Blok 5 Week 8

Question 1

DMARD’s

Answer 1

Vanwege de bijwerkingen van langdurig gebruik van hoge doses corticosteroïden is gezocht naar alternatieven met immuunsuppressieve werking maar minder bijwerkingen.
Ze kunnen op verschillende manieren het immuunsysteem remmen:
Sommige grijpen in op het celdelingsproces, zoals:
Cyclofosfamide (alkylerend agens)
Azathioprine (purineantagonist)
Methotrexaat (foliumzuurantagonist)
Andere hebben een meer specifiek effect op immuuncellen, zoals:
Ciclosporine (remt T-celproliferatie)
Tacrolimus (remt calciumafhankelijke signaaltransductie in T-cellen)
Mycofenolaat (cytostatisch voor B- en T-cellen)

Question 2

Azathioprine

Answer 2

Azathioprine is een inactief prodrug dat na omzetting in de lever een purine-analoog wordt. Het remt DNA-replicatie en daarmee de proliferatie van T-lymfocyten (zowel CD4+ als CD8+), inclusief alloreactieve T-cellen. Het wordt gebruikt bij:

Preventie van orgaanafstoting na transplantatie

Behandeling van auto-immuunziekten

Bijwerkingen
Doordat het werkt op snel delende cellen, kan azathioprine:

Het beenmerg onderdrukken → risico op leukopenie en trombocytopenie

Darmschade geven → mogelijk colitis

➡️ Daarom is strikte controle van bloedwaarden (leukocyten en trombocyten) essentieel tijdens behandeling.

Azathioprine is inactief totdat het door de lever wordt gemetaboliseerd en het duurt een paar weken om effectief te zijn. Bij patiënten met leverfalen is azathioprine daarom niet effectief.

Question 3

mycofenolaatmofetil en cyclofosfamide

Answer 3

Mycofenolaatmofetil: selectief, veiliger bij langdurig gebruik, geschikt voor onderhoud.

Cyclofosfamide: krachtiger, breder cytotoxisch, nuttig bij ernstige ziekte of inductie.

Question 4

Immuun-checkpoint-inhibitie

Answer 4

is een vorm van kankerimmunotherapie waarbij het natuurlijke “remmechanisme” van het immuunsysteem wordt uitgeschakeld. Tumorcellen maken namelijk gebruik van deze immuuncheckpoints om aan het immuunsysteem te ontsnappen. Door deze remmen te blokkeren, kan het immuunsysteem tumorcellen weer aanvallen.

Belangrijkste doelwitten:
CTLA-4: remt T-celactivatie in lymfoïde organen (vroege immuunrespons).

PD-1 op T-cellen en PD-L1 op tumorcellen: remmen T-celactiviteit in perifeer weefsel (latere respons).

Voorbeelden van geneesmiddelen:
Anti-CTLA-4: ipilimumab

Anti-PD-1: pembrolizumab, nivolumab

Anti-PD-L1: atezolizumab, durvalumab

Voordelen:
Grote doorbraak in kankerbehandeling

Effectief bij veel kankersoorten, als mono- of combinatietherapie

Werkt via activatie van lichaamseigen T-lymfocyten, risico op autoimmuunreacties