Die endokriene stelsel en homeostase Flashcards Preview

Lewenswetenskappe > Die endokriene stelsel en homeostase > Flashcards

Flashcards in Die endokriene stelsel en homeostase Deck (91)
Loading flashcards...
1

Watter gedeelte van die brein beheer liggaamstemperatuur?

Hipotalamus

98
Definieer:

Homeostase

Die handhawing van 'n konstante ewewig in die interne omgewing van die liggaam

99
Definieer:

Chemiese koördinasie

Die tipe beheer en koördinasie wat deur hormone in die bloed teweeg gebring word

100
Definieer:

Endokriene kliere

Buislose kliere wat hul afskeidings (hormone) direk in die bloedstroom stort

101
Definieer:

Eksokriene kliere

Kliere wat hul afskeidings in buise stort, wat dit na 'n ruimte in die liggaam of na buite vervoer.

102
Definieer:

Hormone

Organiese, chemiese boodskappers wat deur kliere afgeskei en in die bloedstroom gestort word.

103

Noem die kenmerke van hormone

  • Hormone is organiese chemiese boodskappers
  • Die meeste hormone is proteïene, terwyl sommige steroïede is
  • Hormone word in klein hoeveelhede, deur endokriene kliere direk in die bloedstroom afgeskei
  • Hormone word in die bloedstroom na teikenorgane vervoer
  • Hormone het 'n regulerende funksie wat stimulerend of inhiberend kan wees
  • Hormone funksioneer nie in isolasie nie, maar vorm saam met ander hormone, asook die senuweestelsel, 'n geïntegreerde stelsel

104

Wat word bedoel met die begrip 'steroïede'

Dit is lipiedagtige organiese verbindings

105

Wat word bedoel met die begrip 'teikenorgaan'

'n Orgaan wat spesifieke reseptore vir 'n bepaalde hormoon besit en die vermoë het om daarop te reageer.`

106

Watter selle in die pankreas het 'n eksokriene funksie?

pankreasselle

107

Watter selle in die pankreas het 'n endokriene funksie?

Eilandjies van Langerhans (alfa- en beta-selle)

108

Noem die hormone van die pankreas EN die spesifieke selle wat hierdie hormone afskei.

GLUKAGON - verhoog die bloedglukosevlak wanneer dit onder normaal daal 

INSULIEN - verlaag die bloedglukosevlak wanneer dit bo normaal styg

109

Wat word die ongeneesbare metaboliese siekte genoem wat gekenmerk word deur hoë bloedglukosevlakke?

Diabetes mellitus

110

Wat word bedoel met 'hiperglisemie'?

Verhoogde bloedglukosevlak

111

Wat is die oorsaak van hiperglisemie?

Wanneer insulien afwesig is, of nie voldoende funksioneer nie, bly die grootste hoeveelheid glukose in die bloed agter. Dit veroorsaak 'n verhoogde bloedglukosevlak.

112

Wat is die uitwerking van hiperglisemie op die liggaamselle?

Die liggaamselle ontvang te min glukose om deur selrespirasie genoeg energie vir die funksionering van die liggaam, te produseer.

113

Noem die simptome wat ontstaan a.g.v. hiperglisemie

  • gereelde urinering (veral snags)
  • toenemende dors
  • toenemende honger
  • onverklaarbare gewigsverlies
  • herhaalde infeksies
  • wonde wat stadig genees
  • belemmerde visie
  • moegheid en lighoofdigheid

114

Waarom is dehidrasie en die moontlikheid dat 'n persoon in 'n koma kan verval, 'n gevolg van hiperglisemie?

Konstante hoë bloedglukosevlakke veroorsaak dat water a.g.v. osmose uit liggaamselle uitbeweeg, wat dehidrasie en die moontlikheid van 'n koma tot gevolg het.

115

Noem drie langtermyn komplikasies wat a.g.v. diabetes kan ontstaan

  1. blindheid
  2. nierversaking
  3. kardiovaskulêre siektes

116

Onderskei tussen tipe 1 en tipe 2 diabetes

TIPE 1 DIABETES

  • Word gekenmerk deur die verlies aan insulienproduserende beta-selle in die pankreas.
  • Dit kan gebeur wanneer die liggaam se immuunstelsel sy eie beta-selle aanval en vernietig.
  • Min of geen insulien word dan geproduseer nie.

TIPE 2 DIABETES

  • Word gekenmerk deur insulienweerstandigheid, waar die pankreas wel insulien produseer, maar die liggaamselle kan dit nie effektief gebruik nie.
  • Word as 'n leefstylsiekte beskou, met oorsake oorgewig, onaktiwiteit of ouderdom.

117

Noem die metodes wat aangewend word in die behandeling en bestuur van tipe 1 diabetes

  • Daaglikse insulieninspuitings
  • 'n Spesiaal aangepaste dieet
  • Gereelde toetsing van bloedsuikervlakke

118

Noem die metodes wat aangewend word in die behandeling en bestuur van tipe 2 diabetes

  • Handhawing van normale liggaamsmassa deur 'n gebalanseerde dieet te volg
  • Gereelde oefening
  • Mondelinge medikasie of insulien

119

Beskryf die ligging van die testes

Die twee testes word uitwendig tussen die bene gedra en word deur 'n velsak, die skrotum omsluit

120

Wat is die naam van die manlike hormoon wat deur die testes afgeskei word?

Testosteroon

121

Deur watter selle word testosteroon afgeskei?

Interstisiële selle (Leydig-selle)

122

Noem drie funksies van testosteroon

  1. Verantwoordelik vir die sekondêre manlike geslagskenmerke (bv. dieper stem, groei van gesigshare, groter spiermassa)
  2. Speel 'n rol in die ontwikkeling van die manlike geslagsorgane tydens puberteit
  3. Nodig vir die rypwording van spermselle en dra by tot die kwaliteit van die spermselle

123

Beskryf die ligging van die ovariums van die vrou

Die ovariums kom in die bekkenholte aan weerskante van die uterus voor

124

Watter struktuur in die ovariums is verantwoordelik vir die afskeiding van estrogeen?

Graafse follikel

125

Noem die funksies van estrogeen

  • Verantw. vir die sekondêre vroulike geslagskenmerke (bv. ontwikkeling van borste, breër heupe, vetlaag onder die vel)
  • Speel 'n rol in die ontwikkeling van die vroulike geslagsorgane tydens puberteit
  • Verantw. vir die verdikking van die endometriumwand en die voorbereiding van die uterus vir implantering
  • Onderdruk die vrystelling van die hormoon FSH.

126

Watter struktuur in die ovariums is verantwoordelik vir die afskeiding van progesteroon?

Corpus luteum