa+
- mocznica

3) LEKI: opioidy, chemioterapeutyki, sulfosalazyna, digoksyna, NLPZ, erytromycyna, inne, alkohol

4) MÓZGOWE: - migrena, wzrost ICP, uszkodzenie pnia, wysoka gorączka, silny ból

5) BŁĘDNIKOWE:
- ch. Meniere'a
- ch. lokomocyjna
- wir. zap. błędnika

6) ENDOKRYNOLOGICZNE
- ciąża
- ch. Addisona

7) inne ORGANICZNE:
-zawał serca
- kolka nerkowa
8) NIEORGANICZNE - psychogenne
- dyspepsja czynnościowa
- bulimia
- jadłowstręt psychiczny

5

POWIKŁANIA WYMIOTÓW

- aspiracja treści żoł. do DO
- zab. elektrolitowe
- zasadowica metaboliczna
- zespół Mallory'ego-Weissa (pęknięcie błony śluzowej wpustu z wtórnym krwawieniem)
- zespół Boerhaave'a (pęknięcie pełnej grubości ściany przełyku wskutek niepowściągliwości wymiotów)
- wyniszczenie

6

BIEGUNKA

- zbyt częste (>3x/dobę)
- zwiększona masa (>250g/dobę)
- konsystencja płynna (>75% H20)

7

BIEGUNKA OSMOTYCZNA

- wzrost osmolarności treści jelitowej (subst. niewchłaniane przez nabł. jelitowy) => uniemożliwia wchłanianie wody => duża objętość płynnego stolca

- MIJA PO GŁODÓWCE

- nadużywanie słodzików z sorbitolem, mannitolem
- związki Mg2+ (leki alkalizujące)
- nieprawidłowe wchłanianie węglowodanów (niedobór laktazy, leczenie laktulozą)
- alergia glutenowa (rodzima sprue)
-osmotyczne środki przeczyszczające (siarczan sodu)

8

BIEGUNKA WYDZIELNICZA

- zwiększone wydzielanie jelitowe elektrolitów i wody, przekraczające zdolność resorpcji w j. grubym
- charakt. wysokie stężenie Cl-, HCO3-, K+ w stolcu
- wzrost cAMP w k. nabłonka przez toksyny bakteryjne, hormony, prostaglandyny, kwasy żółciowe, i in. => wzrost wydzielania elektrolitów i H20
- wodnista, objętościowo duża biegunka, bez domieszki śluzu i krwi

- NIE MIJA PO GŁODÓWCE

- enterotoksyny bakteryjne
- hormony (np. VIP -> Vipoma (zsp. Wernera-Morrisona)
- kwasy tłuszczowe (niewydolność trzustki)
- kwasy żółciowe
- środki przeczyszczające

9

BIEGUNKA WYSIĘKOWA

- uszkodzenie bł. śluzowej z tworzeniem wysięku zapalnego, często złuszczenie błony śluzowej, zaburzenia wchłaniania jelitowego związków osmotycznie czynnych i wody
- często krew w stolcu, śluz, ropa
- mogą być gorączka, wzrost OB, wzrost CRP, eozynofilia obwodowa, hipoalbuminemia

- zakażenia bakteryjne (Shig., Salmon., Clostr. Yersin)
- przewlekłe ch. zapalne - C. ulcerosa, Crohn
- rak okrężnicy
- środki cytotoksyczne
- promieniowanie
- niedokrwienie

10

BIEGUNKA MOTORYCZNA

- zaburzenia motoryki jelita => szybki tranzyt treści
- zespół jelita drażliwego
- resekcja żołądka
- wagotomia
- hormonalne (nadczynność tarczycy)
- cukrzycowa neuropatia autonomiczna

11

LOKALIZACJA PRZYCZYNY BIEGUNKI

1) JELITO CIENKIE
- wodnista, obfita, bez krwi i śluzu, spowodowana niewydolnością czynności zagęszczania okrężnicy przy:
a) nadmiernym wydzielaniu jelita cienkiego => wydzielnicza
b) nadmiernym dowozie ciał osmotycznie czynnych => osmotyczna

2) JELITO GRUBE
- często małe ilości z krwią i śluzem => WYSIĘKOWA

12

BIEGUNKA OSTRA

- kilka godzin -> kilka dni

- zatrucia prod. spożywczymi => toksyny bakteryjne
- zakażenia => bakterie, wirusy, pasożyty
- leki => śr. przeczyszczające, kolchicyna, kwas chenodezoksycholowy
-> antybiotyki - niszczą florę bakteryjną i wtedy Clostridium difficile -> rzekomobłoniaste zap. okrężnicy
- alergiczne => nadwrażliwość na część pokarmów

13

BIEGUNKA PRZEWLEKŁA

- powyżej 10-14 dni
- w ponad 90% spowodowana nieswoistymi zapaleniami jelit, rakiem okrężnicy, zespołem jelita drażliwego
- pozostałe są na dużej tabelce strony 200

14

W diagno biegunek znaczenie mają

1) WYWIAD
- charakterystyka biegunki, objętość , spoistość stolca, zależność od przyjęcia pokarmu, ustąpienie po głodówce, związek z przyjmowanie leków, pobyt za granicą, operacje brzuszne, napromieniowanie

2) OBRAZ KLINICZNY
- oglądanie stolca, nawodnienie, wyniki bad. brzucha, temperatura, objawy pozajelitowe

3) Bad. laboratoryjne stolca i krwi
4) Sigmoidoskopia z ew. biopsją i bad. histol.
5) Wlew kontrastowy
6) Specjalne bad. diagno. przy podejrzeniu zaburzeń wchłaniania lub trawienia

15

ZAPARCIA

- prze 3 miesiące w ciągu ostatnich 12 miesięcy przynajniej 2 spośród następujących (w >25% wszystkich defekacji):

1) Mniej niż 3 wypróżniania na tydzień
2) Nadmierne parcie na stolec
3) Twardy stolec
4) Odczucie niepełnego wypróżnienia
5) Uczucie przeszkody w odbytnicy lub odbycie
6) Konieczność zabiegów manualnych w celu ewakuacji stolca

- wzrasta z wiekiem
- 20-30% u +60
- K częściej niż M

16

ETIOLOGIA ZAPARĆ

1. Przewlekłe zparcie jako zaburzenie czynnościowe
- najczęstsze, 5-10% ludzi, K>M
- dieta ubogoresztkowa z małą ilością płynów, mało ruchu, hamowanie bodźca defekacyjnego

2. Przejściowe zaparcie w chorobach gorączkowych i obłożnych
- przestawienie na inne żywienie w podróży

3. Zaparcie w zespole jelita drażliwego
4. Zaparcie polekowa
- alkalia (jony Ca2+ i Al3+)
- antycholinergiki
- opiaty
- klonidyna, werapamil, kolestyramina

5. Zaburzenia elektrolitowe
- hipoK+
- hiperCa2+

6. Zaparcie przez organiczną chorobę jelit:
- niedrożność/zwężenie: gruczolak, rak, zwężające zap. uchyłka, wypadanie odbytnicy, przepukliny, zrosty, ciało obce
- zap. choroby jelit: zap. uchyłka, Crohn
- choroby odbytu: szczeliny, ropnie, bolesne żylaki

7. Zaburzenia neurogenne
- cukrzycowa neuropatia autonomiczna, choroba Parkinsona, Hirschprunga, stwardnienie rozsiane
- hormonalne: niedoczynność tarczycy, ciąża

17

PATOGENEZA ZAPARĆ

1) zwolnienie pasażu przez okrężnicę lub dysfunkcja dna miednicy
- niewystarczjąca perystaltyka (zap. atoniczne)
- wzmożona perystaltyka, ale nieskoordynowana
- prowadzi do nadmiernego odwodnienia treści z utworzeniem twardych mas kałowych

2) Choroby ogólnoustrojowe
- np. cukrzyca - też zwalnia transport jelitowy, neuropatia cukrzycowa uszkadza wł. AUN

3) Powstrzymywanie
- wydłuża pasaż i wzbudza fale antyperystaltyczne

4) Dysfunkcja dna miednicy
- pasaż prawidłowy, ale zatrzymywanie mas w odbytnicy
- bo nieprawidłowy skurcz zwieracza odbytu lub niepełna relaksacja mięśni dna miednicy

5) Choroby organiczne
- rak okrężnicy lub Crohn -> zwężenie światła jelita z zaleganiem mas kałowych powyżej

- w zwężeniu dystalnych odcinków okrężenicy występuje na przemian z zaparciem bakteryjne rozwodnienie stolca, który zostaje wydalony w małych porcjach i odznacza się przykrym zapachem => BIEGUNKA PARADOKSALNA

18

POWIKŁANIA PRZEWLEKŁYCH ZAPARĆ

- zwiększone ryzyko uchyłków i zapaleń uchyłków i żylaków odbytu
- zwiększone ryzyko rozwoju raka okrężnicy lub odbytu
- możliwość powstawania kamieni kałowych i paradoksalnej biegunki

19

Choroby czynnościowe PP

- zespół zmian czynności motorycznej i często wydzielniczej o określonym obrazie klinicznym
- najczęściej klasyfikuje na górny i dolny odcinek PP

20

DYSPEPSJA

- zespół dolegliwości w obrębie nadbrzusza
- ból, dyskomfort, uczucie pełności w nadbrzuszu, uczucie wczesnej sytości, wzdęcia, odbijania, nietolerancja tłustych pokarmów, nudności, wymioty, zgaga lub brak apetytu

wrzodopodobna - ULD - bóle przypominające ch. wrzodową

dysmotoryczna - DLD - nudności i wymioty

niespecyficzna

21

PATOGENEZA DYSPEPSJI WRZODOPODOBNEJ - ULD

- zaburzenia czucia trzewnego polegające na obniżeniu progu wrażliwości bólowej na bodźce mechaniczne związane z przyjęciem pokarmu

- ból już przy wczesnym rozciąganiu żołądka

22

PATOGENEZA DYSMOTORYCZNEJ DYSPEPSJI - DLD

- nieprawidłowa aktywność mioelektryczna
- zaburzenia rytmu rozrusznikowego => zwiększenie częstości i dysrytmii => zwalnia częstość, siłę i zaburza koordynację skurczów mięśniówki => zwolnienie opróżniania żołądkowego

też
- zaburzenia śródżołądkowej dystrybucji
- nie gromadz się w proksymalnej części żołądka, tylko w antrum

- też jelita mają zaburzenia => zwolnienie wędrującego kompleksu motorycznego MMC, refluks XII-żoł, wydłużanie czasu pasażu treści jelitowej

23

ZESPÓŁ JELITA NADWRAŻLIWEGO - IBS

- Irritable bowel syndrom
- j. cienkie i grube
- ból brzucha ze wzdęciami
- postać biegunkowa, zaparciowa, mieszana

OBEJMUJE
- ból/dyskomfort brzucha po wypróżenieniu
- zmiana częstotliwości wypróżnień (bieg/zaparcie) i konsystencji stolca
- objawy sensoryczne, np. parcie, niepełne wypróżnianie, rozpieranie
- wzdęcia brzucha, domieszka śluzu w stolcu i trwający nie krócej niż 3 miesiące

24

PATOGENEZA IBS

- zaburzenia czucia trzewnego => obniżenie prógu bólowego i zwiększona czułość na czynniki pobudzające - CCK => bóle brzucha, zwiększona aktywność skurczowa mięśni gładkich

25

Postać biegunkowa IBS

- czas MMC jest krótszy i częstsze skurcze klaustralne w j. dystalnym
- dodwunastnicza influzja kw. tłuszczowych u chorych powoduje bóle brzucha
- podatność odbytnicy i jej odpowiedź motoryczna na rozciąganie jest mniejsza
- jelito cienkie reaguje na ból, stres, rozciąganie zwiększoną motoryką
- nadwrażliwość mechanoreceptorów na bodźce

26

Postać zaparciowa IBS

- zmiana funkcjonowania ukł. cholinergicznego
- przeciwnie do postaci biegunkowej przebiegającej z zaburzeniami ukł. współczulnego

27

DYSFAGIA

- odczuwanie utrudnienia połykania (zaburzenie przechodzenia pokarmu z gardła do przełyku)

1) USTNO-GARDŁOWA
- z gardła do przełyku
- kaszel, krztuszenie, zwracanie pokarmu przez nos, łzawienie, odruchy wymiotne

- choroby gardła środkowego (guz, ropień)
- zaburzenia ośrodkowej kontroli nerw. połykania
- choroby mięśni poprzecznie prążkowanych

2) PRZEŁYKOWA
- uczucie zatrzymania pokarmu i gniecenie w okolicy zamostkowej lub niżej

- zmiany anatomiczne (guz przełyku, sąsiedztwie, zwężenia)
- zaburzenia motoryki (achalazja, twardzina i inne)

28

DYSFAGIA - trwanie

1) OKRESOWA
- pokarmy płynne i stałe => zmiany czynnościowe

2) PROGRESYWNA
- najpierw stałe, potem płynne => zmiany struktury

- najczęstszą przyczyną dysfagiii po 45 r.ż. jest rak przełyku (40%)

- po wykluczeniu wszystkich przyczyn organicznyc można podejrzewać gałkę histeryczną - dławiące uczucie zaciskania bądź obecnośći ciała obcego w okolicy krtani lub mostka, połykanie daje ulgę, przyczyna psychosomatyczna

29

ODYNOFAGIA

- bolesne połykanie
- lokalne zmiany zapalne lub nowotworowe
- zamostkowa lokalizacja => zakażenie, promieniowanie, uszkodzenie chemiczne
- może być przy owrzodzeniach przełyku (wrzód Baretta), w nowotworach, zaburzeniach motoryki

30

ZGAGA (PYROSIS)

- pieczenie lub piekący ból za mostkiem
- dolna część mostka i promieniuje ku górze
- częste spożywanie spec. posiłków lub zmiana pozycji ciała
- zarzucanie kwaśnego pokarmu do gardła => choroba refluksowa przełyku