Ćwiczenia VIa - biochemia kliniczna niewydolności nerek Flashcards Preview

Diagnostyka > Ćwiczenia VIa - biochemia kliniczna niewydolności nerek > Flashcards

Flashcards in Ćwiczenia VIa - biochemia kliniczna niewydolności nerek Deck (106):
1

Funkcje nerek

- regulacyjna: usuwanie sodu i wody

- filtracyjna: usuwanie zbędnych produktów przemiany materii

- endokrynna: produkcja hormonów: EPO, 1,25(OH)2D, renina (RAA)

- metaboliczna: glukoneogeneza, metabolizm aminokwasów, katabolizm hormonów

2

Skutek zaburzenia regulacyjnej funkcji nerek

przewodnienie

3

Skutek zaburzenia filtracyjnej funkcji nerek

wzrost stężenia:

- mocznika

- kreatyniny

- potasu

4

Skutek zaburzenia metabolicznej funkcji nerek

Uwarunkowane hormonami:

- nadciśnienie tętnicze

- zmniejszona produkcja erytrocytów

- zmiany stężenia potasu

- zaburzona gospodarka mineralna

5

Skutek zaburzenia metabolicznej funkcji nerek

zaburzenia metaboliczne

6

Trzy główne procesy w mechaniźmie powstawania moczu

1) filtracja kłębuszkowa

2) kanawlikowa reabsorpcja

3) kanalikowa sekrecja

7

Objętość moczu pierwotnego wytarzanego w ciągu doby

110-220 litrów

8

Objętość moczu ostatecznego wydalanego w ciągu doby

1,5l

9

Diagnostyka przewlekłej choroby nerek (PChN)

– Ocena filtracji kłębuszkowej (GFR, glomerular filtration rate)

– Ocena uszkodzenia nerek poprzez markery uszkodzenia: albuminuria i białkomocz

– Ocena aktywności choroby (ocena osadu moczu)

10

Diagnostyka ostrego uszkodzenia nerek (AKI, acute kidney injury)

– Wzrost stężenia kreatyniny w surowicy

– Wielkość diurezy godzinowej

– Badanie moczu i badania krwi

– Badania obrazowe

11

Co nazywamy wielkością przesączania kłębuszkowego (GFR)?

ilość osocza przefiltrowaną w jednostce czasu przez kłębuszki nerkowe do tak zwanego moczu pierwotnego

12

Ile wynosi wielkość przesączania kłębuszkowego (GFR) w prawidłowo funkcjonujących nerkach?

120ml/min/1,73m2

13

Patofizjologia choroby nerek

Obniżona filtracja kłębuszkowa (GFR)

Zmniejszone wydalanie zbędnych Produktów przemiany materii

Wzrost surowiczego stężenia toksyn mocznicowych 

- ↑ kreatyniny we krwi

- ↑ stężenia mocznika we krwi

14

Jak powstaje kreatynina?

Jest produktem rozpadu kreatyny i fosfokreatyny

15

Jaka jest zależność pomiędzy filtracją kłębuszkową a stężeniem kreatyniny?

Gdy zmniejsza się filtracja kłębuszkowa nerek stężenie kreatyniny w surowicy wzrasta

16

Od czego zależy stężenie kreatyniny?

– Całkowitej masy mięśniowej (u mężczyzn jest większe niż u kobiet)

– Od ilości mięsa znajdującego się w diecie (dieta bogata w mięso może podwyższać stężenie kreatyniny w surowicy nawet o 30%)

– Spożycie kreatyny w suplementach diety (anaboliki) również zwiększa jej stężenie we krwi

17

Jak powstaje mocznik?

Jest syntetyzowany z amoniaku w wątrobie w cyklu mocznikowym

18

Jak eliminowany jest mocznik?

- drogą nerek (90%)

- 10% eliminowane z potem i przez przewód pokarmowy (gdzie jest degradowany przez bakterie jelitowe)

19

Od czego zależy stężenie mocznika w surowicy?

– perfuzji nerek

– wielkości diurezy

– wielkości GFR

– szybkości syntezy mocznika (dzienna podaż białka w diecie, katabolizm białkowy)

20

Zależność między BUN a mocznikiem

BUN (mg/dl) = mocznik (mg/dl) x 0.46

mocznik (mg/dl) = BUN (mg/dl) x 2.14

21

Kiedy stężenie mocznika w surowicy wzrasta?

– W chorobach nerek(retencja)

– W zwiększonym spożyciu białka (↑ substratu)

– W krwawieniu z przewodu pokarmowego (↑substratu)

– W odwodnieniu, gorączce, nadczynnosci tarczycy, sterydoterapi i leczeniu tetracyklinami

22

Kiedy stężenie mocznika w surowicy maleje?

– W niewydolności wątroby (↓metabolizmu mocznika)

– W niedożywieniu(↓substratu)

– W stanach anabolicznych

– W przewodnieniu

23

Jak wydalanie mocznika zależy od GFR?

jest wprost proporcjonalne ( wzrost GFR -> wzrost wydalania mocznika)

24

Czy mocznik jest stosowany do oceny GFR?

NIE

25

Definicja klirensu

inaczej: współczynnik oczyszczania -> jest wyrażony objętością osocza, która jest całkowicie oczyszczona przez nerki z danej substancji w jednostce czasu

                   Ux V

Klirens ---------------------- [ml/min]

                       P

P - stężenie tej substancji w surowicy ( mg% )

U - stężenie tej substancji w moczu ( mg% )

V - ilość moczu ( ml/min.)

26

Jaka powinna być idealna substancja użyta do klirensu wyznaczającego GFR?

– Powinna być swobodnie filtrowana w kłębuszkach nerkowych

– Nie powinna być reabsorbowana ani wydzielana przez kanaliki nerkowe

– Nie powinna być syntetyzowana w kanalikach nerkowych

– Powinna być fizjologicznie obojętna, czyli podanie substancji egzogennej nie powinno powodować jakichkolwiek zaburzeń

– Nie powinna wiązać się z białkami osocza, ani ulegać eliminacji pozanerkowej

– Powinna być łatwo oznaczalna przy użyciu tanich testów laboratoryjnych

27

Jaki związek spełnia wszystkie warunki idealnej substancji klirensowej?

Inulina

28

Dlaczego inulina jest rzadko stosowana w praktyce klinicznej?

- mała dostępność inuliny

- inwazyjność

- wysokie koszty procedury

29

Jakie są ,,srebrne standardy" wyznaczania GFR?

• klirens różnych związków znaczonych izotopami:

- 51Cr-EDTA

- 99mTc-DTPA (diethylene triamine pentaacetic acid)

- 131I-diatriozat

- 125I-JOT (iothalmate)

• Klirens joheksol

30

Zalety ,,srebrnych standardów" wyznaczania GFR

pozwalają na wyzanczenie bardzo dokładnego GFR

31

Wady ,,srebrnych standardów" wyznaczania GFR

- konieczność wprowadzania substancji egzogennej

- ryzyko alergii

- konieczność wielokrotnych pobrań krwi i wykonywania badań w pracowni izotopowej

- wysokie koszty procedury

32

Wzór na obliczenie standardowego klirensu endogennej kreatyniny

CL kr= UxV x 1,73 / P x t x A

 

CL - standardowy klirens endogennej kreatyniny (przeliczony na pow. ciała) ml/min./1,73 m2 powierzchni ciała

A - pow.ciała (m2)

P - stężenie kreatyniny w surowicy krwi (mg %)

t - czas zbierania moczu (min.) (=1440 min. przy całodobowej zbiórce)

U - stężenie kreatyniny w moczu (mg%)

V - objętość moczu (dobowa)

Powierzchnię ciała badanego odczytuje się z tabel (waga chorego, wzrost) lub wylicza ze wzoru DuBois & DuBois (1916 rok)

pow. ciała [m2] = 0.20247 x height (m)0.725 x weight (kg)0.425

33

Prawidłowa wartość GFR

120ml/min/1,73m2

34

Nieprawidłowe wartości GFR

GFR < 60 ml/min/1,73m2 

35

Klirens endogennej kreatyniny na podstawie 24-godzinnej zbiórki moczu

  • nawodnienie pacjenta (ok. 600 ml płynu)
  • bez kawy i herbaty (bo metyloksantyny działają moczopędnie)
  • dobowa zbiórka moczu (od drugiej mikcji) do pierwszej porannej mikcji dnia następnego
  • mocz musi być przechowywany w niskiej temp.(przy wysokiej temp. otoczenia i niskim pH moczu większa konwersja kreatyny do kreatyniny, wzrost stężenia kreatyniny w moczu o 20%)
  • pobranie krwi
  • pomiar objętości moczu
  • niezbędne informacje: masa ciała i wzrost
  • Najczęściej wykonywane w Polsce badanie klirensowe do oceny filtracji kłębuszkowej

36

Wydzielanie nerkowe kreatyniny

- Kreatynina jest swobodnie filtrowana w błonę podstawną kłębuszka nerkowego

- Kreatynina jest wydzielana w kanalikach nerkowych

- Kreatynina w śladowych ilościach jest reabsorbowana

37

Ile fizjologicznie kreatyniny jest filtrowane a ile wydzielane?

90% - filtrowane w kłębuszku nerkowym

10% - ulega wydzielniu kanalikowemu do moczu

38

Ile kreatyniny jest filtrowane a ile wydzielane w niewydolności nerek?

50% - jest filtrowane

50% - ulega wydzielniu kanalikowemu do moczu

 

co powoduje przesacowanie wyliczonego GFR

39

Źródła błędów w ocenie GFR wyliczanego na podstawie stężenia kreatyniny

• Brak stanu równowagi (AKI)

• Skrajne wartości masy mięśniowej

• duża aktywność fizyczna

• Skrajna masa ciała

• Wysokobiałkowa dieta

• Przyjmowanie suplementów zawierających kreatynę

• Kanalikowe wydzielanie kreatyniny

• Nieprawidłowa zbiórka moczu

40

Wskaźniki czynności nerek

• Stężenie kreatyniny w surowicy (sCr) jest łatwe do zmierzenia, jednak nie informuje o faktycznym stanie czynności nerek, bo na wynik wpływ mają także wiek, płeć, rasa, czy masa ciała

• Dokładniejszą metodą oceny wydolności nerek jest pomiar GFR z wykorzystaniem takich markerów filtracji jak np. inulina, lecz jest to kosztowne i niewygodne w praktyce.

• Prostą i wygodną metodą oceny wydolności nerek jest wyliczanie stopnia filtracji kłębuszkowej eGFR

41

Jaka jest najczęściej stosowana metoda oceny GFR?

szacowana wartość wyliczana przy użyciu równań matematycznych i wyników standaryzowanych oznaczeń stężenia kreatyniny w surowicy -> eGFR

42

Wzory wykorzystywane do szacowania GFR

- wzór Cockrofta-Gaulta - 1976 (1992)

- MDRD - 1999

- MDRD - 2006

- CKD-EPIkreat - 2009

- CKD-EPIcysC - 2012

- CKD-EPI krea-cysC - 2012

43

Zmienne wykorzystywane we wzorze Cockrofta-Gaulta

- stężenie kreatyniny w surowicy

- wiek

- płeć

- waga

44

Zmienne wykorzystywane w MDRD (1999)

- stężenie kreatyniny w surowicy (niewystandaryzowane)

- wiek

- płeć

- rasa

45

Zmienne wykorzystywane w MDRD (2006)

- stężenie kratyniny w surowicy (niewystandaryzowane)

- wiek

- płeć

- rasa

46

Ograniczenia MDRD

• nie należy stosować u młodych poniżej 18 rż.

• nie należy stosować u kobiet w ciąży

• korelacja z mierzonym GFR gorsza u:

– pacjentów hospitalizowanych

– pacjentów z ostrą niewydolnością nerek

– u ludzi z prawidłową funkcją nerek

• zaleca się podawać e-GFR MDRD:

– dokładną wyliczoną wartość dla

eGFR > 60 ml/min/1.73m2

47

Zmienne wykorzystywane w CKD-EPIkreat 2009

- stężenie kreatyniny w surowicy (wystandaryzowane)

- wiek

- płeć

- rasa

48

Zmienne wykorzystywane w CKD-EPIcysC 2012

- stężenie cystatyny C w surowicy

- wiek

- płeć

49

Czym jest cystatyna C?

- białko składające się ze 122 aminokwasów

- inhibitor proteinaz cysteinowych

- wytwarzana przez komórki jądrzaste organizmu

- uwalniana do krwi w stałych ilościach

- jest atrakcyjną alternatywą dla kreatyniny, swobodnie filtrowana w kłębuszku, ale całkowicie reabsorbowana w kanaliku (nie można zmierzyć klirensu)

50

Od czego nie zależy stężenie cystatyny C w surowicy?

- masy ciała badanego

- aktywności fizycznej

- podaży białka w diecie

- nawodnienia organizmu

51

Od czego zależy stężenie cystatyny C?

• Zależy od wieku pacjenta

• u chorych na leczeniu immunosupresyjnym (↓) i leczeniu glikokortykosteroidami (↑)

• (↑) u chorych z niektórymi chorobami nowotworowymi i zaburzeniami funkcji tarczycy

52

Zmienne wykorzystywane w CKD-EPIkrea-cysC 2012

- stężenie kreatyniny i cystatyny C w surowicy

- wiek

- płeć

- rasa

53

Jak proces straszenia wpływa na funkcje nerek (po ukończeniu 40 roku życia)?

- ↓ spadek wielkości nerek

- ↓ spadek przepływu krwi przez nerki

- ↓ spadek liczby czynnych nefronów

- ↓ spadek wydzielania kanalikowego

 

Skutek: Obniżenie filtracji kłębuszkowej:

spadek ↓ GFR (0.5-2.0 ml/min/rok) 

54

Czym może być spowodowana nieprawidłowa utrata białka z moczem?

– Zwiększoną przepuszczalnością błony podstawnej kłębuszka nerkowego dla większych białek (albuminuria lub białkomocz kłębuszkowy) (wartości >3g/24 godz)

– Niekompletną reabsorpcją kanalikową prawidłowo przefiltrowanych białek niskocząsteczkowych (białkomocz kanalikowy) (wartości

– Zwiększonym stężeniem we krwi niskocząsteczkowych białek  (nadprodukcja białek, np. fragmentów łańcuchów lekkich immunoglobulin, Hb w procesie hemolizy wewnątrznaczyniowej, mioglobina w rabdomiolizie) (wartości różne, często wysokie z powodu wtórnego uszkodzenia kłębuszka nerkowego) 

55

W czym wyraża się wartości albuminurii i białkomoczu?

– AER – albumin excretion rate (mg/24 godz)

– PER – protein excretion rate (mg/24 godz)

– ACR – albumin/creatinine ratio (mg/g)

– PCR – protein/creatinine ratio (mg/g)

56

Za pomocą jakich metod oznaczana jest albumina?

metod immunologicznych

57

Za pomocą jakich metod oznaczane jest białko?

metod kolorymetrycznych

58

Albuminuria i białkomocz- wartości prawidłowe lub nieznacznie zwiększone (A1)

- AER (mg/24 godziny) <30 

- PER (mg/24 godziny) <150 

- ACR

(mg/mmol) <3 

(mg/g) <30 

- PCR

(mg/mmol) <15 

(mg/g) <150 
- Test paskowy -białko: Ujemny do “ślad” 

59

Albuminuria i białkomocz - wartości umiarkowanie zwiększone (A2)

- AER (mg/24 godziny) 30-300

- PER (mg/24 godziny) 150-500

- ACR:

(mg/mmol) 3-30

(mg/g) 30-300

- PCR:

(mg/mmol) 15-50

(mg/g) 150 - 500

-test paskowy - białko: "ślad" do ++

60

Albuminuria i białkomocz - znacznie zwiększona (A3)

- AER (mg/24 godziny) >300

- PER (mg/24 godziny) >500

- ACR:

(mg/mmol) > 30

(mg/g) >300

- PCR:

(mg/mmol) >50

(mg/g) >500

- test białkowy - białko: ++ lub więcej

61

Wartości prawidłowe utraty białka z moczem

 < 150 mg/24 godz 

62

Białkomocz mierny - wartości

 < 500 mg/24 godz 

63

Białkomocz umiarkowany - wartości

0,5 - 3.0g/24 godz

64

Białkomocz nerczycowy

>3,5g/24 godz

65

Jakie badania są istotne w ocenie AKI oraz na początkowych stadiach PChN?

- badanie moczu

- badanie krwi

- badanie obrazowe

66

Na co zwraca się uwagę w badaniu moczu?

– Zmiany zabarwienia moczu

– Zmiany gęstości względnej moczu

– Występowania białkomoczu

– Obecności nieprawidłowego osadu moczu z ewentualnym potwierdzeniem obecności aktywnego osadu moczu

67

Na co wskazuje mocz ,,brudny", brązowy, opalizujący?

ostra martwica kanalikowa

68

Kiedy występuje mocz czerwono-brązowy (kolor coca-coli)?

- ostre zapalenie kłębuszków nerkowych

- barwnikowa martwica kanalikowa (mioglobinuria, hemoglobinuria)

69

Wartość prawidłowej gęstości względnej moczu

1,016-1,023 g/ml (w metodach paskowych)

70

Kiedy gęstość względna moczu wynosi 1,025g/ml?

w przednerkowym AKI

71

Kiedy gęstość względna moczu wynosi < 1,010 g/ml?

w nerkowym AKI

72

Gdzie występuje białkomocz?

w AKI, zwłaszcza spowodowanym kłębuszkowym lub śródmiąższowym zapaleniem nerek

73

W jakiej chorobie występują erytrocyty wyługowane i dysmorficzne, a często również wałeczki etrytrocytarne?

w kłębuszkowym zapaleniu nerek

74

Na co może wskazywać leukocyturia (zwłaszcza w obecności dodatniego wyniku posiewu moczu)?

na ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek

75

W jakiej chorobie występuje eozynofiluria?

w ostrym cewkowo-śródmiąższowym zapaleniu nerek

76

Co potwierdzają obecne w moczu komórki kanalikowe i wałeczki zawierające komórki kanalikowe?

nerkowe AKI

77

Co zawiera aktywny osad moczu?

liczne erytrocyty, szczególnie z obecnymi erytrocytami dysmorficznymi, leukocytami, wałeczkami erytrocytarnymi i leukocytarnymi

78

Na co wskazuje aktywny osad moczu?

na toczący się proces zapalny, związany najczęściej z kłębuszkowym zapaleniem nerek (z towarzyszacym białkomoczem) lub śródmiąższowym zapaleniem nerek lub zapaleniem małych naczyń

79

Co zawiera nieaktywny osad moczu?

zawiera jedynie wałeczki szkliste lub ziarniste, bez obecności erytrocytów, leukocytów czy wałeczków komórkowych (erytrocytarnych leukocytarnych) i wskazuje na brak procesu zapalnego

80

Czym jest PChN?

Według wytycznych KDIGO 2012 są to utrzymujące się ponad 3 miesiące nieprawidłowości budowy lub czynności nerek mające znaczenie dla zdrowia

81

Jakie są kryteria rozpoznania PChN?

Spełnienie co najmniej jednego z dwóch kryteriów:

1) Glomerular Filtration Rate (GFR)

lub

2) Potwierdzenie uszkodzenia nerek (z lub bez obniżonego GFR) trwające ponad 3 miesiące:

• Albuminuria (AER ≥30 mg/24 godziny; ACR ≥30 mg/g [≥3 mg/mmol])

• Nieprawidłowości w osadzie moczu, np. hematuria po wykluczeniu przyczyn urologicznych

• Zmiany struktury nerek obserwowane w badaniach obrazowych

• Zmiany histopatologiczne w biopsji nerki

• Stan po transplantacji nerki  

82

Jak postępuje się z chorym w przypadku uszkodzenia nerek z prawidłowym GFR (GFR > 90 ml/min/1,73m2)?

- Ocena czynników ryzyka

- Zmniejszenie czynników ryzyka

- Skryning

- Leczenie choroby aktywnej

83

Jak postępuje się z chorym z uszkodzeniem nerek z niewielkim zmniejszeniem GFR? (89-60ml/min/1,73m^2)

- Ocena czynników ryzyka

- Zmniejszenie czynników ryzyka

- Skryning

- Leczenie choroby aktywnej

- ocena postępu choroby

84

Jak wygląda postępowanie z chorym z umiarkowanie zmniejszonym GFR? (59-30ml/min/1,73m2)

- Rozpoznanie i leczenie

- leczenie chorób współistniejących

- zwalnianie postępu uszkodzenia nerek

- zmniejszanie ryzyka chorób układu sercowo- naczyniowego

- dawkowanie leków dostosowane do GFR

- Ocena i leczenie powikłań

85

Jak postępuje się z chorym z dużym zmniejszeniem GFR? (15-29ml/min/1,73m2)

- Ocena progresji

- Leczenie powikłań

- Przygotowanie do leczenia nerkozastępczego

86

Jak wygląda postępowanie z chorym z schyłkową niewydolnością nerek? (GFR < 15 ml/min/1,73m2)

- Leczenie nerkozastępcze

- Dializy

- Przeszczep nerki

87

Przy jakiej wartości GFR wprowadza się leczenie nerkozastępcze?

GFR < 15 ml/min/1,73m2 

88

Co jest główną wartością systemu klasyfikacji PChN?

 możliwość oceny:  
– ryzyka rozwoju schyłkowej niewydolności nerek, do której nie dochodzi u wszystkich pacjentów czyli prawdopodobieństwa osiągnięcia 5. stadium choroby nerek, wymagającego wdrożenia hemodializoterapii, które wzrasta z pogorszeniem się eGFR,   
– ale jest dodatkowo około 100-krotnie większe, gdy test paskowy wykaże białkomocz.  
56 

89

Czym jest AKI?

AKI jest zespołem objawów klinicznych spowodowanych nagłym (trwającym godziny lub dni) upośledzeniem funkcji nerek z gwałtownym wzrostem stężenia kreatyniny we krwi, któremu towarzyszy najczęściej zmniejszona ilość wydalanego moczu (oliguria, anuria)

90

Epidemiologia AKI

• w populacji ogólnej wynosi 100-600 przypadków/mln/rok

• Choroba ta występuje u 2-5% pacjentów hospitalizowanych oraz u około 40% pacjentów na oddziałach intensywnej terapii (OIT)

• Wystąpienie AKI u chorych z posocznicą wiąże się z 90% śmiertelnością

91

Czynniki ryzyka AKI

- Sepsa

- Ciężki stan ogólny

- Wstrząs

- Oparzenia

- Uraz

- Operacja kardiochirurgiczna (krążenie pozaustrojowe)

- Duża operacja poza sercowa

- Radiologiczne środki cieniujące

- Trucizny pochodzenia roślinnego i zwierzęcego

92

Kiedy wzrasta podatność na AKI?

- Odwodnienie

- Zaawansowany wiek

- Płeć żeńska

- Rasa czarna

- Przewlekła choroba nerek

- Choroby przewlekłe (serca, płuc, wątroby)

- Cukrzyca

- Nowotwór złośliwy

- niedokrwistość

93

Objawy ogólne AKI

» Nadciśnienie

» Obrzęki osłabienie

» Utrata łaknienia

» Nudności z wymiotami

» Zmiany nastroju

» Drgawki

» Gorączka

» Bóle stawów

» Zmiany płucne

Bardzo ważna jest ocena dynamiki zmian, która zależy od stopnia uszkodzenia nerek -> A zatem w diagnostyce AKI traci swoją przydatność ocena GFR

94

Czy GFR jest przydatne w diagnostyce AKI?

NIE BARDZO
Bardzo ważna jest ocena dynamiki zmian, która zależy od stopnia uszkodzenia nerek -> A zatem w diagnostyce AKI traci swoją przydatność ocena GFR

95

Kryteria rozpoznania AKI

AKI jest stanem nagłego pogorszenia czynności nerek, któremu towarzyszy co najmniej jeden z następujących objawów (kryteria niezależne):

1) wzrost stężenia kreatyniny w surowicy krwi (SCr) o ≥0,3 mg/dl (≥26,5 μmol/l) w ciągu 48 godzin;

2) co najmniej 1,5-krotny wzrost SCr w okresie 7 dni w stosunku do SCr wyjściowego;

3) diureza <0,5 ml/kg/godz. trwająca 6 godzin.   

96

Kryteria I stadia AKI według KDIGO

Stężenie kreatyniny w surowicy: wzrost 1,5-1,9x w stosunku do stężenia wyjściowego lub wzrost o ≥0,3 mg/dl (≥26,5 μmol/l)

Diureza: <0,5 ml/kg/h przez 6-12 h

97

Kryteria II stadia AKI według KDIGO

Stężenie kreatyniny w surowicy: wzrost 2,0-2,9x w stosunku do stężenia wyjściowego

Diureza: <0,5 ml/kg/h przez ≥12h

98

Kryteria III stadia AKI według KDIGO

Stężenie kreatyniny w surowicy:

- wzrost 3x w stosunku do stężenia wyjściowego - kreatyninemia ≥ 4,0 mg/dl ( ≥353,6 μmol/l)

lub

- rozpoczęcie leczenia nerkozastępczego - zmniejszenie eGFR

Diureza: <0,3 ml/kg/h przez ≥24h lub bezmocz przez ≥12h

99

Od czego zależy skuteczność leczenia AKI?

• (1) wczesnego rozpoznania choroby

• (2) dokładnego ustalenia przyczyny oraz

• (3) zastosowania adekwatnego leczenia.

Rozpoznanie ustala się na podstawie dokładnego wywiadu, badania fizykalnego, badań laboratoryjnych oraz obrazowych.

100

Dlaczego powinniśmy rozpocząć leczenie AKI wcześnie i prawidłowo?

Prawidłowe i wcześnie rozpoczęte leczenie pozwala na przywrócenie właściwej funkcji nerek bez rozwoju cech przewlekłego uszkodzenia. Przedłużające się AKI może spowodować utratę odwracalności procesów chorobowych i przekształcić się w PChN.  

101

Jak określa się przyczynę choroby?

• Głównie na podstawie badania moczu i krwi oraz badań obrazowych. W badaniu moczu szczególną wagę przykłada się do:

- zmiany zabarwienia moczu,

- zmiany gęstości względnej moczu,

- występowania białkomoczu

- obecności nieprawidłowego osadu moczu z ewentualnym potwierdzeniem obecności aktywnego osadu moczu (active urinary sediment) zawierającego liczne erytrocyty, szczególnie z obecnymi erytrocytami dysmorficznymi, leukocytami, wałeczkami erytrocytarnymi i leukocytarnymi.

102

Biomarkery wczesnego uszkodzenia komórek kanalika nerkowego - oznaczane w moczu

• NGAL (Neutrophil gelatinase – associated lipocalin)

• KIM-1 (Kidney Injury Molecule -1)

• FABP (Fatty Acid Binding Protein -białko wiążące wolne kwasy tłuszczowe)

• IL-18

103

Biomarker wczesnego uszkodzenia komórek kanalika nerkowego - oznaczane w surowicy krwi

Cystatyna C (wskazuje raczej na przewlekłe uszkodzenie nerek), wykorzystana do oznaczania GFR w AKI

104

Czym jest NGAL?

• Najbardziej obiecujący biomarker wczesnego uszkodzenia komórek kanalika nerkowego proksymalnego.

• Produkowany przez neutrophile i inne komórki nabłonka

• Wzrost stężenia po cis-platynie, środkach kontrastowych, zabiegach kardiochirurgicznych, z wykorzystaniem krążenia pozaustrojowego już po 2-12 godzin

• Jest znamiennym predyktorem AKI

• Stężenie kreatyniny w surowicy wzrasta dopiero po 24-48h

105

PChN - diagnostyka i ocena postępu choroby

- ↓GFR

- ↑ albuminurii

- miesiące-lata

106

AKI - diagnostyka i ocena postępu choroby

- ↑ stężenia kreatyniny

- ↓ diurezy

- godziny-dni