Układ pokarmowy cz. II - cewa pokarmowa Flashcards Preview

Histologia > Układ pokarmowy cz. II - cewa pokarmowa > Flashcards

Flashcards in Układ pokarmowy cz. II - cewa pokarmowa Deck (63):
1

Warstwy cewy pokarmowej:

1. błona śluzowa
2. błona podśluzowa
3. błona mięśniowa
4. błona surowicza lub włóknista

2

Jak zbudowana jest błona śluzowa cewy pokarmowej?

-nabłonek
-blaszka właściwa
-muscolaris mucosae

3

Z jakich warstw składa się błona mięśniowa cewy pokarmowej?

-warstwa okrężna
-warstwa podłużna

4

Jaki nabłonek znajduje się w przełyku?

wielowarstwowy płaski

5

Scharakteryzuj przełyk:

-nabłonek wielowarstwowy płaski
-blaszka właściwa bogata we włókna sprężyste
-gruczoły śluzowe (przełykowe gruczoły wpustowe) w blaszce właściwej
-szeroka, nieregularna muscolaris mucosae o układzie podłużnym
-gruczoły śluzowe (gruczoły właściwe przełyku) w błonie podśluzowej (wydzielają śluż, lizozym, jony dwuwęglanowe)
-w błonie mięśniowej mięśnie szkieletowe i gładkie
-zewnętrzna błona włóknista

6

Jakie trzy części wyróżniamy w żołądku?

-wpust
-trzon i dno
-odźwiernik

7

Scharakteryzuj budowę ściany żołądka:

-nabłonek jednowarstwowy walcowaty pokrywający powierzchnię i tworzący wpuklenia (dołeczki żołądkowe)
-w blaszce właściwej ciasno ułożone gruczoły cewkowe (wpustowe, właściwe odźwiernikowe)
-dodatkowa wewnętrzna warstwa mięśniowa o układzie spiralnym

8

Nabłonek powierzchniowy żołądka:

-wysokie walcowate komórki
-aparat Golgiego
-siateczka szorstka
-śluzowe ziarna wydzielnicze
-mikrokosmki na powierzchni
-połączenia międzykomórkowe

9

Przez co alkalizowany jest nierozpuszczalny śluz produkowany przez komórki nabłonka powierzchniowego żołądka i jaka jest jego funkcja?

Poprzez jony dwuwęglanowe przechodzące z podnabłonkowych naczyń.

Funkcją tego śluzu jest tworzenie warstwy ochronnej na wewnętrznej powierzchni żołądka.

10

Co znajduje się w trzonie i dnie żołądka?

gruczoły żołądkowe właściwe

11

Scharakteryzuj gruczoły żołądkowe właściwe:

proste gruczoły cewkowe ułożone równolegle w blaszce właściwej, pomiędzy nimi niewielka ilość tkanki łącznej z licznymi komórkami i naczyniami włosowatymi

12

Jakie odcinki ma gruczoł żołądkowy właściwy?

-cieśń
-szyjkę
-trzon z dnem

13

Jakie typy komórek budują gruczoł żołądkowy właściwy i ich położenie?

-komórki niezróżnicowane - macierzyste (cieśń)
-komórki śluzowe szyjki (szyjka)
-komórki główne (trzon)
-komórki okładzinowe (wszystkie odcinki)
-komórki dokrewne (wszystkie odcinki)

14

Za co odpowiedzialne są komórki macierzyste żołądka?

za odnowe i regenerację nabłonka powierzchniowego oraz gruczołów

15

Gdzie znajduje się nisza komórek macierzystych żołądka?

Nisza znajduje się w cieśni gruczołu żołądkowego i jej otoczeniu.

16

Jakie komórki wydzielają czynniki sygnałowe/wzrostowe regulujące aktywność komórek macierzystych żołądka?

-fibroblasty podnabłonkowe
-perycyty kapilarów
-komórki okładzinowe

17

Co produkują komórki śluzowe szyjki gruczołu właściwego żołądka?

rozpuszczalny śluz

18

Scharakteryzuj komórki główne żołądka:

-zasadochłonne
-siateczka szorstka
-aparat Golgiego
-ziarna wydzielnicze

19

Co produkują komórki główne żołądka?

Produkują enzymy żołądkowe:-
-pepsynogen
-lipazę żołądkową
-podpuszczkę (u niemowląt)

20

Scharakteryzuj komórki okładzinowe żołądka:

-duże, piramidowe/owalne
-kwasochłonne
-niekiedy dwujądrzaste
-system tubularno-pęcherzykowy/kanaliki wewnątrzkomórkowe z licznymi mikrokosmkami
-bardzo liczne mitochondria

21

Co produkują komórki okładzinowe żołądka?

-HCl
-czynnik wewnętrzny Castle'a

22

Na czym polega wytwarzanie HCl poprzez komórki okładzinowe żołądka?

"Produkcja" HCl polega na transporcie jonów H+ i Cl- do światła kanalików wewnątrzkomórkowych, skąd dodstają się do światła gruczołu.

23

Gdzie znajduje się system tubularno-pęcherzykowy, jaka jest jego rola i jak jest zbudowany?

Znajduje się w komórkach okładzinowych żołądka.

Jest to cytoplazmatyczny magazyn błon bogatych w transportery jonowe.

Po stymulacji pęcherzyki i rurki wbudowują się w błonę kanalików wewnątrzkomórkowych.

24

Co produkją komórki dokrewne (enteroendokrynowe) żołądka?

produkują hormony peptydowe, przeważnie o lokalnym działaniu (m.in. gastrynę i grelinę pobudzającą apetyt)

25

Co znajduje się w dolnej połowie gruczołu żołądkowego właściwego?

komórki ECL wydzielające histaminę (pod wpływem acetylocholiny i gastryny)

26

Scharakteryzuj wpust żołądka:

→płytsze, nieregularne dołeczki żołądkowe
→gruczoły wpustowe (cewkowe, poskręcane) zawierające:
-komórki śluzowe (podobne do komórek nabłonka powierzchniowego)
-komórki śluzowe (identyczne jak komórki szyjki)
-pojedyncze komórki okładzinowe i dokrewne (kom. G, produkujące gastrynę)

27

Scharakteryzuj odźwiernik żołądka

-głębokie dołeczki
-rozgałęzione cewkowe gruczoły odźwiernikowe
-gruba warstwa okrężna mięśniówki (zwieracz)

28

Gruczoły odźwiernikowe:

-komórki śluzowe (identyczne jak k. szyjki) produkujące też lizozym
-liczne komórki dokrewne (G) produkujące gastrynę
-pojedyncze komórki okładzinowe

29

Co zwiększa powierzchnię chłonną jelita cienkiego?

-fałdy okrężne x2-3
-kosmki jelitowe x10
-brzeżek szczoteczkowy na powierzchni nabłonka x20

30

Jakie dwa piętra wyróżniamy w błonie śluzowej jelita cienkiego:

-górne: kosmki jelitowe
-dolne: gruczoły (krypty) jelitowe

31

Nabłonek jelitowy:

-jednowarstwowy płaski
-pokrywa kosmki i wyściela krypty

32

Jakie typy komórek występują w jelicie cienkim?

-enterocyty
-komórki kubkowe
-komórki niezróżnicowane (tylko w kryptach)
-komórki Panetha (tylko w kryptach)
-komórki dokrewne
-komórki szczoteczkowe
-komórki M

33

Jak zbudowane są enterocyty i gdzie się znajdują?

W jelicie cienkim.

-wysokie, walcowate
-brzeżek szczoteczkowy (z ektoenzymami)
-liczne organelle
-połączenia międzykomórkowe

34

Jakie są funkcje enterocytów?

-resorpcja substancji prostych (produktów trawienia)
-resynteza trójglicerydów i tworzenie chylomikronów

35

Gdzie są przekazywane substancje z enterocytów?

-substancje proste są przekazywane do naczyń krwionośnych
-chylomikrony są przekazywane do naczyń chłonnych

36

Komórki kubkowe:

-wąska podstawa
-rozszerzona część górna z ziarnami wydzielniczymi (słabo się barwią)
-produkcja śluzu

37

Gdzie znajdują się komórki macierzyste jelita cienkiego?

ponad dnem krypt jelitowych

38

Co znajduje się w niszy komórek macierzystych jelita cienkiego?

-blaszka podstawna
-fibroblasty otaczające kryptę
-naczynia włosowate
-zakończenia nerwowe włókien splotu Meissnera

39

W co różnicują się komórki macierzyste jelita cienkiego?

we wszystkie typy komórek nabłonka jelitowego, odpowiadają za odnowę i regenerację nabłonka

40

Gdzie znajdują się i jak zbudowane są komórki Panetha?

-na dnie krypt jelitowych jelita cienkiego
-szorstka siateczka, aparat Golgiego
-kwasochłonne ziarna wydzielnicze

41

Jaka jest funkcja komórek Panetha?

-produkcja białek antybakteryjnych (lizozym i defenzyny)
-wydzielanie IgA
-fagocytują (słabo) bakterie i jednokomórkowe pasożyty

42

Komórki szczoteczkowe jelita cienkiego:

-pęczek długich mikrokosmków na powierzchni
-zakończenia nerwowe blisko podstawy
-prawdopodobna funkcja chemoreceptoryczna (przekaźnik: NO)

43

Co znajduje się w zrębie kosmka jelitowego?

-kapilary o ścianie okienkowej
-pojedyncze ślepe naczynie chłonne
-1-3 pęczków komórek mięśniowych gładkich ("pompowanie" chłonki)

44

Co znajduje się tuż pod nabłonkiem kosmka jelitowego?

ciągła warstwa miofibroblastów (uczestniczą w regulacji odnowy nabłonka i procesach obronnych)

45

Co znajduje się w krypcie jelitowej?

-dno: komórki Panetha
-powyżej dna: komórki niezróżnicowane, liczne podziały
-górna 1/2: różnicujące się komórki (głównie enterocyty i kubkowe) przesuwające się stopniowo ku górze

46

Scharakteryzuj dwunastnicę:

-duże, szerokie kosmki
-mało komórek kubkowych
-w błonie podśluzowej gruczoły dwunastnicze (Brunnera)

47

Co produkują gruczoły dwunastnicze (Brunnera)?

-zasadowy płyn bogaty w dwuwęglany (neutralizacja kwaśnej treści przechodzącej z żołądka)
-EGF
-lizozym

"Nie ze mną te numery, Brunner" - Hans Kloss

48

Jelito czcze:

-węższe i krótsze kosmki
-więcej komórek kubkowych

49

Jelito kręte:

-krótkie, wąskie kosmki
-więcej komórek kubkowych
-duże skupiska grudek chłonnych (kępki Peyera) w błonie podśluzowej

50

Jelito grube:

-brak kosmków - obecne tylko głębokie, regularne krypty
-bardzo liczne komórki kubkowe
-brak komórek Panetha
-fałdy półksiężycowate
-zewnętrzna warstwa mięśniówki podzielona na trzy odrębne "taśmy"

51

Jakie są funkcje jelita grubego?

-wchłanianie wody
-transport jonów
-produkcja śluzu

(formowanie mas kałowych)

52

Co może powodować łagodny rozrost krypt jelitowych?

Powstawanie polipów jelita grubego, które mogą ulegać zezłośliwieniu i dawać początek rakowi.

53

Kanał odbytniczy:

-podłużne fałdy błony śluzowej
-nabłonek: jednowarstwowy walcowaty → wielowarstwowy walcowaty → wielowarstwowy płaski
-gruczoły śluzowe w blaszce właściwej
-sploty żylne w błonie podśluzowej
-zwieracze: wewnętrzny (mięśniówka gładka) i zewnętrzny (mięśniówka szkieletowa)

54

Tkanka limfoidalna cewy pokarmowej:

→pojedyncze (samotne) grudki chłonne (we wszystkich odcinkach cewy)
→skupiska grudek chłonnych i rozproszonej tkanki limfoidalnej:
-kępki Peyera w jelicie krętym
-wyrostek robaczkowy

55

Wyrostek robaczkowy:

-budowa ściany jelita grubego
-duże skupiska tkanki limfoidalnej w blaszce właściwej i błonie podśluzowej (z wiekiem zmniejsza się)
-ciągła warstwa podłużna mięśniówki

56

Komórki M - gdzie występują, jak są zbudowane i jaka jest ich rola?

-występują w miejscu kontaktu nabłonka jelitowego z tkanką limfoidalną
-mikrofałdy na powierzchni szczytowej
-pochłaniają obce antygeny (np. bakterie) i przenoszą je na drodze transcytozy do tkanki limfoidalnej
-w ten sposób monitorują antygenowy skład zawartości cewy pokarmowej

57

Jak unerwiona jest cewa pokarmowa?

autonomicznie

58

Jakie sploty unerwiające cewę pokarmową możemy wyróżnić?

→splot podśluzówkowy
-wewnętrzny Meissnera
-zewnętrzny Schabadascha
→splot mięśniówkowy Auerbacha

Sploty zawierają komórki nerwowe (zwojowe)

59

Za co odpowiedzialny jest splot podśluzówkowy cewy pokarmowej i jakie są jego składowe?

→splot podśluzówkowy
-wewnętrzny Meissnera
-zewnętrzny Schabadascha

Odpowiedzialny za kontrole wydzielania gruczołów i kurczliwość muscularis mucosae

60

Za co odpowiedzialny jest splot mięśniówkowy Auerbacha cewy pokarmowej i jakie są jego składowe?

kontroluje perystaltykę

61

Za co odpowiedzialne są komórki Cajala i gdzie się znajdują?

Znajdują się w warstwie mięśniowej cewy pokarmowej.

Kontaktują się z zakończeniami nerwowymi i komórkami mięśniowymi (neksusy).

Spontanicznie generują bodźce skurczowe ("wolne" fale perystaltyczne)

Pośredniczą w przekazywaniu bodźców pomiędzy zakończeniami nerwowymi, a komórkami mięśniowymi

62

Komórki dokrewne cewy pokarmowej:

-należa do systemu komórek DNES
-zlokalizowane w nabłonku gruczołów, krypt i (rzadziej) w nabłonku powierzchniowym
-mogą być "otwarte" lub "zamknięte"
-mają ziarna wydzielnicze w części podstawnej
-produkują hormony peptydowe zazwyczaj o lokalnym działaniu (wpływają na przepływ krwi, wydzielanie gruczołów i kurczliwość mięśniówki), niekiedy także o działaniu odległym

63

Najważniejsze* komórki dokrewne cewy pokarmowej:

*według autora fiszek, nikogo innego więc to nie muszą być koniecznie najważniejsze dlatego polecam stronę 319 w kompendium (w wydaniu IV, 2009r.)

Komórki D - somatostatyna - hamuje wydzielanie innych komórek dokrewnych

Komórki E - grelina - pobudza łaknienie

Komórki G - gastryna - pobudza wydzielanie HCl