Autakoidy lipidowe Flashcards Preview

Farmakologia > Autakoidy lipidowe > Flashcards

Flashcards in Autakoidy lipidowe Deck (47):
1

Co to są autakoidy lipidowe?

Liczna grupa związków endogennych o zróżnicowanej budowie i silnym działaniu biologicznym, zachodzącym poprzez pobudzanie swoistych receptorów wewnątrz komórkowych oraz zlokalizowanych na powierzchni komórek. Biorą udział w regulacji procesów fizjologicznych oraz patologicznych.

2

Gdzie jest syntezowany PAF (czynnik akt płytki krwi)?

Syntezowany jest konstytutywnie, w mniejszych ilościach w ciągu reakcji podobnych do szlaku syntezy lecytyny, w większych ilościach w reakcji zapalnej w wyniku odłączenia od fosfolipidu błonowego kwasu tłuszczowego z pozycji 2 przez fosfolipazę A2.

3

Przez co syntezowany jest PAF?

Przez wiele rodzajów komórek: płytki krwi, komórki zapalne, komórki śródbłonka i nerwowe.

4

Gdzie zlokalizowany jest receptor błonowy dla PAF, sprzężony z białkiem Gg?

Na wielu rodzajach komórek układu immunologicznego, na płytkach krwi, na komórkach mięśni gładkich, śródbłonka naczyń, nabłonkowych oskrzeli i przewodu pokarmowego a także na komórkach nerwowych.

5

Jak działa PAF?

- aktywacja i nasilenie agregacji płytek krwi
- pobudzenie komórek zapalnych
- nasilanie chemotaksji krwinek białych
- rozkurcz mięśni gładkich naczyń, pobudzenie zapalne komórek śródbłonbka, zwiększanie przepuszczalności naczuń mikrokrążenia
- skurcz mięśni gładkich oskrzeli, aktywacja zapalna nabłonka oskrzeli
- skurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego, aktywacja zapalna nabłonka jelit
- skurcz macicy
- kanonizacja Agaty Marii Kapelańczyk na starostę roku najlepszego II lekarskiego xD pozdrawiam fanów
- udział w neurotransmisji w ośrodkowym układzie nerwowym

6

Jakie jest jedno z istotnych działań glikokortykosteroidów?

Blokowanie PLA2.

7

Agoniści receptorów dla PAF

Apafant, bepafant, leksypafant. Potencjalne leki przeciwastmatyczne oraz do leczenia choroby jelita grubego.
Trwają badania nad zastosowaniem leksypafantu w terapii OZT.

8

Daraplabid

Inhibitor PLA2 związanej z lipoproteinami osocza - wykazuje w modelach zwierzęcych działanie przeciwmiażdżycowe i stabilizujące blaszkę miażdżycową

9

Monoalid

Inhibitor PLA2. Jest w trakcie prób klinicznych oceniających jego skutecznosć w leczeniu łuszczycy.

10

Co to są eikozanoidy?

Są to produkty przemian dwudziestowęglowego kwasu arachidonowego powstające wskutek działań enzymów syntaz prostaglandyny H, lipooksygenaz, hydrolaz oraz epoksygenaz cytochromu P450. Także nieenzymatycznie - izoprostany.

11

Na czym polega główny mechanizm działania kwasu acetylocholinowego?

Hamowaniu syntezy eikozanoidów.

12

Co to jest PGHS i jak działa?

Jest to syntaza prostaglandyny H, kluczowy enzym warunkujący powstawanie w komórkach prostaglandyn i tromboksanów. Enzym tej w skomplikowanej, 2etapowej reakcji przeprowadza najpierw zamknięcie 5członowego pierścienia w cząsteczce kwasu arachidonowego, w wyniku czego powstaje prostaglandyna G2, a następnie PGH2.

13

Jakie dwie aktywności ma syntaza prostaglandyny H?

Cyklooksygenazy (COX) i peroksydazy (PX)

14

Podaj dwie izoformy syntazy prostaglandyny H.

PGHS-1 oraz PGHS-2, zwane potocznie COX-1 i COX-2.

15

Czym różnią się izoformy COX?

Regulacją ekspresji, lokalizacją komórkową oraz funkcjami, a także różnicą w strukturze miejsca aktywnego.

16

Jaka jest lokalizacja genu i masa cząsteczkowa białka (liczba aminokwasów) COX 1 oraz 2?

1 - chromosom 9 (22kB), 72 kDa (599)
2 - chromosom 1 (8,3 kB), 72 kDa (604)

17

Regulacja ekspresji COX-1?

Enzym konstytutywny, możliwy wzrost ekspresji pod wpływem cytokin czy endotoksyny.

18

Regulacja ekspresji COX-2?

Enzym indukowalny, pojawia się w odpowiedzi na cytokiny, endotoksynę i czynniki prozapalne, w niektórych tkankach oraz narządach (nerki, śródbłonek naczyń) może być obecny konstytutywnie.

19

Jak regulowana jest aktywność COX-1?

Wytwarza mniejsze, ściśle regulowane porcje eikozanoidów, aktywność zależy od stężenia wapnia cytoplazmatycznego, reakcja w dużym stopniu wymaga obecności nadtlenków lipidów, tlenek azotu może aktywować enzym, niedobór hemu i tlenek węgla mogą hamować aktywność.

20

Jak regulowana jest aktywność COX-2?

Wytwarza w sposób ciągłu duże porcje eikozanoidów, aktywność nie zależy od stężenia wapnia cytoplazmatycznego, reakcja w mniejszym stopniu wymaga obecności nadtlenków lipidów, tlenek azotu może aktywować enzym, niedobór hemu i tlenek węgla mogą hamować aktywność.

21

Czy indukcja COX-1 jest hamowana przez glikokortykosteroidy?

Nie, jednak mogą pośrednio hamować aktywnosc przez indukcję lipokortyny i zahamowanie fosfolipazy A2.

22

Czy indukcja COX-2 jest hamowana przez glikokortykosteroidy?

Tak.

23

Jak oceniasz swoje nastroje przed kolokwium?

"Bunkrów nie ma, ale też jest zajebiście."

24

Gdzie zlokalizowany jest w tkankach COX-1?

W większości tkanek, enzym szczególnie istotny w śluzówce żołądka i płytkach krwi.

25

Gdzie zlokalizowany jest w tkankach COX-2?

Wszystkie komórki jądrzaste biorące udział w procesie zapalenia (makrofagi, fibroblasty, chondrocyty, synowicyty), enzym indukowany przez hormony w jajnikach. W nerkach, śródbłonku naczyń, mózgu, nabłonku oskrzeli i jądrach może być obecny konstytutywnie.

26

Inhibitory COX-1

kwas acetylosalicylowy, indometacyna

27

Inhibitory COX-2

rofekoksyb, waldekoksyb, etorykoksyb, lumirakoksyb.

28

Co to jest COX-3?

Zwana czasem "mózgową COX", nie jest kodowana przez odrębny gen, nie bierze znaczącego udziału w wytwarzaniu eikozanoidów i najprawdopodobniej nie stanowi klinicznie istotnego punktu uchwytu dla wyżej wymienionych leków.

29

Co jest głównym źródłem prostaglandyn i prostacykliny w warunkach fizjologicznych?

COX-1

30

Co powoduje zahamowanie COX-1 w błonie śluzowej żołądka oraz płytkach krwi?

Pojawienie się typowych działań niepożądanych inhibitorów COX - NLPZ: owrzodzeń przewodu pokarmowego i upośledzenia czynności płytek krwi

31

Co odpowiada za efekt przeciwzapalny NLPZ?

Hamowanie aktywności coX-2 indukowanej w czasie reakcji zapalnej.

32

Jakie są selektywne inhibitory COX2?

Bezpieczne dla przewodu pokarmowego oraz niezaburzające funkcję płytek krwi leków przeciwzapalnych.

33

Co robią izoformy COX w nerkach?

Wytwarzają PGE2, PGI2, TXA2. W warunkach fizjologicznych regulują przepływ krwi, filtrację kłębuszkową a także cewkowy transport sodu i potasu.

34

Ważna rola COX2 jest w..?

W fizjologicznej produkcji prostacykliny śródbłonka naczyniowego

35

Co robią selektywne inhibitory COX-2?

Nie uszkadzają wprawdzie błony śluzowej żołądka i nie upośledzają czynności płytek krwi, ale mogą zmniejszać filtrację kłębuszkową, powodować retencję sodu i wody oraz sprzyjać nadciśnieniu czy zakrzepicy.

36

Pod wpływem jakich lipooksygenaz (LOX) kwas arachidonowy ulega przemianom?

5, 12 oraz 15.

37

Do czego prowadzą przemiany kwasu arachidonowego pod wpływem tych lipooksygenaz?

Do powstania niektórych kwasów hydroksyeikozatetraenowych (HETEs), leukotrienów, lipoksyn i hepoksylin.

38

Jaka jest najważniejsza z punktu widzenia farmakologii droga syntezy leukotrienów?

W powstających przede wszystkim komórkach biorących udział w zapaleniu, silnych mediatorów zapalnych

39

Co jest wymagane do aktywacji 5-LOX?

Białko FLAP, które jest aktywowane poprzez zwiększenie stężenia jonów wapnia w cytoplazmie komórek.

40

Gdzie działa 5-LOX?

W pierwszym etapie syntezy leukotrienów, po odszczepieniu arachidonianu z fosfolipidów błonowych przez PLA2.

41

Do czego doprowadza reakcja 5-LOX?

Doprowadza do powstania niestabilnego LTA4, który może podlegać przemianie do LTB4 lub, po dołączeniu reszty glutationu - przejściu do LTC4. Dalsze przemiany LTC4 zachodzą na zewnątrz komórek: pod wpływem peptydaz doprowadzają kolejno do powstania LTD4 i LTE4.

42

Co to są leukotrieny cysteinylowe?

Są to leukotrieny C4, D4, E4. Oddziałują poprzez swoiste receptory CysLT1-2. Silne działanie biologiczne wykazuje również LTB4.

43

Co wytwarzają głównie eozynofile i mastocyty?

LTC4

44

Co wytwarzają przeważnie neutrofile, monocyty i makrofagi?

LTB4

45

Co to jest metabolizm transcelularny?

Jeżeli komórka posiada 5-LOX, ale brak jej dalszych enzymów szlaku, LTA4 przekazywany jest w celu dalszych przemian do sąsiednich komórek, które mogą wytwarzać z niego LTB4 lub LTC4.

46

Jakie komórki wytwarzają LTB4?

limfocyty, krwinki czerwone, nabłonek oskrzeli

47

Jakie komórki wytwarzają LTC4?

płytki krwi, komórki śródbłonka