Rotator-cuff

Question 1

rotator cuff dysfunctie

Answer 1

1. types
   - structuur gerelateerd = zwelling van RC na scheur of tendinopathie
   - functie gerelateerd = subacromiale klachten
2. oorzaken van subacromiale klachten bij rotator cuff dysfunctie
   - zwakte
   - tendinopathie
   - calcifiërende tendinopathie
   - scheur = partieel of totaal
3. spieren = van meest naar minst
   - supraspinatus
   - infraspinatus
   - subscapularis
   - teres minor = bijna nooit

Question 2

rotator-cuff zwakte

Answer 2

1. functionele oorzaak
   - onevenwicht RC-deltoideus
   - cuff = centreren & caudale translatie
   - deltoideus = bewegen & craniale translatie
   - indien cuff zwakte = teveel craniale translatie
   - vooral exorotatoren verzwakt = extra aandacht
2. bevindingen
   - SAPS-klachten
   - weerstand exorotatie verzwakte
   –> niet pijnlijk want niet in provocerende houding
3. toegevoegd onderzoek
   - enkel indien lage irritatie
   - hoger irritatie = vals-positieve testen
   - SAPS-testen
   - kracht exorotatie = kan gemeten worden met HHD hand held dynamometer

Question 3

therapie van rotator cuff zwakte

Answer 3

1. algemeen
   - krachttraining van rotator cuff
   - vooral focus op supraspinatus
   - 6 beste oefeningen van onderzoek
2. exorotatie oefeningen
   - supra, infraspinatus & teres minor
   - exorotatie vanuit buiklig
   - exorotatie vanuit zit met arm in 45° abductie & gesteund
   - exorotatie in zijlig
   - full can = elevatie in scapulaire vlak met duimen omhoog
3. andere oefeningen
   - endorotatie vanuit zit met arm in 45° abdcutie & gesteund
   - horzontale abductie in exorotatie in buiklig = supra & infraspinatus

Question 4

algemeen rotator cuff tendinopathie

Answer 4

1. oorzaak
   - meestal dominante schouder
   - ongepaste belasting
   - overbelasting = heel relatief
2. risicofactoren
   - roken
   - sedentaire levensstijl
   - hoge BMI
3. toegevoegd onderzoek
   - reactieve tendinopathie = geen
   - SAPS-testen posiitef
   - provocerende testen = quicktests
   –> vb: full can voor supraspinatus
   - differentiaal diagnose met scheur door tissue failure tests

Question 5

types tendinopathie

Answer 5

1. reactieve tendinopathie = hoge irriteerbaarheid
   - pijn in rust
   - uitstraling tot onder elleboog
   - niet slapen op schouder
   - toenemende pijn bij activiteiten = vooral elevaties
   - pijn voor weerstand van betrokken pezen
   –> meestal alle bewegingen pijnlijk maar toch exacte pees kunnen aanduiden door meest pijnlijk
2. degeneratieve tendinopathie = lage irriteerbaarheid
   - geen pijn in rust
   - geen nachtelijke pijn
   - pijn bij contractie & rek
   - drukgevoeligheid op pees
   –> palpatie subscapularis is sensitief maar niet specifiek
   - SAPS-symptomen

Question 6

gradatie van tendinopathie voor sporters

Answer 6

1. graad I
   - pijn net na activiteit
   - recuperatie 2 dagen na activiteit
2. graad II
   - last bij begin van opwarming
   - pijn net na activiteit
   - geen pijn tijdens activiteit
3. graad III
   - pijn gaat niet weg tijdens activiteit
   - enkel pijn uitvoeren van selectieve activiteit
4. graad IV = overdag ook pijn zonder specifieke activiteit

Question 7

educatie & medicatie voor reactieve tendinopathie

Answer 7

1. educatie
   - ADL-aanpassen naar lagere belasting
   - pijnafhankelijk
   - relatieve rust = geen immobilisatie
   - geen soft-tissue technieken
2. management
   - pijnmedicatie = afh van patiënt
   - paracetamol = 3x500-1000mg
   - NSAID
   - corticoïd = max 3x in 1 week

Question 8

therapie voor reactieve tendinopathie

Answer 8

1. behandeling van secundaire klachten
   - ontspannende cervicale mobilisaties
   –> spanning reactief op pijn
   - mobilisatie van scapula
   - thoracale extensie = grotere subacromiale ruimte
   - harmonics in rusthouding
2. pijndempend
   - isometrische contracties
   - in pijnlijke richting
   - 30-45s
   - 5x herhalen 5x per dag
   - pijn 4-5/10 = niet meer of minder
   –> oorzaak pijn moet wel van pees zijn!
3. activerende oefeningen met lage belasting
   - onder 50% 1RM
   - criculatoir & ROM-onderhoudend
   - bench- & wall-slide
   - rotator cuff werkt 15% van maximum
   - goede training = elevatie zonder hoge belasting

Question 9

therapie voor degeneratieve tendinopathie

Answer 9

1. dynamische oefeningen
   - zelfde oefeningen als RC-zwakte & reactieve tendinopathie
   - progressieve belasting
2. dynamische oefeningen met excentrische component
   - geen wetenschappelijke evidentie dat excentrisch beter is als concentrisch
   - wel meer belasting specifiek op pees
   - vb: 1-2-3 oefening = schouderpress naar elevatie & full can laten zakken
3. functionele oefeningen
   - noden-analyze
   - werpen, duwen & trekken zijn standaard componenten
4. andere
   - educatie = toenemde belasting belangerijk voor herstel
   –> monitonering voor pijn
   - soft-tissue technieken = DDF & stretch mag maar worden niet aangeraden

Question 10

oorzaken supraspinatus tendinopathie

Answer 10

1. primaire overbelasting
   - heel relatief
   - jonge sporters
   - jobgerelateerd
   - ADL-bovenhandse activiteiten
2. vascularisatie
   - slecht aan insertie & proximale 1cm
   - wring out fenomeen = tractie in lengterichting -> druk in transversale vlak
   - altijd laag in pees = lange prognose
   - geen paratenon = bloed kan ook vanuit bursa & periost komen
3. andere
   - secundaire belasting = instabiliteit
   - tractiespoor coracomiale lig
   - genetisch
   - leeftijd 60+

Question 11

kliniek supraspinatus tendinopathie

Answer 11

1. symptomen
   - pijn laterale zijde bovenarm
   - pijn bovenhandse bewegingen
   - frequentie & intensiteit afh van ernst
2. onderzoek
   - painfull arc
   - pijn bij weerstand abductie & exorotatie
3. testen
   - test van Jobe = empty can
   - test van Neer = passieve elevatie in endorotatie
   - test van Hawkins = passieve endorotatie in 90° anteflexie
   - Champagne toast test = klink beweging met weerstand = meest sensitief

Question 12

calcifiërende supraspinatus tendinopathie

Answer 12

1. oorzaak
   - onvoldoende gekend
   - altijd voorafgegaan door overbelasting
2. symptomen
   - tendinopathie = mechanisch patroon
   - calcifiërende = inflammatoir
3. inflammatoire pijn
   - nachterlijke pijn
   - kan heel hevig zijn
   - soms onmogelijkheid beweging
   - opstoten zijn onafhankelijk van beweging
4. testen
   - painfull arc
   - geen specifieke testen = vals positief door pijn

Question 13

regels voor echografie

Answer 13

1. indicatie
   - eerste keus voor spieren
   - goedkoop
   - makkelijk toegankelijk
   - wel onderzoekersafhankelijk!
2. uitvoering
   - L/R vergelijken is een must
   –> vaak vocht vinden maar is bij ouderen normaal
   - ondanks klachten kan echo er normaal uitzien
3. andere testen
   - MRI goed voor spieren maar niet calcificatie
   - RX goed voor calcificatie maar niet spieren

Question 14

echografie bij tendinopathie

Answer 14

1. tendinopathie
   - normaal weinig doorbloeding
   - geen signaal bij doppler
   - wel signaal = inflammatoire reactie
2. calcifiërende
   - puntvormig/wolkvormig
   - dense calcificaties
   - aan insertie
   –> soms niet te zien = subacromiaal
   - onder calcificatie = hypo-echogene zone door weerkaatsing

Question 15

therapie van calcifiërende tendinopathie

Answer 15

1. acute fase = anti-inflammatoir
   - NSAID
   - corticosteroïden infiltratie = beter echogeleid
2. afgekoelde fase
   - dryneedling = kapot prikken van calcificatie
   - barbotage
   - ECSWT
3. verloop
   - spontane resporptie = 30-50j
   - assymptomatisch
   - recidiverende opstoten = artrosopisch verwijderen

Question 16

barbotage & ECSWTa

Answer 16

1. barbotage
   - onder verdoving & echo
   - calcificatie doen open barsten met fysiologisch water
   - optrekken van barsten
   - cortisone voor reactieve inflammatie te remmen
2. ECSWT
   - ECSWT = extra-corporele = in ziekenhuis
   - RSWT = door kine
   - 60-70% succes
   - langer dan 6w vooraleer weg

Question 17

orthopedisch: tendinitis calcanea

Answer 17

1. letsel = ontsteking
2. natuurlijk herstel
   - weke delen
   - soms spontaan openbarsten
   - heel veel pijn op spoed
   - is meteen ook therapie
3. chirurgie
   - chirurgie = indien kalk langdurig blijft & voor pijn zorgt
   - techniek = resectie
   - toegangsweg = artroscopisch
   - herstel = resectie

Question 18

infraspinatus pathologie

Answer 18

1. tendinpathie
   - minder frequent dan supraspinatus
   - vaak samen met supraspinatus
2. calcifiërende tendinopathie
   - bijna nooit geïsoleerd = supraspinatus ook
   - aan insertie
3. ruptuur
   - geassocieerd met supraspinatus
   - vooral op degeneratieve basis

Question 19

oorzaken infraspinatus tendinopathie

Answer 19

1. overbelasting
   - jonge sporters = follow trough bij werpen
   - ADL-bovenhands met exorotatie
   - secundaire = instabiliteit
2. andere
   - genetisch
   - impigment = extern & intern
   –> intern bij cocking phase van werpen

Question 20

kliniek infraspinatus tendinopathie

Answer 20

1. symptomen
   - pijn lateraal & posterior bovenarm
   - pijn bij exorotatie
2. klinisch onderzoek
   - painfull arc
   - pijn bij geresisteerde exorotatie = vooral vanuit Aber-positie
   –> moeilijker kracht zetten
   - drukpijn aan insertie = volledig beschikbaar
3. echografie vaak normaal

Question 21

subscapularis pathologie

Answer 21

1. tendinopathie
   - minder frequent
   - beter vascularisatie pees & insertie
2. calcifiërende tendinopathie
   - samen met suprascapularis
   - minder frequent
3. ruptuur
   - val op uitgestrekte arm
   - plost geforceerde extensie
4. associatie met caput longum
   - fixerend element in sulcus intertubercularis
   - sneller chirurgie nodig

Question 22

kliniek subscapularis tendinopathie

Answer 22

1. oorzaak
   - primaire overbelasting = werpsport
   - secundair = instabiliteit
2. symptomen
   - pijn anterior schouder
   - pijn bij endorotatie
3. klinisch onderzoek
   - painful arc
   - test van Gerber = pijn bij endorotatie tegen weerstand
   - pijn horizontale adductie = inklemming proc. coracoideus
   –> proximaal peesprobleem
   - drukpijn insertie

Question 23

rotator cuff rupturen

Answer 23

1. spieren ≈tendinopathie
   - vooral supraspinatus & infraspinatus
   - teres minor & subscapularis zeldzaam
2. acute traumatische scheuren
   - jongere patiënt
   - bijna altijd volledig scheuren
   - onmiddelijk na ongeval geen functie meer hebben
   - chirurgie
3. chronische degeneratieve scheuren
   - oudere patiënt 60-65j+
   - spontaal door slijtage
   - hoge prevalentie
   - 1/2 symptomatisch
   –> pijnuitting = gevolgen van scheur = voor iedereen anders
   - vooral kine

Question 24

locatie rotator cuff rupturen

Answer 24

1. oorsprong
   - begin van binnen = intra-articulaire scheur
   –> humerale zijde = meest frequent
   - begin van buiten = bursal-side
2. uitgebreidheid
   - partieel
   - volledig

Question 25

verloop van rotator cuff dysfunctie

Answer 25

1. leeftijd - 0-40j = gezonde cuff - 40-60j = progressieve stijging van schade - 80j = afvlakking door sterfte 2. 60j - 50% heeft partical tickness tear - kleine scheuren aanwezigheid = niet volledig gat - 20% full thickness 3. 80j - 80-100% partial - 50% full

Question 26

kliniek van rotator cuff rupturen

Answer 26

1. algemeen - wisselend klachten patroon - afhankelijk van gescheurde pees - goede nodenanalyze 2. kliniek - actief beperkt vooral elevatie & exorotatie - passief kan normaal zijn - vaak stijfheid door ouderdom maar is verhoogd door ruptuur - weerstand = pijnlijk & beperkt vooral abductie & exorotatie 3. differentiaal diagnose - recente ruptuur = pijn & krachtverlies - oude ruptuur = krachtverlies - spieren = tissue failure tests 4. klinische cluster degeneratieve scheur = bijna zeker bij 3/3 - 65+ - nachterlijke pijn - zwakke weerstand exorotatie

Question 27

tissue failure tests

Answer 27

1. algemeen - testen of specifieke functie kan uitgevoerd worden - test intactheid van spier = scheur 2. Jobe = supraspinatus - elevatie tegen weerstand - duimen naar beneden 3. ERLS external rotaton lagg-sign - arm zakt naar endorotatie - infraspinatus 4. lift-off & IRLS internal rotation - arm van patient op rug - arm proberen losheffen - test van subscapularis - ook bellypress test

Question 28

factoren rupturen

Answer 28

1. risicofactoren - roken - obesitas - artrose - genetische voorbeschiktheid 3. keuze van chirurgie bij degeneratief - minder frequent tegenwoordig - falen conservatief - leeftijd - hoeveelheid pijn - anatomische intragriteit - bijkomende pathologie gewrichtsvlakken - biceps = tenotomie = lange kop is apendix van schouder

Question 29

keuze van therapie ruptuur

Answer 29

1. assymtomatisch = niks 2. symptomatisch onder 55j - artroscopisch hechten - krachttoename & pijndaling - conservatief is ook mogelijk - 6-12m revalidatie 3. symptomatisch 55-65j - infiltratie - indien nodig artroscopisch hechten 4. symptomatisch 65j+ - conservatief - pijnstilling - kine

Question 30

therapie van rotator cuff ruptuur

Answer 30

1. oefentherapie - focus op functie - cuff is kapot beperkte load 1. toe te voegen aan oefentherapie bij indicaties - hoge irriteerbaarheid = pijndempend - glenohumerale stijfheid = mobilisatie - algemene houdingscorrectie scapulair/cervicaal/thoracaal - functioneel door nodenanalyze --> geisoleerde oefeningen RC zijn niet aangewezen

Question 31

oefentherapie van rotator cuff ruptuur

Answer 31

1. eerste fase = onder 90° - gesloten keten pendel oefening - uni/bilaterale bench slides = niet hoger 90° - Levy-oefening = in lig met beide armen omhoog brengen --> hier unilaterale lichte anteflexies 10° = tussen handen als referentie punt 3. tweede fase = boven 90° - bench-slide met rompflexie - wall slide - Levy-oefening in langzit - supina band = theraband wordt eerder als hulpmiddel ervaren door compressie 3. modaliteiten - 2-3 oefeneingen - 2x per dag - 3x10 - geen pijn toename = alreeds gedaalde zelfredzaamheid bij ouderen - progressie is gebaseerd op pijn en voortgang - 9 kine sessies op 12 weken

Question 32

oorzaken supraspinatus rupturen

Answer 32

1. traumatisch - vooral anterior - gezonde pees = jongeren - hoog energetisch 2. degeneratief - vooral posterior - degenerateif process - soms zelf niet eens acuut moment

Question 33

kliniek supraspinatus ruptuur

Answer 33

1. symptomen - pijn naar laterale bovenarm - soms assymptomatisch = degeneratief 2. onderzoek - painfull arc - onmogelijke abductie - gedaalde kracht abductie < exorotatie - lokale drukpijn 3. technisch onderzoek = echo - vocht IA & bursa = 100% zeker van scheur - partieel of totaal - betrokkenheid biceps = meer symptomen

Question 34

RC-hectingen

Answer 34

1. indicatie - acute traumatische scheur = te grote afstand voor herstel - falen revalidatie degeneratieve scheur --> minder uitvoeren wegens hoog succes 1. bevindingen - BFO beperkt uit te voeren - alles beperkt - geen weerstand testen - TO CI 2. richtlijnen - 2w immobilisatie - in sling met lichte abductie stand = buikkussen - approximatie-compressie werkt pees protectief - na 6w actief bewegen - geen spanning op pees tot 12w ≠ 12 wachten tot bewegen

Question 35

therapie van RC-hectingen week 1-6

Answer 35

1. week 1-2 = immobilsiatie 1. week 3-4 = start - passieve angulaire mobilisatie - houdingscorrigerende oefeningen - gesloten keten pendeloefeningen 2. week 5-6 - actief geassisteerde oefeningen - Levy-programma - alle oefeningen onder 90° - geen weerstandsoefeningen 1. rode vlaggen - retear - frozen shoulder

Question 36

therapie RC-hectingen week 6-12

Answer 36

3. week 6-12 - actieve functionele oefeningen boven 90° - oefeningen met weinig weerstand - wall slides - supine bench - trekken & duwen 4. week 12+ - normale ROM - alle houdingen toegestaan - toenemende belasting 60-80% 1RM --> dosering voor basiskracht/uithouding - oefeningen ADL 1. vervolg - specifieke RC-training na 6 maand - volledig herstel na 1j

Question 37

retear bij RC hechtingen

Answer 37

1. voorkomen - vooral in eerste 6m - risicofactor = initieel grote scheur --> lijd tot langere immobilisatie periode 1. kenmerken - hoge irriteerbaarheid - inflammatoire pijn - progressie niet zoals verwacht = trager of achteruitgang 1. handelen - doorsturen naar dokter - nood aan MBV

Question 38

frozen shoulder bij RC hechtingen

Answer 38

1. voorkomen - 5% - grootste risicofactor = stijve pre-operatieve schoulder --> lijd tot kortere immobilisatie periode - vaak vermijden van schouder 1. kenmerken - plots pijnlijke fase - gevolg door erg stijve schouder 1. handelen - doorsturen naar dokter - nood aan extra beurten