H14: Psychopathologie Flashcards Preview

Psychologie M. Brysbaert > H14: Psychopathologie > Flashcards

Flashcards in H14: Psychopathologie Deck (213)
Loading flashcards...
1

Mentale stoornis (mental disorder)

Dit betreft een patroon van gedachten, gevoelens en gedrag dat leidt tot persoonlijk lijden en significante daling in het sociale en arbeidsgerelateerde functioneren

2

Psychopathologie

Deze term verwijst naar het deel van de wetenschap dat zich bezighoudt met de aard, totstandkoming en de mogelijke behandeling en preventie van mentale stoornissen. Hierin werken verschillende disciplines samen, zoals de psychologie, psychiatrie, de neurowetenschappen en de farmacologie

3

Wat blijkt ervaring dat onmogelijk is?

Dat het onmogelijk is om een lijst van kenmerken te vinden, die altijd met een stoornis samengaat en niet voorkomt bij mensen zonder stoornis

Meestal maakt men gebruik van 3 criteria om te bepalen of iemand een stoornis vertoont. Geen enkele van deze criteria is waterdicht, maar samen omvatten ze de overgrote meerderheid van de mentale stoornissen

4

Van welke 3 criteria maakt men gebruik om de mentale stoornissen te omvatten?

- Statische criterium
- Sociale criterium
- Persoonlijke criterium

5

Statische criterium

Dit criterium is gebaseerd op vaststelling dat bijna alle menselijke eigenschappen een normaalverdeling volgen. De meeste mensen hebben een bepaalde hoeveelheid van een eigenschap, maar sommigen hebben heel veel of heel weinig van die eigenschap.
Volgens het statische criterium, wordt iemand als abnormaal beschouwd wanneer hij/zij lager scoort dan 2 standaarddeviaties onder het gemiddelde of hoger dan 2 standaarddeviaties boven het gemiddelde.

6

Sociale criterium

Dit criterium verwijst naar het feit dat een samenleving of een cultuur bepaalde gedragsvormen aanvaardt en andere niet. Volgens het sociaal criterium staat abnormaal gedrag gelijk met gedrag dat afwijkt van een maatschappelijke norm. Om als normaal beschouwd te worden, moet gedrag sociaal aanvaardbaar zijn. Vooral gedrag dat hinderlijk, onbegrijpelijk of schadelijk is voor de samenleving, heeft veel kans om volgens dit criterium als niet-normaal beoordeeld te worden. Het sociale perspectief wijst erop dat de definitie van abnormaliteit cultuurafhankelijk is en dus kan veranderen: wat een bepaalde groep als onaanvaardbaar beschouwt, kan door een andere groep als normaal gezien worden

7

Persoonlijke criterium

Dit criterium verwijst naar de gevolgen van de gedragingen, gedachten en gevoelens voor de persoonlijke zelf. Sommige eigenschappen vormen een ernstige belemmering voor de persoon in zijn/haar functioneren en in zijn/haar sociale relaties. Wanneer een persoon chronisch lijdt of wanneer een gedrag door de persoon zelf als nutteloos of zelfs schadelijk ervaren wordt, dan spreken we abnormaliteit volgens het persoonlijke criterium

Dit criterium is een interessante aanvulling bij de 2 vorige omdat sommige eigenschappen relatief vaak voorkomen en ook door de cultuur aanvaard worden, maar voor de persoon zelf zoveel ongemak veroorzaken dat hij/zij eronder lijdt. Merk op dat dit criterium op zich evenmin sluitend is, want sommige vormen van persoonlijk lijden zijn te wijten aan externe factoren (bij mishandeling) en een aantal personen gedraagt zich volstrekt onaanvaardbaar zonder hier ook maar enig emotioneel leed van te ondervinden.

8

Met welke benadering is het het best om mensen met mentale stoornissen te behandelen?

Niet door een enkelzijdige benadering, maar juist door een combinatie van medicamenteuze, psychologische en sociale behandeling. Ook verschilt het onderlinge belang van de 3 groepen factoren van stoornis tot stoornis

9

Biologische perspectief bij mentale stoornissen

Volgens het biologische perspectief zijn lichamelijke disfuncties de oorsprong van mentale stoornissen. Dit perspectief bestaat al lang. Zo dacht Hippocrates in het oude Griekenland dat hysterie te wijten was aan een losgeslagen baarmoeder (grieks: hustera) die in het lichaam ronddoolde op zoek naar een kind en hysterische symptomen veroorzaakte op de plek waar ze terechtkwam. Verder had hij het ook psychische stoornissen als gevolg van onevenwicht tussen de 4 lichaamsvochten (zie typologie)

10

Wanneer nam het belang van het biologische perspectief af en wanneer begon het weer te groeien?

Tijdens de middeleeuwen nam het belang van het biologische perspectief af, maar is sinds het einde van de 18e eeuw opnieuw beginnen te groeien. Vooral in de 2e helft van de 20ste eeuw is de impact toegenomen, toen men geneesmiddelen ontdekte die een invloed hadden op verschillende stoornissen en toen men beter zicht kreeg op de werking van de hersenen.

11

Wat kan er allemaal gepaard gaan met symptomen die kenmerkend zijn voor mentale stoornissen

Letsels, bacteriële en virale infecties, vergiftiging en excessief gebruik van psychoactieve middelen

12

Voor welke 2 ziektes heeft de ontdekking van een biologische factor een diepgaande invloed gehad?

Voor epilepsie en maagzweren

13

Waar is epilepsie het gevolg van?

Het gevolg van neuronen die in de hersenen ongecontroleerd beginnen te vuren en hierdoor andere neuronen aanzetten om eveneens te vuren. Door de ongecoördineerde manier waarop dit gebeurt, zal de normale hersenactiviteit onderbroken worden, waardoor de persoon met epilepsie bewusteloos raakt en - bij erge vormen- stuiptrekkingen vertoont. Deze aandoening wordt heden ten dage bijna uitsluitend medisch behandeld: met geneesmiddelen en in uitzonderlijke gevallen met hersenchirurgie, waarbij de epilepsie haard verwijderd of uitgeschakeld wordt

14

Wat is een andere aandoening waarvan men lange tijd dacht dat de oorzaken overwegend buiten de biologie lagen?

Nadat studenten decennialang te horen kregen dat maagzweren het gevolg waren van psychische stress kwam, waren in de jaren 1980 2 wetenschappers , Marshall&Warren, die aantoonden dat de belangrijkste oorzaak van maagzweren een bacterie is (de helicobacter pylori) en dat de beste behandeling uit antibiotica bestaat

15

Waar heeft de biologische visie nog meer de aandacht van onderzoekers gevestigd?

Op de genetische bijdrage tot mentale stoornissen

16

Psychologische perspectief

Volgens de psychologische perspectief vindt abnormaal gedrag zijn oorsprong in de mentale processen die ten grondslag liggen aan het gedrag.
Hoewel er enige evidentie is in de Griekse geschriften dat men dit perspectief niet helemaal uitsloot in de klassieke oudheid, is de psychologische benadering toch pas echt van de grond gekomen aan het einde van de 19e eeuw.
Gewoonlijk wordt het werk van de Franse arts Jean Martin Charcot als startpunt beschouwd

17

Wat geloofde Jean Martin Charcot?

Hij geloofde dat hysterie het resultaat was van een aangeboren zwak neurologisch systeem. Om deze ziekte te bestuderen, gebruikte hij hypnose. Hierbij ontdekte hij dat het mogelijk was om onder hypnose patiënten een verlamming te doen krijgen en bij andere patiënten hun hysterische verlamming te doen verdwijnen

18

Wat had, volgens Freud, de psychopathologie altijd?

Een psychische oorsprong die terugging op psychoseksuele conflicten tijdens de kindertijd

19

Welke benadering is bij fobieen de meest aangewezen behandeling?

Behavioristische benadering. Volgens deze benadering zijn personen met mentale problemen geen mensen die 'emotioneel gestoord' of 'geestesziek' zijn, maar cliënten met een 'gedragsprobleem'. Dit probleem kan opgelost worden door nieuwe, beter aangepaste gedragingen te leren.

20

Waar zijn sinds de jaren 1980 de cognitieve psychologen mee begonnen?

Om niet alleen het zichtbare gedrag maar ook de gedachten of cognities als een oorzaak van problemen te zien. Volgens de cognitieve theorie worden veel abnormale gedragingen en gevoelens veroorzaakt of verergerd door irrationele of onaangepaste overtuigingen.

21

Hoe kan je, volgens de cognitieve theorie, gedrag of kwellende emoties veranderen?

Om het gedrag of kwellende emoties te veranderen, moeten eerst de cognities of gedachten veranderen die aan de basis liggen van het gedrag en de emoties

22

Cognitieve neuropsychiatrie

Onderzoek op welke manier de cognitieve processen van een persoon aangetast worden door een mentale stoornis en ik welke mate die het functioneren van de persoon kan verklaren. Dit is een relatief nieuw onderzoek gebied

23

Sociale perspectief

Het sociale perspectief op de psychopathologie stelt in zijn meest extreme vorm dat abnormaal gedrag niets anders is dan gedrag dat zich niet houdt aan de regels en de criteria van de maatschappij en daarom als abnormaal bestempeld wordt. Volgens dit perspectief speelt het sociale criterium de belangrijkste rol bij het bepalen van abnormaliteit

24

Waar wijzen voorstanders van het sociale perspectief, zoals Thomas Szasz, bijvoorbeeld op?

Zij wijzen op de voorbeeld op de verschillende reacties tegenover mensen die ingebeelde stemmen horen.

25

Wat was een centrale studie binnen het sociale perspectief?

"On being sane in insane places" van David Rosenhan ('73) Rosenhan wou onderzoeken of de karakteristieken op basis waarvan men tot krankzinnigheid besluit, zich in de patiënt bevinden dan wel een geval zijn van de context waarin deze karakteristieken aangetroffen worden (rechtzaak, psychiatrische instelling, opvangtehuis etc).
Deze vraag kan beantwoord worden door pseudopatiënten (personen die geen symptomen van een ernstige mentale stoornis hadden of ooit gehad hadden) in een psychiatrische instelling te plaatsen en te kijken of ze ontmaskerd zouden worden en zo ja, hoe. Als de psychische gezondheid van de pseudopatiënten opgemerkt zouden werd, dan zou dit sterke evidentie zijn voor de stelling dat een gezonde persoon te onderscheiden valt ongeacht de plek waar hij/zij zich bevindt. Indien dit niet het geval was, dan zou dit een sterke aanwijzing zijn dat een psychiatrische diagnose weinig te maken heeft met de patiënt, maar veel met de omgeving waarin de patiënt terechtgekomen is, zoals door het sociale perspectief verdedigd wordt

26

Wat is de antipsychiatrie?

Een kritische beweging die in 1960-1970 ontstond in Europa en de VS die de vinger legde op ziekmakende factoren in klinieken en in de maatschappij. Dit heeft er oa toe geleid dat de rechten van de psychiatrische patiënten (bijv op zelfbeschikking) nu beter beschermd worden.

27

Waar heeft het sociaal perspectief nog meer de aandacht op gevestigd?

Op het feit dat mentale stoornissen niet losstaan van de sociale context waarin ze plaatsvinden. Zo stelt men vast dat de inhoud van waanideeën en hallucinaties verandert afhankelijk van de maatschappelijke evoluties. Vroeger waren er meer godsdienstige thema's dan nu.

28

Atagues de nervios

Een specifieke stressreactie van vrouwen, in de Spaanse en Latijnse culturen, die bestaat uit hartkloppingen, schreeuwerigheid, nervositeit, snelle handbewegingen en soms flauwvallen.

29

Koro

In een aantal Aziatische en Afrikaanse streken kent men het fenomeen van de Koro. Slachtoffers van deze conditie (mannen) vrezen dat hun penis zal verschrompelen, zich in het lichaam zal terugtrekken en dat dit uiteindelijk tot de dood zal leiden. Zij ondernemen allerhande pogingen om hun penis uit te rekken

30

Waar ziet men het belang van de sociale context?

Door de reacties van mensen op iemand met een mentale stoornis