4.1 Choroby zakaźne - gruzlica Flashcards Preview

Patomorfologia I KOLOKWIUM > 4.1 Choroby zakaźne - gruzlica > Flashcards

Flashcards in 4.1 Choroby zakaźne - gruzlica Deck (46):
1

Gruzlica
- grupy zwiększonego ryzyka

- AIDS
- Alkoholicy, Narkomani
- Przewlekle niedożywieni
- Bezdomni
- Po 65 rż
- Cukrzyca
- HL
- Przewlekłe choroby płuc, przewlekła niewydolność nerek
- Immunosupresja

2

Gruzlica
drobnoustroje

1) M tuberculosis (droga kropelkowa)
2) M bovis ( droga pokarmowa)
3) M avis i intracellularis (przy obniżonej odporności)

3

Gruzlica
- drogi zakażenia

- Kropelkowa
- Pokarmowa
- Skóra
- Spojówki
- Drogi moczowo-płciowe
- Łożysko

4

Gruzlica
GRUŹLICA PIERWOTNA

= TBC PRIMARIA
- u osób wcześniej nie zarażonych nieuczulonych na prątki.

- NAJCZESCIEJ w płucach

5

tuberculosis primaria progressiva
- u kogo, co sie wytwarza

= progresja pierwotnych zmian gruźliczych

- rzadko (5%- małe dzieci i immunosupresja)
=> tworzeniem:
1) rozległych ognisk serowacenia
2) jam gruźliczych
3) gruźliczego zapalenia płuc
4) gruźlicy prosowatej

6

tbc miliaris

gruźlica prosowata

7

tbc cavernosa

jamy gruźlicze

8

Patogeneza (pierwotne zakazenie)

i. do 3 tyg bakterie namnażają się w fagosomach, blokuja fuzję z lizosomami makrofagów płucnych,
powodują bakteriemię
ii. rozsiewają się do różnych narządów (bezobjawowo/ objawy grypopodobne).

iii. po 3 tyg APC do w.chl. stymulują LTh1 (przez IL-12)
iv. LTh1 -> IFN-g
v. ziarniniaki gruźlicze i martwica serowata

9

Gruźlica pierwotna
zmiany w naczyniach, wezlach

1) w miejscu osiedlania się prątków zapalenie wysiękowe – pierwotne ognisko gruźlicze
2) zmiany w węzłach oraz naczyniach
3) wysiew prątków do krwi – (bez odczynowo)
>3tg -> odp. komórkowa + serowacenie

10

Zmiany pierwotne

1) ognisko, zespol Ghona, Ranke
2) scrophulosis
3) tuberculum anatomicum
4) tabes mesarrhaica

11

ognisko Ghona

Zmiany pierwotne *W PLUCACH
= ognisko pierwotne (focus primarius tuberculosis)
- w częściach dobrze upowietrznionych (nad lub pod szczeliną między płatem górnym i dolnym tuż pod opłucną

12

zespół Ghona

Zmiany pierwotne *W PLUCACH
= zespół pierwotny (complexus primarius tuberculosis) = - ognisko pierwotne+ zmienione węzły chłonne + naczynia limfatyczne.

13

zespół Ranke

Zmiany pierwotne *W PLUCACH
- Zespół Ghona ktory ulegl stopniowemu włóknieniu i wapnieniu

14

scrophulosis

Zmiany pierwotne
= zołzy
- pakiety, ktore sa utworzone przez w. chł. podżuchwowe (powiększone i zserowacone

15

tuberculum anatomicum

Zmiany pierwotne
= zgrubienie
*gdy prątki wnikają do organizmu przez uszkodzoną skórę -> odczyn zapalny skory

16

tabes mesarrhaica

Zmiany pierwotne
*zwykle nie widać ognisk pierwotnego, ponieważ prątki przenikają przez błonę śluzową nie wywołując w niej odczynu zapalnego

= suchoty krezkowe
- powiększenie węzłow chłonnych krezkowych (+serowacenie)

17

Gruźlica wtórna (popierwotna)
typy (2)
skad "moze sie wziac"?

I. odosobniona (narządową)
II. uogólniona (krwiopochodną - prosowatą)
- wszystkie zmiany gruźlicze powstające po przebyciu zespołu pierwotnego

1) prątki z zewnątrz - zakażenie dodatkowe
2) już istniejących zmian gruźliczych - reaktywacja utajonych zmian gruźliczych powstałych w czasie zakażenia pierwotnego

18

nadkażenie

- osoba z dodatnim odczynem tuberkulinowym zakażona dodatkowo z zewnątrz

19

reinfekcja zewnątrzpochodna

- do reinfekcji dochodzi u osób z obniżoną odpornością,

20

Występowanie gruźlicy wtórnej
-ogniska zapalne

o Płuca (90%)
o układzie moczowo-płciowym,
o obwodowych węzłach chłonnych,
o układzie kostnym

21

GRUZLICA WTORNA
- zmiany plucne

- zmiany najczęściej dotyczą szczytów płuc. Reaktywacja zmian w płucach -> naciek Assmana

22

Do wtórnej gruźlicy płuc zaliczamy...

1) tuberculosis cavernosa
2) tuberculoma
3) tuberculosis miliaris
4) pneumonia caseosa
5) tuberculosis nodoso-acinosa

23

tuberculosis cavernosa
gdzie, mechanizm powstawania, dlaczego grozne?

Gruźlica wtórna
= Gruźlica jamista
*górne płaty -> ziarniny gruźlicza -> serowacenie --> odksztusza sie -> jamy gruźlicze (sciany z tkanki włóknistej), często bez swoistej ziarniny

JAMY:
- w świetle przebiegają naczynia -> pęknięcie takiego naczynia -> pneumorrhagia

-> zakazenie powtorne dla chorego/ ZAGROZENIE DLA OTOCZENIA

24

tuberculoma
co, gdzie, budowa

Gruźlica wtórna
= gruźliczaki
GDZIE: górny płat płuca
CO: pojedynczy twór guzowaty o budowie warstwowej, cebulastej

cz. centralna = serowate masy martwicze (~uwapnione)
otoczka = szkliwiejącą tk. włóknista + naciek zapalny

25

pneumonia caseosa
co to, fazy

Gruźlica wtórna
= gruźlicze serowate zapalenie płuc
"galopuje suchote", gdyż w krótkim czasie doprowadzało do śmierci chorego

Fazy:
1) nawału
2) zapalenia galaretowatego
3) stłuszczenia wewnątrzpęcherzykowego
4) zwątrobienia
5) serowacenia

26

tuberculosis nodoso-acinosa

Gruźlica wtórna
= gruźlica guzkowozrazikowa
GDZIE: w płucach
CO: rozsiane ogniski ziarniny (jak liście koniczyny) -> włóknieją lub serowacieją

LAGODNE

27

tuberculosis miliaris

Gruźlica wtórna
= gruźlica prosówkowa, UOGOLNIONA
rezultat posocznicy prątkowej
najczesciej - SMIERC (rozsiew prątków z krwią)

W narzadach (pl+inne) powstają mnogie, drobne rozsiane ogniska ziarniny gruźliczej ulegającej w centrum serowaceniu.

28

gruźlica uogólniona
gdzie wystepuje najczesciej

1) płuca (obvy)
2) opony mózgowe
3) wątroba i śledziona
4) szpik kostny

29

gruźlica uogólniona
>zakazenie opon mozgowych -> skutki

1) opony miękkie -zielonkawe („wojłokowate”) masy o galaretowatym wyglądzie+gruzelki
==> X przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego -> okluzyjne wodogłowie.
2) gruźliczak (tuberculoma)

30

Pozapłucna, odosobniona gruźlica narządowa
mechanizm powstawania, narzady

krew, prątki -> narzady -> utajone zakazenie przez lata
GDZIE:
1) jądra
2) gruczol krokowy
3) jajowody
4) nerki+nadnercza
5) sutek
6) kości

31

Pozapłucna, odosobniona gruźlica narządowa
1. Gruźlica skóry
typy

1) luposa
2) verrucosa

wszedzie - grzuzelki, serowacenie, ~+wapnienie, zwloknienie (podobne makroskopowo do raka)

32

Pozapłucna, odosobniona gruźlica narządowa
1.1 tbc luposa
co, gdzie, obraz makroskopowy

= gruźlica toczniowa
CO: skupiska gruzełkow zlanych
GDZIE: we wszystkich warstwach skóry

MAKRO:
1) włókna sprężyste, naczynia -> zniszczenie
2) gruzełki otoczone są wąskim pasmem
limfocytów




33

Pozapłucna, odosobniona gruźlica narządowa
1.2 tbc verrucosa
co, gdzie, obraz makroskopowy

= gruźlica brodawkowata

MAKRO:
1) pojedyncze male gruzelki (rzadko serowaciejące)
2) "brodawkowate i akantotyczne rozrosty naskórka"

34

Pozapłucna, odosobniona gruźlica narządowa
2. tbc intestinalis
objawy

= gruźlica jelit
o Pierwotna/wtórna
o W gruźlicy popierwotnej - okrężne OWRZODZENIA, o nieregularnym kształcie,
w dnie martwica serowata -> blizny

35

Pozapłucna, odosobniona gruźlica narządowa
3. tbc renis, phthisis renis, nerka kitowata

= gruźlica nerek
miąższ - zniscz. przez ogniska martwicy serowatej z tworzeniem jam (phthisis renis)

*** Nerka kitowata –
kora - prawie zupełny zanik
miąższ - masy serowate, zwykle bez ziarniny, zanik tętnic

36

Pozapłucna, odosobniona gruźlica narządowa
4. tbc glandularum suprarenalium
co jest gl. skutkiem?

= gruźlica nadnerczy
*Jest główną przyczyną choroby ADDISONA!

37

Pozapłucna, odosobniona gruźlica narządowa
5. epidydymitis tuberculosa
do czego podobne, skutki

= gruźlicze zapalenie najądrza
*może przejść na jądro (orchitis tuberculosa)

!!!imitowuje złośliwy nowotwór

38

Pozapłucna, odosobniona gruźlica narządowa
6. prostatitis tuberculosa

= gruźlicze zapalenie gruczołu krokowego
*Najczęstsza postać gruźlicy męskiego układu płciowego
~+ zwapnienia, włóknienie => twardy (przyczyna błędnie rozpoznanego raka)

39

Pozapłucna, odosobniona gruźlica narządowa
7. salpingitis tuberculosa
u kogo, wystepuje lacznie z czym?

= gruźlicze zapalenie jajowodu
*zwykle u młodych kobiet (=> NIEPLODNOSC)
*W większości przypadków występuje łącznie z zapaleniem endometrium

40

gruźlica narządowa
8. tbc mammae

= gruźlica sutka
o Makro: tworzy guz o nierównych brzegach (wymaga różnicowania z rakiem sutka
poprzez BAC)

41

gruźlica narządowa
9. tbc ossium

= gruźlica kości
!! Najczęściej - w trzonach kręgów/k. palców, śródręcza/k. długie

1) choroba Potta
2) abscessus frigidus ()
3) spina ventosa
4) amyloidosis (narz. wewn.)

42

gruźlica narządowa
9.1 choroba Potta

= gruźlica kręgosłupa
serowacenie -> niszczą trzony -> złamanie kręgosłupa z następowym garbem
(gibbus) -> trwałe kalectwo

43

gruźlica narządowa
9.2 abscessus frigidus

= ropień opadowy / ropień zimny
= Masy serowate+martwaki kostne -> spływajace wzdłuż m. szkieletowych --> pod skórę, gdzie NIE wywołują ostrego odczynu zapalnego

44

gruźlica narządowa
9.3 spina ventosa

GDZIE: trzony kosci palcow i srodrecza
CO: duża ilość ziarniny gruźliczej -> rzecionowate rozdęcie

45

gruźlica narządowa
9.4 amyloidosis

skutek przewlekłej gruźlicy kości -> skrobiawica narządów wewnętrznych

46

Gruźlica u chorych z AIDS

- w dolnym/środkowym płacie płuca
- RZADKO - JAMY
! Prątki stwierdza się w plwocinie ok. 30-80% chorych natomiast tylko u 1/3 wystepuje (+) odczyn tuberkulinowy
- częściej występują szczepy lekooporne