23 Metabolizm wapnia, nadnercza cz. I Flashcards Preview

Patofizjo > 23 Metabolizm wapnia, nadnercza cz. I > Flashcards

Flashcards in 23 Metabolizm wapnia, nadnercza cz. I Deck (54):
1

99% wapnia związane jest z?

zębami i kośćmi.
ponadto w mięśniach i ECF

2

Wapń w ECF (surowicy) w postaci

- związanej z białkiem (45-50%)
- zjonizowanej (45-50%)
- w postaci kompleksów z cytrynianami, fosforanami, wodorowęglanami (5-10%)

3

Gdzie jest produkowany PTH?

Produkowany w przytarczycach oraz jako PTHrP w nerkach, tarczycy, mózgu

4

Co powoduje PTH wraz z 1,25(OH)2D3?

Powoduje przechodzenie wapnia z magazynów (kości, przewód pokarmowy, pramocz) do osocza w odpowiedzi na niskie stężenie Ca++ w osoczu

5

Co resorbuje PTH z moczu?

Ca++

6

Co się dzieje przy nadczynności przytarczyc z Ca++ w moczu?

Nie jest możliwe resorbowanie dużych ilości Ca++, dlatego pojawia się on w moczu. Z czasem poziom spada lub normuje się, ze względu na demineralizację kości lub niewłaściwą dietę.

7

Co gdy prawidłowe stężenie Ca++ we krwi?

Hamuje to uwalnianie PTH, przy czym wzrost pTH wymusza także nadmierną aktywację wit D3.

8

Metabolizm fosforanów

PTH niejako przy okazji blokuje resorpcję zwrotną fosforanów w nerkach - w ten sposób zapobiega tworzeniu się kompleksów Ca3(PO4)2 i podnosi poziom wapnia zjonizowanego we krwi, hipofosfatemia nasila natomiast akt wit D3, która z kolei podnosi poziom fosforanów poprzez działanie na jelita i nerki

9

PTH pobudza usuwanie wodorowęglanów w nerkach

sprzyja rozwojowi kwasicy metabolicznej

10

Do czego może doprowadzić hiperkalcemia?

Do moczówki prostej nefrogennej opornej na wazopresynę

11

Szybkie działanie PTH

Poprzez mobilizację wapnia z przedziałów związanych z płynami ustrojowymi

12

Wolne działanie PTH

Poprzez demineralizację kości

13

PTH działa bezpośrednio na...

OSTEOBLASTY


czynność osteoblastów i osteoklastów jest ściśle ze sobą powiązana

14

Mechanizm działania PTH

działa przez Gs i PLC

15

Mechanizm działania D3

hormon steroidowy, regulacja ekspresji genów, w komórkach jelit i kości

16

Przez co produkowana jest kalcytonina?

Przez komórki C tarczycy w odpowiedzi na znaczną hiperkalcemię, pobudzenie od gastryny i cholecystokininy.

17

Na co działa kalcytonina?

Działa na komórki nerek, kości (OSTEOKLASTY) przez pobudzenie cyklazy adenylowej i wzrost cAMP.

18

Na jakie komórki kości działa kalcytonina?

OSTEOKLASTY

19

Jak działa kalcytonina?

Obniża poziom Ca++ i fosforanów poprzez działanie na nerki (hamowanie resorpcji) i kości (hamowanie czynności osteoklastów i nasilenie proliferacji osteoblastów)

20

Przyczyna nadczynności przytarczyc pierwotnej

najczęściej gruczolak (zwykle pojedynczy)
rak
rozlany przerost komórek przytarczyc (zwykle pojedynczy)
ektopowa biosynteza i wydzielanie PTH (nadprodukcja PTH)

21

Czego objawem może być nadczynność przytarczyc?

Może być objawem gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej (MEN).

22

Patogeneza nadczynności przytarczyc

- nadmiar PTH
- przesunięcie set point w prawo
- przerost przytarczyc
- rozwija się upośledzenie czynności nerek od kamicy nerkowej wapniowej
- w tkankach miękkich odkładają się złogi wapniowe
- zaburzenia przewodnictwa nerwowego i czynności CSN, także od złogów wapnia
-demineralizacja kości
- możliwy udział defektów genetycznych: geny PRAD1

23

Nadmiar PTH w nadczynności przytarczyc

nadmierne uwalnianie wapnia z kości, zwiększone wchłanianie w przewodzie pokarmowym, zwiększona aktywacja wit D, zwiększona resorpcja Ca++ a zmniejszona fosforanów w nerkach---> hiperkalcemia, hipofosfatemia

24

Co powoduje przesunięcie set point w prawo?

Przytarczyce mniej wrażliwe na zmiany poziomu Ca++

25

Objawy pierwotnej nadczynności przytarczyc dzielimy na

- ogólnoustrojowe
- nerkowe
- neuropsychiatryczne
- szkieletowe
- oczne
- żołądkowo-jelitowe
- sercowe

26

Objawy pierwotnej nadczynności przytarczyc ogólnoustrojowe

- osłabienie, łatwe męczenie się
- utrata masy ciała
- anemia
- anoreksja
- świąd
- zwapnienie przerzutowe

27

Objawy pierwotnej nadczynności przytarczyc nerkowe

- kamica
- poliuria, polidypsja
- kwasica metaboliczna
- zaburzenia zagęszczania moczu
- wapnica nerek

28

Objawy pierwotnej nadczynności przytarczyc neuropsychiatryczne

- depresje
- słaba koncentracja
- ubytki pamięci
- obwodowa neuropatia czuciowa
- neuropatia ruchowa
- proksymalna słabość mięśniowa

29

Objawy pierwotnej nadczynności przytarczyc szkieletowe

- zmniejszenie masy kości
- złamania patologiczne
- obrzęk kości
- bolesność kości
- dna moczanowa
- pseudodna moczanowa
- wapnienie chrząstek
- włóknisto-torbielowate zapalenia kości

30

Objawy pierwotnej nadczynności przytarczyc oczne

keratopatia

31

Objawy pierwotnej nadczynności przytarczyc

- choroba wrzodowa
- zapalenie trzustki
- zaparcia
- nudności
-wymioty

32

Objawy pierwotnej nadczynności przytarczyc sercowe

- nadciśnienie
- skrócenie odstępu QT

33

Czy pierwotna nadczynność przytarczyc może być bezobjawowa?

Tak, u części chorych.

34

Przełom hiperkalcemiczny

- gdy hiperkalcemia 4-4,85 mmol/l może rozwinąć się poprzedzony nudnościami lub polidypsją, bólami brzucha
- zaburzenia świadomości, obrzęk płuc, hipowolemia

35

czym wywołana jest nadczynność przytarczyc wtórna?

Hipokalcemią z różnych przyczyn dającą zbyt silny przyrost PTH

36

Przyczyny hipokalcemii w nadczynności przytarczyc wtórnej

- spadek PTH, spadek wrażliwości na PTH
- hipomagnezemia
- hipoalbuminemia
- obniżona produkcja lub wchłanianie wit D
- niedostateczne wchłanianie, niedostateczna podaż wapnia
- zwiększona mineralizacja kości

37

Patogeneza wtórnej nadczynności przytarczyc

Podobnie jak w pierwotnej, przy czym przerośnięte przytarczyce moga ulec autoimmunizacji

38

Obraz kliniczny wtórnej nadczynności przytarczyc

Różny, w zależności od nasilenia zmian i choroby podstawowej

39

Niedoczynność przytarczyc

Wywołana przez brak przytarczyc lub spadek wytwarzania PTH, prawidłowy poziom PTH ze zmniejszoną odpowiedzią organów docelowych nosi nazwę zespołu Albrighta = rzekoma niedoczynność przytarczyc

40

Przyczyny niedoczynności przytarczyc

- usunięcie przytarczyc podczas operacji tarczycy
- zniszczenie przytarczyc w wyniku autoimmunizacji, zapalenia tarczycy, leczenia jodem, naświetlania tarczycy/szyi, odkładania się żelaza, miedzi, amyloidu, nacieku nowotworu tarczycy pierwotnego/przerzutowego (rzadkie), urazu szi
- brak wrodzony (z DiGeorge'a)
- inne wrodzone niedoczynności przytarczyc
- defekt wydzielania PTH z powodu hipomagnezemii, mutacji receptora dla wapnia
- rzekoma niedoczynność przytarczyc, czyli mutacja receptora dla PTH powodująca oporność tkanek docelowych na PTH

41

Co to zespół Di George'a

wrodzony brak przytarczyc

42

Patogeneza niedoczynności przytarczyc

- zbyt niski poziom PTH
- hipokalcemia
- hiperfosfatemia

43

Hipokalcemia w niedoczynności przytarczyc

zwiększenie przepuszczalności błon komórek pobudliwych -> zwiększenie wrażliwości mięśni na pobudzenie nerwowe -> drżenia tężyczkowe

44

Hiperfosfatemia w niedoczynności przytarczyc

odkładanie się wapnia w kościach, tkankach miękkich + hamowanie syntezy wit D -> pogłębienie hipokalcemii

45

Obraz kliniczny niedoczynności przytarczyc

- objawy tężyczki jawnej lub utajonej
- zaburzenia neurologiczne
- zaburzenia psychiczne
- zaburzenia troficzne
- w dzieciństwie niski wzrost, niedorozwój umysłowy

46

Zaburzenia neurologiczne w niedoczynności przytarczyc

pląsawica, parkinsonizm

47

Zaburzenia psychiczne w niedoczynności przytarczyc

upośledzenie umysłowe, depresja

48

Zaburzenia troficzne w niedoczynności przytarczyc

zaćma, zmiany skórne, zakażenia skóry

49

Jak wygląda napad tężyczki w niedoczynności przytarczyc?

Symetryczne skurcze toniczne mięśni, poczynając od rąk (ręka położnika), przedramion do ramion i twarzy z bezdechem w całym okresie napadu

50

Z czym różnicować napad tężyczki?

Z napadem padaczki

51

Czym się różni napad tężyczki od padaczki?

Świadomość w napadzie tężyczki jest zachowana

52

Tężyczka utajona

Dodatni objaw Chvostka i Trousseau

53

Objaw Chvostka

gwałtowny skurcz mięśni mimicznych twarzy w odpowiedzi na opukiwanie policzka w miejscu przebiegu pnia nerwu twarzowego

54

Objaw Trousseau

zacisk mankietu na t.ramiennej na 3 min + powoduje bolesny skurcz m. nadgarstka