Sjúkdómar í nýrnahettum Flashcards Preview

Meinafræði > Sjúkdómar í nýrnahettum > Flashcards

Flashcards in Sjúkdómar í nýrnahettum Deck (24)
1

hver er fósturfræðilegur uppruni
-Cortex
-Medulla

-mesoderm
-neural crest

2

hvað myndar hvert svæði
-glomerulosa
-fasciculata
-reticularis

-aldosterone
-cortisol
-androgen

3

Cushing´s syndrome
-hvað er
-orsakir

-of mikið cortisol
-sterameðhöndlun, aukið ACTH frá heiladingli, hypersecretion á cortisoli frá nýrnahettum, ectopísk secretion á ACTH

4

Hvaða æxli geta framleitt ACTH

neruoendocrine æxli

small cell cancer í lungum

5

Adrenogenital syndrome
-hvað er að
-hvaða hormón vantar

-afleiðingar
-meðferð

-arfgengur partial ensímskortur á 21-hydroxylasa
-myndast lítið/ekkert cortisol og þá verður ekkert neg. feedback á ACTH og þá myndast mikið af androgenum

Virilismi hjá stúlkum
Precocious pubertet hjá drengjum

Gefa krökkunum cortisol

6

Adrenocortical adenoma
-hvernig lítur þetta út
-hvað gerist fyrir hinn kirtilinn

-vel afmarkaður hnútur, venjulega lítill og sterkgulur á skurðfleti
-atrophia í contralateral kirtli

7

Adrenocortical carcinoma
-hvernig útlit
-ífarandi?
-mítósur

-oftast stór > 6 cm í þvermál
-oft íferð í stórar bláæðar
-mítósur margar og óeðlilegar

8

Bilateral adreanl hyperplasia er vegna

ofgnóttar ACTH

9

Iatrogenic

bilateral cortical atrophia

10

Hyperaldosteronism
-ofgnótt aldosteróns veldur

1) Primary

2) secondary

-natrium endurupptöku og kalíum útskilnaði => HTN og hypokalemia
1) sjálfstæð offramleiðsla aldosteron m/ bælingu á renin framleiðslu, verður ekki rýrnun á nýrnahettum
-orsök => adenoma í zona glomerulosa, primary adrenal hyperplasia

2) Hér verður virkjun á RAAS
renal ischemia eða minnkað plasma volume

11

Conn syndrome
-hvað er
-hverjir

adenoma í zona glomerulosa

valdur 80% af primer hyperaldosteronisma
algengast í konum

12

Adrenal insufficiency
-serología
-einkenni

-Markverð hækkun á ACTH í blóði
-slappleiki, anorexia, ógleði, hyperpigmentation á húð

13

Acute adrenal insufficiency (acute Addison crisis)
-orsakir

A) skemmd á cortex v/ blæðingar í medulla, oftast vegna bacteríaemiu => meningococcaemia (W-F sx)

B) iatrogenic (steragjöf veldur artophiu í kirtlinum og hann starfar ekki eðlilega þegar hætt er snöggt á lyfinu

14

Chronic adrenal insufficiency
-einkennist af
-orsakir
-hvernig verða nýrnahetturnar

-einkennist af skemmdum í cortex
-margar, aðallega primary auto-immune sjúkdómur (auto-antibody skemma cortex Algengast), sýking, meinvörp

15

Greinar munur á húðblæðingum og útbrotum

þrýsta á
-húðblæðingar hverfa ekki

16

Chronic adrenal insufficiency hefur líka áhrif á medullu

RANGT

17

meinvörp í nýrnahettum
-eru aðallega frá
-afleiðingar

-lungu, brjóst
-chronic adrenal insufficiency því æxlin skemma cortex

18

Paraganglia
-hvað er
-hvar finnst

-hópur chromaffin frumna sem tengjast pre-synaptic sympatískum þræði

-mest í adrenal medullu en líka í aortic bifurcation, þvagblöðruvegg, arotid body o.fl.

19

hvar er eini staðurinn sem adrenalín er framleitt

paraganglia í nýrnahettu

20

Sjúkdómar í medulla eru aðallega æxli
-þau eru

Pheochromocytoma
Neuroblastoma

21

Neuroblastoma

illkynja æxli í börnum < 5 ára

algengasta extracranial æxlið í börnum

22

Pheochromocytoma
-hverni æxli er þetta
-framleiða
-þetta er 10% tumorinn, hvað þýðir þar?

-paraganglioma, úr chromaffin frumum
-catecholamine
-familial, extraadrenal, bilateral, í börnum, malignant

23

hvar sjást homer-Wright rosettur

Neuroblastoma

24

Multiple endocrine neoplasia

fjölskyldulæg tilhneiging til að fá margvísleg endocrine æxli
MEN I
MEN IIa
MEN IIb